పితౄణాం మానసీ కన్యా మాం జానీహి విధేర్వధూమ్ ఉవాచ శిరసా నత్వా తాం పద్మామివ తేజసా
"నేను పితృదేవతలకు మనసులో పుట్టిన కుమార్తెను, సృష్టికర్త భార్యను" అని తలవంచి, పద్మంలా ప్రకాశిస్తూ ఆమె చెప్పింది.
వధూర్జగద్విధేః పత్నీ వసిష్ఠస్య మమాలయే
ఈ లోక సృష్టికర్త భార్య, వసిష్ఠుని భార్య, నా ఇంట్లో ఉన్నారు.
ఈశ్వరీ జగతాం స్రష్టురాగతా బహుపుణ్యతః 4.41.
లోకాల సృష్టికర్త భార్య, అనేక పుణ్యఫలంతో ఇక్కడికి వచ్చారు.
భోజయామాస మిష్టాన్నం బుభుజే కన్యయా సహ
ఆమె మిఠాయిలు వడ్డించి, ఆ అమ్మాయితో కలిసి తిన్నారు.
అరున్ధతీ ప్రసఙ్గేన సంబన్ధయోజనాని చ బోధయామాసుః సంబన్ధయోజనాని ప్రసఙ్గతః
అరుంధతి సంభాషణలో బంధుత్వ సంబంధాలను వివరంగా చెప్పింది.
శివాయ పార్వతీం దేహి సంహర్తుః శ్వశురో భవ
పార్వతిని శివునికి ఇచ్చి, సంహారకుని మామవు కావాలి.
తవ శఙ్కావినాశాయ బ్రహ్మసంబన్ధకర్మణి
నీ సందేహాలు తొలగించేందుకు, బ్రహ్మసంబంధపు కార్యంలో—
విధేః ప్రార్థనయా దేవ తవ కన్యాం గ్రహీష్యతి
సృష్టికర్త అభ్యర్థనతో, ప్రభూ, ఆయన నీ కుమార్తెను స్వీకరిస్తాడు.
హేతుద్వయేన యోగీన్ద్రో వివాహం చ కరిష్యతి ఉవాచ కించిద్భీతశ్చ పరం వినయపూర్వకమ్
రెండు కారణాల వల్ల యోగేశ్వరుడు వివాహం చేస్తాడు. కొంత భయంతో, ఎంతో వినయంగా ఆయన అన్నాడు.
హిమాలయ ఉవాచ కించిదాశ్రమమైశ్వర్యం కిం వా స్వజనబాన్ధవమ్
హిమాలయుడు అడిగాడు: "ఏదైనా ఆశ్రమ వైభవానికో, లేక బంధువుల కోసమా?"
న కన్యామతినిర్లిప్తయోగినే దాతుమర్హతి
అత్యంత విరక్తుడైన యోగికి కుమార్తెను ఇవ్వడం తగదు.
నానురూపాయ పుత్రాయ పితా కన్యా దదాతి చేత్ 4.41.
తగినవాడుకాని కుమారుడికి తండ్రి కుమార్తెను ఇస్తే, అది సరిగా ఉండదు.
న హి దాస్యామ్యహం కన్యామిచ్ఛయా శూలపాణినే
నేను నా కుమార్తెను శూలపాణికి స్వచ్ఛందంగా ఇస్తాను కాదు.
హిమాలయవచః శ్రుత్వా వసిష్ఠో విధినన్దనః
హిమాలయుని మాటలు విని, విధినందనుడైన వశిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు.
వసిష్ఠ ఉవాచ సర్వం జానాతి శాస్త్రజ్ఞో నిర్మలజ్ఞానచక్షుషా
వశిష్ఠుడు చెప్పాడు: శాస్త్రాలను బాగా తెలిసినవాడు, నిర్మలమైన జ్ఞానదృష్టితో అన్నీ తెలుసుకుంటాడు.
అసత్యమహితం పశ్చాత్సామ్ప్రతం శ్రుతిసున్దరమ్
ఇప్పుడు వినడానికి మధురంగా అనిపించినా, తర్వాత అసత్యమైనది, మంచిది కానిది అవుతుంది.
ఆపాతప్రీతిజనకం పరిణామసుఖావహమ్
దీనివల్ల మొదట ఆనందం కలుగుతుంది, చివరికి సంతోషం కూడా ఇస్తుంది.
శ్రుతిమాత్రాత్సుధాతుల్యం సర్వకాలే సుఖావహమ్
వినడమే అమృతంతో సమానం, ఎప్పుడూ ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
ఏవం చ త్రివిధం శైల నీతిశాస్త్రనిరూపితమ్
హే పర్వతా! నీతిశాస్త్రాలలో మూడు విధాల ప్రవర్తనను వివరించారు.
బాహ్యసంపద్విహీనశ్చ శంకరస్త్రిదశేశ్వరః
శంకరుడు, దేవతల అధిపతి, బయటపట్టున సంపద లేని వాడిగా కనిపిస్తాడు.
ఆపాతభ్రమసంపత్తిర్విద్యుచ్ఛ్రీరివ నాశినీ
బయటపట్టున కనిపించే ఐశ్వర్యం మెరుపు వానిపోలా క్షణంలో పోతుంది.
గృహీ దదాతి స్వసుతాం రాజ్యసంపత్తిశాలినే 4.41.
ఒక గృహస్థుడు తన కుమార్తెను రాజసంపద కలవారికి ఇస్తాడు.
కో వదేచ్ఛంకరో దుఃఖీ కుబేరో యస్య కింకరః
కుబేరుడు సేవకుడై ఉన్నప్పుడు శంకరుడు దరిద్రుడు అని ఎవరు అంటారు?
నిర్గుణః పరమాత్మా చ య ఈశః ప్రకృతేః పరః
అతడు గుణరహిత పరమాత్మ, ప్రకృతికి అతీతుడైన ఈశ్వరుడు.
స ఏకః సృష్టిసంహారే స సర్వః సృష్టికర్మణి
సృష్టి, లయ సమయంలో ఒక్కడే ఉన్నాడు; సృష్టి కార్యంలో అంతా ఆయనే.
య ఈశస్త్రివిధాం మూర్తిం విధత్తే సృష్టికర్మణి
సృష్టి కార్యంలో ఈశ్వరుడు మూడు రూపాలు ధరిస్తాడు.
బ్రహ్మా చ బ్రహ్మలోకస్థో విష్ణుః క్షీరోదవాసకృత్
బ్రహ్మ బ్రహ్మలోకంలో నివసిస్తాడు, విష్ణువు పాలసముద్రంలో ఉంటాడు.
శ్రీకృష్ణశ్చ ద్విధాభూతో ద్విభుజశ్చ చతుర్భుజః
శ్రీకృష్ణుడు రెండు రూపాల్లో కనిపిస్తాడు: రెండు చేతులతో, నాలుగు చేతులతో.
తస్య దేవస్య తేంఽశాశ్చ బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
బ్రహ్మ, విష్ణువు, మహేశ్వరులు ఆ దైవస్వరూపుని భాగాలు.
కృష్ణః సృష్ట్యున్ముఖశ్చాపి ప్రకృతిం తత్ర నిర్మమే
సృష్టికి ఉద్దేశించి కృష్ణుడు అక్కడ ప్రకృతిని సృష్టించాడు.