నేదుర్దున్దుభయః స్వర్గే పుష్పవృష్టిర్బభూవ హ
స్వర్గంలో దుండుభులు మోగలేదు, కానీ పుష్పవృష్టి జరిగింది.
తనుం త్వక్వా స జీవశ్చ విలీనో బ్రహ్మవిగ్రహే
ఆయన శరీరం, చర్మం, జీవుడు బ్రహ్మ స్వరూపంలో లీనమయ్యాయి.
ఆవిర్భావస్తిరోభావః స్వేచ్ఛయా నిత్యదేహినామ్
శాశ్వతమైన దేహాలు కలిగినవారు తమ ఇష్టానుసారం కనిపించడమూ, కనపడకపోవడమూ చేస్తారు.
సౌతిరువాచ మరీచిమిశ్రైమునిభిః సార్ద్ధం కణ్ఠాద్బభూవ సః
సౌతి ఇలా చెప్పాడు: మరీచి మొదలైన మునులతో కలిసి అతడు గొంతు నుండి వెలువడాడు.
విధేర్నారదనామ్నశ్చ కణ్ఠదేశాద్బభూవ సః
విధి గొంతు ప్రాంతం నుండి నారదుడు అనే వాడు కూడా పుట్టాడు.
యః పుత్రశ్చేతసో ధాతుర్బభూవ మునిపుంగవః
ధాతృ మనసు నుండి పుట్టిన కుమారుడు గొప్ప మునులలో ఒకడయ్యాడు.
బభూవ ధాతుర్యః పుత్రః సహసా దక్షపార్శ్వతః
ధాతృ కుమారుడు అకస్మాత్ దక్షుడి పక్కన పుట్టాడు.
వేదేషు కర్దమః శబ్దశ్ఛాయాయాం వర్త్తతే స్ఫుటః
వేదాలలో కర్దముడు అనే పేరు ఛాయ అనే భాగంలో స్పష్టంగా చెప్పబడింది.
తేజోభేదే మరీచిశ్చ వేదేషు వర్త్తతే స్ఫుటమ్
తేజస్సు విభాగంగా మరీచి వేదాలలో స్పష్టంగా చెప్పబడింది.
క్రతుసంఘశ్చ బాలేన కృతో జన్మాన్తరేఽధునా
బాలుడు గత జన్మలో ఇప్పుడు క్రతు సమూహాన్ని నిర్వహించాడు.
ప్రధానాఙ్గముఖం ధాతుస్తతో జాతశ్చ బాలకః
ధాతృ ప్రధాన అవయవం నుండి అప్పుడే ఒక బాలుడు పుట్టాడు.
అతితేజస్విని భృగుర్వర్త్తతే నాగ్ని శౌనక
శౌనకా! అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న భృగువు ఉన్నాడు, అగ్ని కాదు.
బాలోఽప్యరుణవర్ణశ్చ జాతః సద్యోఽతితేజసా 1.22.
ఆ బాలుడు ఎర్రటి వర్ణంతో, అపూర్వ తేజస్సుతో వెంటనే పుట్టాడు.
హంసా ఆత్మవశా యస్య యోగేన యోగినో ధువమ్
యోగశక్తితో, హంసలు ఎప్పుడూ యోగులకు వారి సంకల్పానుసారం ఉంటాయి.
వశీభూతశ్చ శిష్యశ్చ జాతః సద్యో హి బాలకః
ఆ బాలుడు వెంటనే నియంత్రితుడూ, శిష్యుడూ అయ్యాడు.
సన్తతం యస్య యత్నం చ తపఃసు బాలకస్య చ పులస్తపఃసు వేదేషు వర్త్తతేఽహః స్ఫుటేఽపి చ
పులస్త్యుని నిరంతర ప్రయత్నం, తపస్సు, ఆ బాలుని తపస్సు వేదాలలో ఇప్పటికీ స్పష్టంగా ఉన్నాయి.
స్ఫుటస్తపఃసమూహశ్చ పులహస్తేన బాలకః తపఃసంఘస్వరూపశ్చ పులస్త్యస్తేన బాలకః
పులహుడు ఆ బాలునితో కలిసి తపస్సుల సమూహాన్ని ఏర్పరిచాడు; అలాగే పులస్త్యుడు ఆ బాలునితో కలిసి తపస్సుల సమూహరూపాన్ని పొందాడు.
త్రిగుణాయాం ప్రకృత్యాం త్రిర్విష్ణావశ్చ ప్రవర్త్తతే
మూడు స్వభావాలలో, మూడు రూపాల విష్ణువులో ఇది కొనసాగుతుంది.
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm అత్రి శబ్దోపరి టిప్పణీ] జటా వహ్నిశిఖారూపాః పఞ్చ సన్తి చ మస్తకే
తలపై అగ్ని జ్వాలల వలె ఐదు జటలు ఉన్నాయి.
అపాన్తరతమే దేశే తపస్తేపేఽన్యజన్మని
అతడు అంతర్గత ప్రాంతంలో, మరొక జన్మలో తపస్సు ఆచరించాడు.
స్వయం తపః సమాప్నోతి వాహయేత్ప్రాపయేత్పరాన్
తానే తపస్సు సాధిస్తాడు, ఇతరులను కూడా ఆ తపస్సు సాధించేందుకు ప్రేరేపిస్తాడు.
తపసస్తేజసా బాలో దీప్తిమాన్సతతం మునే
ఆ తపస్సు వలన ఆ బాలుడు ఎప్పుడూ ప్రకాశవంతంగా ఉంటాడు, మునీంద్రా!
కోపకాలే బభూవుర్యే స్రష్టురేకాదశ స్మృతాః 1.22.
కోప సమయంలో ఉద్భవించిన వారు సృష్టికర్త యొక్క పదకొండు రూపాలుగా గుర్తించబడ్డారు.
శౌనక ఉవాచ భవాన్పురాణతత్త్వజ్ఞః సన్దేహం ఛేత్తుమర్హతి
శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుడు పురాణ తత్వాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, నా సందేహాన్ని నివృత్తి చేయాలి.
సౌతిరువాచ తమోగుణాస్తే రుద్రాశ్చ దుర్నివారా భయంకరాః
సౌతి ఇలా అన్నాడు: ఆ రుద్రులు తమోగుణంతో కూడినవారు, వారిని అదుపు చేయడం చాలా కష్టం, వారు భయంకరులు.
కాలాగ్నిరుద్రః సంహర్త్తా తేష్వేకః శంకరాంశకః
వారిలో కాలాగ్నిరుద్రుడు సంహారకుడు, అతడిలో శంకరుని భాగం ఉంది.
అన్యే కృష్ణస్య చ కలాస్తావంశౌ విష్ణుశంకరౌ
మిగతావారు శ్రీకృష్ణుని భాగాలు; విష్ణువు, శంకరుడు ఆయన ముఖ్యమైన రెండు భాగాలు.
ఉక్తం రుద్రోద్భవే కాలే కథం విస్మరతి ద్విజ
రుద్రుడు కాలంలో జన్మించాడని చెప్పబడింది; అయితే, ద్విజుడా, అతడు ఎలా మరచిపోతాడు?
సనకశ్చ సనందశ్చ తృతీయశ్చ సనాతనః
సనకుడు, సనందుడు, మూడవవాడు సనాతనుడు—
సనకశ్చ సనన్దశ్చ తౌ ద్వావానన్దవాచకౌ
సనకుడు, సనందుడు—ఈ ఇద్దరూ ఆనందాన్ని సూచించే పేర్లు.