వటమూలాద్గతే రుద్రే పార్వతీ తపసే యయౌ
వటవృక్షం కింద ఉన్న రుద్రుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయిన తర్వాత, పార్వతీ తపస్సు చేయడానికి బయలుదేరింది.
గత్వా సా స్వర్ణదీతీరం స్నాత్వా త్రిషవణం ముదా
ఆమె బంగారు నదీ తీరానికి వెళ్లి, ఆనందంగా రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేసింది.
వర్షమేకం చ సంపూర్ణమనాహారా స్వభక్తితః
ఒక సంవత్సరం పాటు, భోజనం చేయకుండా, తన భక్తిలో నిమగ్నమై తపస్సు చేసింది.
గ్రీష్మే చ పరితో వహ్నిం ప్రజ్వలన్తం దివానిశమ్ కృత్వా ప్రతస్థౌ తన్మధ్యే సంతతం జపతీ మనుమ్
వేసవిలో, చుట్టూ ఎక్కడా మంటలు వెలిగించి, పగలు రాత్రి వాటి మధ్య నిలబడి, నిరంతరం మంత్రాన్ని జపించింది.
శశ్వత్స్మశానే వర్షాసు కృత్వా యోగాసనం శివా
వర్షాకాలంలో, శివా ఎప్పుడూ శ్మశానంలో యోగాసనం వేసుకుని తపస్సు చేసింది.
శీతే జలాన్తరే శశ్వత్ప్రతస్థౌ భక్తిపూర్వకమ్
చలికాలంలో, ఆమె ఎప్పుడూ నీళ్లలో నిలబడి, భక్తితో తపస్సు చేసింది.
ఏవం కృత్వా పరం వర్షమప్రాప్య శంకరం సతీ
ఇలా మరో సంవత్సరం తపస్సు చేసినా, సతీకి శంకరుడు లభించలేదు.
తామగ్నికుణ్డం విశతీం తపసాఽతికృశాం సతీమ్
తపస్సుతో బాగా క్షీణించిన సతీ, అగ్నికుండంలోకి ప్రవేశించింది.
అతీవ వామనో బాలో విప్రరూపీ స్వతేజసా 4.40.
అప్పుడే, తన ప్రకాశంతో మెరిసిపోతున్న, చాలా చిన్న వయసున్న బ్రాహ్మణ బాలుడు అక్కడ కనిపించాడు.
శుక్లయజ్ఞోపవీతీ చ శుక్లవాసాశ్చ సస్మితః
ఆ బాలుడు తెల్లటి యజ్ఞోపవీతం, తెల్లటి వస్త్రాలు ధరించి, చిరునవ్వుతో నిలబడ్డాడు.
నిర్జనే బాలకం దృష్ట్వా స్నిగ్ధా సాపి జగాద హ
ఆ ఎడారి ప్రదేశంలో ఆ బాలుడిని చూసిన ఆమె, ప్రేమతో అతడితో మాట్లాడింది.
కో భవానితి పప్రచ్ఛ తం శిశుం పురతః స్థితమ్
ఆమె తన ముందున్న ఆ పిల్లవాడిని, 'నువ్వెవరు?' అని అడిగింది.
శ్రుత్వా శైలసుతా ప్రశ్నం ప్రహస్య పరమేశ్వరః
పర్వత కుమార్తె ప్రశ్నను విని, పరమేశ్వరుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు.
శంకర ఉవాచ కా త్వం కాన్తాఽతికాన్తారే తపశ్చరసి సున్దరి
శంకరుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ అడవిలో, అందమైనవాడా, నువ్వెవరు? ఇక్కడ తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు?'
వద కస్య కులే జాతా కస్య కన్యా చ కాఽభిధా
'ఏ వంశంలో పుట్టావు? ఎవరి కుమార్తె? నీ పేరు ఏమిటి? చెప్పు.'
అహో వా తపసాం రాశిః స్వయం మూర్తిమతీ సతీ
'అయ్యో! ఎంత గొప్ప తపస్సు! సతీ తానే నా ముందుకు ప్రత్యక్షమైంది.'
స్వయం తేజఃస్వరూపా వా మూలప్రకృతిరీశ్వరీ
నీవు స్వయంగా ప్రకాశమయమైన రూపమా, లేక మూల ప్రకృతి అయిన పరమేశ్వరీవా?
కిం వా త్రిలోకే లక్ష్మీస్త్వం సంపద్రూపా సనాతనీ
లేదా, మూడూ లోకాలలో లక్ష్మివి, శాశ్వతమైన ఐశ్వర్య స్వరూపమా?
కిం వామ్బికా త్వం దేవానాం స్వయం మూర్తిమతీ సతీ 4.40.
లేక దేవతలకు అంబికవా, నిజంగా సతీగా అవతరించినవా?
రాగాధిష్ఠాతృదేవీ వా స్వయం సాక్షాత్సరస్వతీ
లేదా, రాగానికి అధిపతిగా ఉన్న దేవతవా, లేక ప్రత్యక్షంగా సరస్వతివా?
ఏతాసు మధ్యే కా వా త్వం నాహం తర్కితుమీశ్వరః
ఇవన్నిటిలో నువ్వెవరో నాకు తెలియడం సాధ్యం కాదు, అమ్మా.
సతి త్వయి ప్రసన్నాయాం ప్రసన్నః పరమేశ్వరః
నీవు సంతోషంగా ఉంటే, పరమేశ్వరుడూ సంతోషిస్తాడు.
తుష్టే నారాయణే దేవే శశ్వత్తుష్టం జగత్త్రయమ్
నారాయణుడు సంతృప్తిగా ఉన్నప్పుడు, మూడూ లోకాలు ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటాయి.
శిశోస్తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రహస్య పరమేశ్వరీ
ఆ బాలుడి మాటలు విని, పరమేశ్వరీ చిరునవ్వు నవ్వింది.
పార్వత్యువాచ జన్మ మే భారతే వర్షే సామ్ప్రతం శైలకన్యకా
పార్వతీ ఉవాచ: ఇప్పుడు నా జననం భారతదేశంలో, పర్వత కుమార్తెగా జరిగింది.
పూర్వం జన్మ దక్షగేహే సతీ శంకరకామినీ
మునుపటి జన్మలో నేను దక్షుని ఇంట్లో సతిగా, శంకరుని కోరుతూ జన్మించాను.
అత్ర జన్మని పుణ్యేన సమ్ప్రాప్తే శంకరే ద్విజ
ఈ జన్మలో పుణ్యఫలంతో శంకరుని పొందాను, బ్రాహ్మణా.
ప్రయాతే శంకరే తాపాద్వ్రీడయాఽహం పితుర్గృహాత్
శంకరుడు వెళ్లిపోయినప్పుడు, బాధతో, లజ్జతో నేను నాన్న ఇంటిని వదిలాను.
తపః కృత్వా కఠోరం చ సుచిరం ప్రాణవల్లభమ్ 4.40.
నా ప్రాణప్రియుడి కోసం, చాలా కాలం కఠినమైన తపస్సు చేశాను.
గచ్ఛ త్వం ప్రవిశామ్యగ్నౌ ప్రలయాగ్నిశిఖోపమే
అతడు, 'నీవు వెళ్ళు, నేను ప్రళయాగ్నిలా మండుతున్న అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను' అన్నాడు.