ధ్యాయమానం తత్పదాబ్జం దృష్ట్వా త్రస్తో మహేశ్వరః
అతడు ఆ పదపద్మాన్ని ధ్యానిస్తున్నాడని చూసి, మహేశ్వరుడు భయపడ్డాడు.
అతీవ రోదనాత్తస్య ధ్యానభఙ్గో బభూవ హ 4.36.
అతని తీవ్రమైన ఏడుపు వల్ల ధ్యానం భంగమైంది.
యన్మాయయా వరం వవ్రే దైత్యేన్ద్రో భక్తిపూర్వకమ్
తన మాయతో, దైత్యాధిపతి భక్తితో వరం కోరాడు.
ఓమిత్యుక్త్వా ప్రయాన్తం తం దుద్రావ దైత్యపుంగవః
'ఓం' అని పలికిన వెంటనే, వెళ్లిపోతున్న అతడిని దైత్యుల్లో శ్రేష్ఠుడు వెంబడించాడు.
పపాత డమరుస్తస్య వ్యాఘ్రచర్మ మనోహరమ్
అతని డమరు పడిపోయింది, చూడగానే ఆకర్షించే వ్యాఘ్రచర్మం కూడా జారిపోయింది.
న హన్తి తం చ కృపయా భక్తం చ భక్తవత్సలః
భక్తులపై ప్రేమ కలిగినవాడు, దయతో తన భక్తుడైన వాడిని హానిచేయడు.
సాధవో ఘ్నన్తి ఘ్నన్తం చ భృత్యం పుత్రం ప్రియాం వినా
సద్గుణులు, వారిని కొట్టినా, సేవకుడు, కుమారుడు, ప్రియమైనవారిని కొట్టరు.
శివః స్వమృత్యుం మత్వా చ భీతశ్చ నిరహంకృతః
శివుడు తన మరణాన్ని ఊహించి, భయంతో అహంకారాన్ని వదిలేశాడు.
దృష్ట్వా స్వాశ్రమమాయాన్తం శుష్కకణ్ఠోష్ఠతాలుకమ్
తన ఆశ్రమానికి వచ్చేస్తున్న అతనిని చూచి, అతని గొంతు, పెదాలు, నోరు బాగా ఎండిపోయి ఉన్నాయి.
సంస్థాప్య తత్సమీపే చ స దైత్యో బోధితో మయా
ఆ రాక్షసుడిని పక్కన కూర్చోబెట్టి, నేను అతడిని మేల్కొలిపాను.
తదా మమాజ్ఞయా తూర్ణం వఞ్చితో మాయయాఽసురః
అప్పుడు నా ఆజ్ఞతో ఆ రాక్షసుడు మాయతో వెంటనే మోసపోయాడు.
తదా సిద్ధాః సురేన్ద్రాశ్చ మునీన్ద్రా మనవో ముదా 4.36.
అప్పుడు సిద్ధులు, దేవేంద్రులు, గొప్ప మునులు, మనువులు ఆనందంతో ఉల్లాసించారు.
బభూవ చూర్ణస్తద్గర్వో జగామ బోధితో మయా
నా ఉపదేశంతో ఆ రాక్షసుని గర్వం పూర్తిగా నశించిపోయింది.
అథ గర్వాన్వితో రుద్రో హన్తుం త్రిపురముల్బణమ్
తర్వాత గర్వంతో నిండిన రుద్రుడు, భయంకరమైన త్రిపురాసురుడిని సంహరించడానికి బయలుదేరాడు.
కోఽయం పతఙ్గవద్దైత్య ఇతి మత్వా యయౌ రణమ్
ఈ రాక్షసుడు ఎవరు, ఒక పురుగు లాంటివాడే కదా అని అనుకుని యుద్ధానికి వెళ్లాడు.
చిరం బభూవ సమరం వర్షమేకం దివానిశమ్
ఆ యుద్ధం చాలా కాలం జరిగింది — ఒక సంవత్సరం పగలు, రాత్రి కొనసాగింది.
పృథివ్యాం చరణం కృత్వా దైత్యేన్ద్రో మాయయా ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, రాక్షసుల అధిపతి మాయతో భూమిపై అడుగు పెట్టాడు.
ఉత్తస్థౌ శంకరస్తూర్ణం హన్తుం దైత్యం జగత్ప్రభుః
ఆ సమయంలో జగత్పతి శంకరుడు, ఆ రాక్షసుని సంహరించడానికి వేగంగా లేచాడు.
అస్త్రాణి చాపం చిచ్ఛేద శఙ్కరస్యాసురో బలీ
బలమైన ఆ రాక్షసుడు శంకరుని ఆయుధాలు, విల్లు కోసేశాడు.
జఘాన ముష్టినా రుద్రో దానవేన్ద్రం ప్రకోపతః
కోపంతో రుద్రుడు తన ముష్టితో దానవేంద్రుడిని బలంగా కొట్టాడు.
క్షణేన చేతనాం ప్రాప్య కోపాద్దానవపుంగవః
ఒక క్షణంలోనే, ఆ దానవులలో శ్రేష్ఠుడు, కోపంతో మళ్లీ చైతన్యం పొందాడు.
సరథే పాతితే రుద్రే దేవా దేవర్షయో భియా 4.36.
రుద్రుడు రథం నుంచి పడిపోయినప్పుడు, దేవతలు, దేవర్షులు భయపడ్డారు.
హరః సస్మార మామేవ నిర్భయో భయకారణమ్
హరుడు భయానికి కారణమైనా నేను మాత్రమే ఉన్నానని జ్ఞాపకం చేసుకుని నిర్భయంగా ఉన్నాడు.
తదాఽహం కలయా శీఘ్రం వృషరూపం విధాయ చ
అప్పుడు నేను నా అంసంతో వెంటనే వృషభరూపాన్ని ధరించాను.
దదౌ తస్మై స్వకవచం స్వశూలమరిమర్దనమ్
ఆయనకు నా కవచాన్ని, శత్రువులను నశింపజేసే నా శూలాన్ని ఇచ్చాను.
మయా దత్తేన శూలేన జఘాన త్రిపురం హరః
నేను ఇచ్చిన శూలంతో హరుడు త్రిపురాసురుడిని సంహరించాడు.
సద్యః పపాత దైత్యేన్ద్రశ్చూర్ణీభూతశ్చ భూతలే
దైత్యుల అధికారుడు వెంటనే నేలపై పడి, పొడి ముక్కలై పోయాడు.
తత్యాజ శఙకరో దర్పం విఘ్నబీజం తతో విభుః
ఆ తరువాత శంకరుడు తన గర్వాన్ని, అడ్డంకుల మూలాన్ని వదిలిపెట్టాడు.
తతోఽహం వృషరూపేణ వహామి తేన తం ప్రియమ్
అప్పటినుంచి నేను వృషభ రూపంలో, ఆ ప్రియమైనవారిని మోస్తున్నాను.
మనఃస్వరూపో బ్రహ్మా మే జ్ఞానరూపో మహేశ్వరః
బ్రహ్మ నా మనస్సు రూపం, మహేశ్వరుడు నా జ్ఞాన స్వరూపం.