ఆవయోరంశభూతా యే ప్రాకృతా నష్టవిగ్రహాః
మనిద్దరిలో భాగాలైన వారు ప్రకృతిసంబంధులే; వారి రూపాలు ఎప్పుడో కరుగిపోతాయి.
మమాప్యేవం ద్విధా రూపం ద్విభుజం చ చతుర్భుజమ్
నాకూ ఇలానే రెండు రూపాలు ఉన్నాయి — ఒకటి రెండు చేతులతో, మరొకటి నాలుగు చేతులతో.
గోలోకే ద్విభుజోఽహం చ గోపీభిః సహ రాధయా
గోలోకంలో నేను రెండు చేతులతో ఉంటాను, గోపికలతో పాటు రాధతో కూడి ఉంటాను.
పురుషశ్చ సదా నిత్యో నిత్యా ప్రకృతిరీశ్వరీ
పురుషుడు ఎప్పుడూ శాశ్వతుడే, ప్రకృతి కూడా శాశ్వతమైన అధినేత్రే.
సశరీరౌ నిఃశరీరౌ స్వేచ్ఛయా సర్వరూపిణౌ
వారు శరీరంతోనో లేకుండా, తమ ఇష్టానుసారం అన్నిరకాల రూపాలు ధరించగలరు.
సతీమిచ్ఛసి చేచ్ఛమ్భో ప్రకృతేః స్తవనం కురు 4.43.
శంభూ! నీకు సతీ కావాలంటే, ప్రకృతిని స్తుతించు.
తద్దివ్యం కణ్వశాఖోక్తం భజ తేన జగత్ప్రసూమ్
కణ్వశాఖలో చెప్పిన ఆ దివ్యస్తోత్రంతో ఆమెను పూజించు; ఆమె జగత్తుకు తల్లి.
దూరం విప్లవహేతుశ్చ యాతు స్త్రీవిరహజ్వరః
భార్యతో విడిపోవడం వల్ల కలిగిన బాధ, కలకలం కలిగించే ఆ జ్వరం, దూరంగా పోయిపోవాలి.
స్తవనం కర్తుమారేభే ప్రకృతేశ్చ మహేశ్వరః పుటాఞ్జలియుతో భూత్వా పులకాఞ్చితవిగ్రహః
అప్పుడు మహేశ్వరుడు చేతులు జోడించి, ఆనందంతో మురిసిపోయి, ప్రకృతిని స్తుతించడం ప్రారంభించాడు.
మహేశ్వర ఉవాచ బ్రాహ్మి బ్రహ్మస్వరూపే త్వం మాం ప్రసీద సనాతని
మహేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు — బ్రాహ్మీ! బ్రహ్మస్వరూపిణీ! శాశ్వతిగా ఉన్నవాడవు, నాపై దయచూపు.
భద్రే భద్రప్రదే దుర్గే దుర్గఘ్నే దుర్గనాశిని
భద్రే! మంగళాన్ని ప్రసాదించేవాడవు, దుర్గా! కష్టాలను తొలగించేవాడవు, దుర్గతిని నాశనం చేయువాడవు.
సర్వస్వరూపే సర్వేశి సర్వబీజస్వరూపిణి
అన్నిరకాల రూపాలవు, అన్నిటికీ అధిపతివు, అన్నిటికీ మూలమైనవు.
సర్వమఙ్గలరూపే చ సర్వమఙ్గలదాయిని
అన్ని మంగళాల రూపమైనవు, అన్ని మంగళాలను ప్రసాదించేవాడవు.
నిద్రే తన్ద్రే క్షమే శ్రద్ధే తుష్టిపుష్టిస్వరూపిణి
నిద్ర, తాండ్ర, సహనం, విశ్వాసం, తృప్తి, పోషణ రూపమైనవు.
దయే జయే మహామాయే ప్రసీద జగదమ్బికే 4.43.
దయ, విజయము, మహామాయ! జగదంబికే! నాపై కరుణ చూపు.
లక్ష్మీర్నారాయణక్రోడే స్రష్టుర్వక్షసి భారతి
లక్ష్మీ నారాయణుని మడిలో, భారతి సృష్టికర్త హృదయంపై ఉన్నారు.
కలాకాష్ఠాస్వరూపే చ దివారాత్రిస్వరూపిణి
కాలం, దాని భాగాల రూపమైనవాడవు, పగలు-రాత్రి స్వరూపిణివి.
కారణే సర్వశక్తీనాం కృష్ణస్యోరసి రాధికే
కృష్ణుని హృదయంలో నివసించే రాధే, అన్ని శక్తులకు మూలమైనవాడవు.
యశఃస్వరూపే యశసాం కారణే చ యశఃప్రదే
పెద్ద పేరు స్వరూపిణివి, ప్రతిష్ఠకు కారణమైనవు, కీర్తిని ప్రసాదించేవాడవు.
సమస్తకామినీరూపే కలాంశేన ప్రసీద మే
అన్ని కోరికలతో ఉన్న మహిళల రూపమైనవు, నీ కళాశక్తిలో కొంత భాగం నాపై కరుణ చూపు.
ప్రసీద పరమానన్దే కారణే సర్వసంపదామ్
పరమానందమయురాలా, అన్ని ఐశ్వర్యాలకు కారణమైనవు, నాపై దయ చూపు.
ఆధారే సర్వజగతాం రత్నాధారే వసున్ధరే ।। చరాచరస్వరూపే చ ప్రసీద మమ మా చిరమ్
అన్ని లోకాల ఆధారమైన vasundhara, రత్నాల నిలయం, చరాచర స్వరూపిణివి, నాపై ఆలస్యములేకుండా కరుణ చూపు.
యోగస్వరూపే యోగీశే యోగదే యోగకారణే
యోగ స్వరూపిణి, యోగుల అధిపతివి, యోగాన్ని ప్రసాదించేవాడవు, యోగానికి కారణమైనవు.
సర్వసిద్ధిస్వరూపే చ సర్వసిద్ధిప్రదాయిని
అన్ని సిద్ధుల స్వరూపిణివి, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదించేవాడవు.
వ్యాఖ్యానం సర్వశాస్త్రాణాం మతభేదే మహేశ్వరి 4.43.
మహేశ్వరి, అన్ని శాస్త్రాలకు వివరణవు, అన్ని మతభేదాలలోనూ నీవే సత్యం.
కేచిద్వదన్తి ప్రకృతేః ప్రాధాన్యం పురుషస్య చ
కొంతమంది ప్రకృతికి ప్రాముఖ్యత ఇస్తారు, మరికొందరు పురుషునికి ప్రాముఖ్యత ఇస్తారు.
మహావిష్ణోర్నాభిదేశే స్థితం తం కమలోద్భవమ్
మహావిష్ణువు నాభిలో ఉన్న కమలంలో జన్మించిన వాడిని,
దృష్ట్వా స్తుతిం ప్రకుర్వన్తం బ్రహ్మాణం రక్షితుం పురా
పురాతనకాలంలో బ్రహ్మ దేవుడు రక్షణ కోసం స్తుతి చేస్తున్నాడని చూసి,
నారాయణస్త్వద్భక్త్యా చ జఘాన తౌ మహాసురౌ
నీ భక్తితో నారాయణుడు ఆ ఇద్దరు మహాసురులను సంహరించాడు.
అధునా రక్ష మామీశే ప్రదగ్ధం విరహాగ్నినా
ఇప్పుడు, ప్రభూ, విరహాగ్నిలో కాలిపోయిన నన్ను రక్షించు.