శాన్తం త్రైలోక్యకాన్తం చ ప్రసన్నవదనేక్షణమ్
ఆయన శాంతంగా, మూడు లోకాలకూ ప్రియుడిగా, చిరునవ్వుతో కూడిన దృష్టితో ఉన్నాడు.
చిక్షేపాస్త్రం దుర్నివార్యమమోఘం శంకరే ముదా
ఆనందంతో అతడు ఆపలేని, తప్పకుండా ఫలించే ఆయుధాన్ని శంకరునిపై ప్రయోగించాడు.
ఆకాశ ఇవ నిర్లిప్తే నిర్లిప్తే పరమాత్మని
ఆకాశంలా ఏదీ అంటని వాడు, పరమాత్మను పోలి ఏదీ అంటని వాడు.
చకమ్పే పురతః స్థిత్వా దృష్ట్వా మృత్యుంజయం విభుమ్
మరణాన్ని జయించిన ప్రభువును ఎదురుగా చూసి, అతడు వణికిపోయాడు.
చక్రుః స్తుతిం చ స్తోత్రేణ శంకరం త్రిదశేశ్వరమ్ ।।4.39.౫౦. స్తుతిం కుర్వత్సు దేవేషు స వహ్నిః శంభుసంభవః
దేవతలు శంకరుని, దేవతల అధిపతిని స్తోత్రాలతో స్తుతించారు. వారు స్తుతి చేస్తుండగా, శంభువు నుండి ఉద్భవించిన ఆ అగ్ని,
జజ్వాలోర్ధ్వశిఖో దీప్తః ప్రలయాగ్నిశిఖోపమః భ్రామంభ్రామం చ పరితః పపాత మదనోపరి
ప్రళయాగ్నిని పోలిన ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలతో పైకి ఎగిసింది, చుట్టూ తిరుగుతూ కామదేవునిపై పడింది.
బభూవ భస్మసాత్కామః క్షణేన హరకోపతః
హరుడి కోపంతో, ఒక్క క్షణంలో కామదేవుడు బూడిదగా మారిపోయాడు.
విలలాప బహుతరం హరస్య పురతో రతిః
హరుడి ముందు రతి ఎంతోగా విలపించింది.
రతిమూచుః సురాః సర్వే రురుదుశ్చ ముహుర్ముహుః
అన్ని దేవతలు రతిని ఓదార్చారు, వారు మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చారు.
వయం తం జీవయిష్యామో లభిష్యసి ప్రియం పునః
మేము అతడిని మళ్లీ బ్రతికిస్తాము; నువ్వు నీ ప్రియుడిని తిరిగి పొందుతావు.
దృష్ట్వా రతేర్విలాపం చ మూర్చ్ఛాం సంప్రాప పార్వతీ
రతికి జరిగిన దుఃఖాన్ని చూసి, పార్వతీ అపస్మారంలో పడిపోయింది.
రుదన్తీం పార్వతీం త్యక్త్వా స్వస్థానం ప్రయయౌ శివః
పార్వతీ ఏడుస్తూ ఉండగా, శివుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
రూపయౌవనయోర్గర్వం తత్యాజ శైలకన్యకా
శైలపుత్రిక తన అందం, యవ్వనంపై ఉన్న గర్వాన్ని వదిలేసింది.
సురాశ్చ రతిమాశ్వాస్య సర్వే జగ్ముః స్వమన్దిరమ్ 4.39.
దేవతలు అందరూ రతిని ఓదార్చి, తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.
స్తుత్వా రుదిత్వా శోకేన భయేన కామకామినీ
ఆ కామకామిని స్తుతిస్తూ, ఏడుస్తూ, శోకంతో, భయంతో మునిగిపోయింది.
న జగామ పితుర్గేహం పార్వతీ సా తు లజ్జయా
పార్వతీ సిగ్గుతో తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లలేదు.
ప్రజగ్ముః సహచారిణ్యస్తత్పశ్చాచ్ఛోకవిహ్వలాః
ఆమె స్నేహితులు కూడా శోకంతో బాధపడుతూ తరువాత వెళ్లిపోయారు.
సుచిరం చ తపస్తప్త్వా సా సంప్రాప త్రిలోచనమ్
పార్వతీ చాలా కాలం కఠిన తపస్సు చేసి, త్రినేత్రుడిని పొందింది.
ఇత్యేవం కథితం సర్వం పార్వతీదర్పమోక్షణమ్
ఇలా పార్వతీ గర్వాన్ని వదిలిన కథ అంతా చెప్పబడింది.
శ్రీరాధికోవాచ సున్దరం శ్రుతిపీయూషం నిగూఢం జ్ఞానకారణమ్
శ్రీరాధికా ఇలా చెప్పింది — ఇది ఎంత అందంగా, వేదాల అమృతంలా మధురంగా, లోతుగా, జ్ఞానం కలిగించేలా ఉంది!
న విశేషం సమాసం చ శ్రుతం న వ్యాసమీప్సితమ్
దీనిలోని భేదాలు, సంగ్రహార్థం, వ్యాసుని ఉద్దేశ్యం నాకు వినిపించలేదు.
కిం కిం తపః కఠోరం చ చకార పార్వతీ స్వయమ్
పార్వతీ తానే ఏవిధంగా కఠిన తపస్సు చేసింది?
రతిః కేన ప్రకారేణ జీవయామాస మన్మథమ్
రతి ఎలాంటి మార్గంలో మన్మథుడిని తిరిగి బ్రతికించింది?
తయో రహసి సంభోగం పాపినాం పాపమోచనమ్
వారు రహస్యంగా కలిసినది పాపుల పాపాలను తొలగించేదిగా ఉంది.
దమ్పతీవిరహోక్తిశ్చ కర్ణజ్వాలా చ యోషితః
భర్తాభార్యల విడిపోవడంపై చెప్పిన మాటలు, ఆడవారికి చెవుల్లో కలిగే మంట—
అగ్నిజ్వాలా విషజ్వాలా క్షమా సోఢుం చ యోషితః
అగ్ని మంట, విష మంట—ఇవన్నీ ఆడవారు ఎలా భరిస్తారు?
రాధికావచనం శ్రుత్వా విస్మితశ్చకితాననః
రాధికా మాటలు విని అతడు ఆశ్చర్యపడి, ముఖం ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయింది.
దమ్పతీవిరహోక్తిం చ యాం రాధా శ్రోతుమక్షమా
భర్తాభార్యల విడిపోవడంపై చెప్పిన మాటలను రాధా వినలేకపోయింది.
ఇత్యేవం మానసే కృత్వా మాయేశో మాయయాఽన్వితః 4.40.
ఇలా మనసులో నిర్ణయించుకుని, మాయకు అధిపతైన పరమేశ్వరుడు మాయతో కలిసి బయలుదేరాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ ప్రాణాధిదేవి ప్రాణేశి ప్రాణాధారే మనోహరే
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రాణాలకు అధిష్ఠానమైన దేవీ, ప్రాణాలకు అధిపతిగా ఉన్నవాడవు, ప్రాణాలను నిలిపే వాడవు, హృదయాన్ని ఆకర్షించే వాడవు,