విప్రం తపఃసు నిరతం సత్యజ్ఞం మరణోన్ముఖమ్
ఒక బ్రాహ్మణుడు తపస్సులో నిమగ్నుడై, సత్యవంతుడై, మరణానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
ప్రాప్నోతి సున్దరం పుణ్యాత్సౌన్దర్యం పూర్వజన్మతః
మునుపటి జన్మలో చేసిన పుణ్యంతో ఎవరికైనా అందం, ఆకర్షణ లభిస్తుంది.
సహస్రసున్దరీకాన్తం కామశాస్త్ర విశారదమ్
వెయ్యి అందమైన స్త్రీలకు సమానంగా అందగాడు, కామశాస్త్రంలో నిపుణుడు.
నిర్జలే నిర్జనే రమ్యే శైలేశైలే నదేనదే 4.42.
నీరు లేని, జనసమ్మర్ధం లేని, అందమైన ప్రదేశాలలో, ప్రతి కొండపై, ప్రతి నదికట్టపై.
మలయే చన్దనారణ్యే చారుచన్దనవాయునా
మలయపర్వతాల్లో, చందనవనంలో, మధురమైన చందనపు గాలి వీచినప్పుడు—
కామజ్వరేణ దగ్ధాయాః శాంతిం కర్తుమహం క్షమః
కామజ్వరంతో బాధపడుతున్న ఆమెలో శాంతిని కలిగించగలగడం నాకు సాధ్యం.
ఇత్యేవముక్తవంతం తం స్వరథాదవరుహ్య చ
అలా చెప్పిన తరువాత, అతడు తన రథం నుండి దిగాడు.
పద్మోవాచ మాం చేత్పశ్యసి కామేన సద్యో భస్మ భవిష్యసి
పద్మా ఇలా అన్నారు: నన్ను కామంతో చూస్తే వెంటనే బూడిదవుతావు.
పిప్పలాదం మునిశ్రేష్ఠం తపసా పూతవిగ్రహమ్
తపస్సుతో పవిత్రమైన రూపాన్ని పొందిన మునులలో శ్రేష్ఠుడైన పిప్పలాదుడు—
స్త్రీజితస్పర్శమాత్రేణ సర్వపుణ్యం ప్రణశ్యతి
స్త్రీని కేవలం తాకినంత మాత్రాన అతని సంపాదించిన పుణ్యమంతా నశిస్తుంది.
మాం మాతరం చ స్త్రీభావం కృత్వా యేన బ్రవీషి చ
నన్ను తల్లి అని పిలిచి, స్త్రీ రూపాన్ని ధరించిన నీవు—
శ్రుత్వా ధర్మః సతీశాపం నృపమూర్తిం విహాయ చ
పతివ్రత అయిన ఆమె శాపాన్ని వినగానే, ధర్ముడు తన రాజరూపాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
ధర్మ ఉవాచ పరస్త్రీమాతృబుద్ధిం చ కుర్వన్తం సంతతం సతి
ధర్ముడు ఇలా అన్నారు: ఎప్పుడూ పరస్త్రీని తల్లిగా భావించే వాడే—
అహం తవాంతర్విజ్ఞాతుమాగతస్తవ సన్నిధిమ్ 4.42.
నీ అంతరార్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి నేను నీ సమీపానికి వచ్చాను.
కృతం మే దమనం సాధ్వి న విరుద్ధం యథోచితమ్
ఓ సతీ! నా నియమం పూర్తయింది; అది యుక్తంగానే జరిగింది, వ్యతిరేకంగా కాదు.
ధర్మం స్వధర్మం విజ్ఞాతుం కాలం కలయితుం క్షమః
తన ధర్మాన్ని, స్వధర్మాన్ని తెలుసుకోవడానికీ, కాలాన్ని అంచనా వేయడానికీ అతడు సమర్థుడు.
సంహర్తుం యః క్షమః కాలే సంహర్తారం భవం విభుః
సరైన సమయంలో సంహారం చేయగలవాడే నిజమైన సంహర్త, ఓ ప్రభూ!
శత్రుం విధాతుం మిత్రం చ సుప్రీతిం కలహం క్షమః
వాడు శత్రువును, మిత్రుడిని, గాఢమైన స్నేహాన్ని, కలహాన్ని కలిగించగలడు.
శాపం ప్రదాతుం సర్వాశ్చ సుఖదుఃఖవరాన్క్షమః
వాడు శాపాన్ని ఇవ్వగలడు, సుఖదుఃఖాల వరాలన్నీ ప్రసాదించగలడు.
ప్రకృతిర్నిర్మితా యేన మహావిష్ణుశ్చ నిర్మితః
ప్రకృతిని సృష్టించినవాడు, మహావిష్ణువును నిర్మించినవాడు—
యేన శుక్లీకృతం క్షీరం జలం శీతం కృతం పురా
పురాతనకాలంలో పాలను తెలుపుగా, నీటిని చల్లగా చేసినవాడు—
అతితేజః సముత్థాయ తేజోరూపాయ మూర్త్తయే
అద్వితీయమైన తేజస్సుతో లేచి, తేజోరూపాన్ని ధరించినవాడి కోసం—
సర్వస్మై సర్వబీజాయ సర్వేషామన్తరాత్మనే
ప్రపంచంలోని అన్నిటికీ మూలమైనవాడవు, ప్రతి ఒక్కరి హృదయంలో అంతర్యామిగా ఉన్నవాడవు.
ఇత్యుక్త్వా పురతస్తస్యాస్తస్థౌ ధర్మో జగద్గురుః 4.42.
ఇలా చెప్పి, జగత్తుకు ఉపదేశకుడైన ధర్ముడు ఆమె ఎదుట నిలిచాడు.
పద్మోవాచ సర్వాంతరేషు సర్వాత్మా సర్వజ్ఞః సర్వతత్త్వవిత్
పద్మా ఇలా అన్నది — ప్రతి మనిషిలో ఉన్న ఆత్మ, అన్నిటిని తెలిసినవాడు, అన్ని తత్త్వాలను తెలిసినవాడు,
కథం మనో మే విజ్ఞాతుం విడంబయసి కింకరీమ్
నా మనసు నీకు తెలుసు, అయినా నీవు నీ సేవకురాలిని ఎందుకు మోసం చేస్తున్నావు?
త్వం చ శప్తో మయాఽజ్ఞానాత్స్త్రీస్వభావాత్క్రుధా విభో
ప్రభూ! అజ్ఞానంతో, స్త్రీ స్వభావంతో, కోపంతో నేను నిన్ను శపించాను.
ఆకాశోఽసౌ దిశః సర్వా యది నశ్యన్తి వాయవః
ఆకాశం, అన్ని దిశలు, గాలులు నశించినా,
త్వం చ నష్టో భవసి చేత్సృష్టినాశో భవేత్తదా
నీవు కూడా నశిస్తే, సృష్టి అంతా అంతేలోపే అంతమవుతుంది.
సత్యే పూర్ణశ్చతుష్పాదైః పౌర్ణమాస్యాం యథా శశీ
సత్యయుగంలో నీవు నలుగురు పాదాలతో సంపూర్ణంగా ఉంటావు, పూర్ణిమ నాడు చంద్రుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా.