చక్షుషస్తామసాత్పశ్చాల్లలాటస్థాద్ధరస్య చ 4.36.
హరుని కళ్లలోని తామసిక భాగం, ఆయన నుదుటి నుండి—
కోటితాలప్రమాణశ్చ సూర్యకోటిసమప్రభః
పది కోట్ల తాళపత్రాలంత పరిమాణం, పది కోట్ల సూర్యుల్లా ప్రకాశించేవాడు.
విభూతిగాత్రః స విభుః సతీసంస్కారభస్మనా
అందరికీ వ్యాపించిన ఆ పరమేశ్వరుడు, సతీదేవి అంత్యక్రియలలో ఉపయోగించిన బస్మంతో తన శరీరాన్ని అలంకరించుకున్నాడు.
స్వాత్మారామో యద్యపీశస్తథాఽపి పూర్ణమబ్దకమ్
తానే తనలో ఆనందంగా ఉండే అధిపతి అయినా, ఆ సమయంలో ఆయన పూర్తిగా దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు.
ప్రత్యఙ్గం చాపి తస్యాశ్చ పపాత యత్ర యత్ర హ
ఆమె శరీర భాగాలు ఎక్కడ పడిపోయాయో, ప్రతి చోటా
తదా శవావశేషం చ కృత్వా వక్షసి శంకరః
ఆ సమయంలో శవంగా మిగిలిన ఆ దేహాన్ని శివుడు తన వక్షస్సుపై పెట్టుకున్నాడు.
తదా గత్వా మహేశం తం కృత్వా క్రోడే ప్రబోధ్య చ
అప్పుడు ఎవరో మహేశ్వరుని దగ్గరకు వెళ్లి, ఆయనను ఆలింగనం చేసి, మెలకువ కలిగించారు.
తదా శివశ్చ సంతుష్టః స్వం లోకం చ జగామ హ
ఆ సమయంలో శివుడు సంతుష్టుడై తన లోకానికి వెళ్లిపోయాడు.
దివ్యస్రగ్ధారియోగేన నేచ్ఛా నిత్యే పరే విభోః
దివ్య మాలలు, అలంకారాల వల్ల ఆ నిత్య పరమేశ్వరునికి ఎలాంటి కోరిక ఉండదు.
న చేచ్ఛా కేశసంస్కారే స్వాఙ్గవేషేణ యోగినః
యోగులకు తమ జుట్టు అలంకరించుకోవడానికైనా, తమ శరీరాన్ని సుందరంగా చేసుకోవడానికైనా ఎలాంటి ఆసక్తి ఉండదు.
గరుడద్వేషిణో నాగాః శంకరం శరణం యయుః 4.36.
గరుడునికి శత్రువులైన నాగులు శంకరుని ఆశ్రయించారు.
న సంవసామి గోలోకే వైకుణ్ఠే తవ వక్షసి 4.36.
నేను గోలోకంలోనూ, వైకుంఠంలోనూ, నీ వక్షస్సుపైన కూడా నివసించను.
పఞ్చవక్త్రేణ మన్నామ యో హి గాయత్యహర్నిశమ్
ఎవరైనా పంచముఖ మంత్రంతో రాత్రింబవళ్ళు నా నామాన్ని జపిస్తే,
ఇత్యేవం కథితం సర్వే శంకరస్య యశోఽమలమ్
ఇలా శంకరుని నిర్మలమైన మహిమను అందరికీ వివరించాను.
శ్రీరాధికోవాచ న శస్తం కథముచ్ఛిష్టం బ్రూహి సందేహభఞ్జన
శ్రీరాధికా ఇలా అడిగింది: ఉచ్చిష్టం ఎలా అనుచితమవదు? నా సందేహాన్ని తొలగించు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ పాపేన్ధనానాం దహనే జ్వలదాగ్నిశిఖోపమమ్
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెప్పాడు: పాపుల పాపాలను కాల్చడంలో అది మండుతున్న అగ్ని జ్వాలలా ఉంటుంది.
సనత్కుమారో వైకుణ్ఠమేకదా చ జగామ హ
ఒకసారి సనత్కుమారుడు వైకుంఠానికి వెళ్లాడు.
తుష్టావ గూఢైః స్తోత్రైశ్చ ప్రణమ్య భక్తితో ముదా
ఆయన రహస్యమైన స్తోత్రాలతో సంతోషంగా, భక్తితో నమస్కరించి స్తుతించాడు.
ప్రాప్తమాత్రేణ తత్రైవ భుక్తం తేనైవ కించన
అక్కడికి చేరిన వెంటనే, అక్కడ ఉన్నదానిలో కొంత తిన్నాడు.
సిద్ధాశ్రమే చ యద్దత్తం గురవే శూలపాణినే
సిద్ధాశ్రమంలో గురువైన శూలపాణికి ఇచ్చినదాన్ని కూడా స్వీకరించాడు.
భు్క్త్వా సుదుర్లభం వస్తు ననర్త ప్రేమవిహ్వలః
అతి అరుదైన దాన్ని అనుభవించి, ప్రేమతో మునిగిపోయి ఆనందంగా నాట్యం చేశాడు.
గాయన్మమ గుణాన్భక్త్యా సుకణ్ఠః పంచవక్త్రతః
నా గొప్పతనాన్ని భక్తితో పాడుతూ, అతని మధురమైన స్వరం అయిదు నోళ్ల నుంచి వినిపించింది.
పపాత డమరుర్హస్తాచ్ఛృఙ్గం చ వ్యాఘ్రచర్మ చ
అతని చేతిలోని డమరు, కొమ్ము, పులిచర్మం నేలపై పడిపోయాయి.
అతీవ కమనీయం తద్రూపం ధ్యాత్వైకమానమః 4.37.
అతిగా అందమైన ఆ రూపాన్ని ధ్యానిస్తూ, ఏకాగ్రతతో నమస్కరించాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే దేవీ దుర్గా దుర్గార్తినాశినీ
అప్పుడే దుర్గాదేవి, కష్టాలను తొలగించే తల్లి, అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యింది.
రుదన్తం మూర్చ్ఛితం దృష్ట్వా నిపతన్తం చ భక్తితః
అతడు భక్తితో ఏడుస్తూ, మూర్చిపోయి, నేలపై పడిపోతున్నాడని చూసి,
సర్వం తాం కథయామాస కుమారః సంపుటాఞ్జలిః
కుమారుడు చేతులు జోడించి, ఆమెకు అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
తాం శప్తుముద్యతాం దేవీముత్థాయ చ త్రిలోచనః
ఆ దేవి శాపించేందుకు లేచి నిలబడగా, త్రిలోచనుడు కూడా లేచాడు.
శ్రుత్వా మనోహరం స్తోత్రం న శశాప శివం శివా
ఆ మనోహరమైన స్తోత్రాన్ని విని, శివా శివునికి శాపం వేయలేదు.
న లోకానాం ప్రభావశ్చ తపఃసౌభాగ్యతేజసామ్
ఈ లోకాల్లో తపస్సు, అదృష్టం, తేజస్సుకు మించిన శక్తి లేదు.