ధనాయుఃప్రాణయశసాం నాశినీ దుఃఖదాయినీ
అది ధనం, ఆయువు, ప్రాణం, కీర్తిని నాశనం చేస్తుంది; దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.
నిష్ఠురా నవఘాతిభ్యః సర్వాపద్బీజరూపిణీ
అది క్రూరంగా ఉంటుంది, కొత్త గాయాలకన్నా ప్రమాదకరం; అన్ని అపాయాలకు మూలంగా ఉంటుంది.
పరద్రోహాద్యథా సంపత్కులటాప్రేమ తత్సమమ్
ఇతరులకు హాని చేస్తే ఎలా నాశనం వస్తుందో, అలాగే దుర్మార్గ స్త్రీపై ప్రేమ కూడా అంతే.
యో విశ్వసేత్తాం సంమూఢో విపత్తస్య పదేపదే
ఎవడు ఆమెను నమ్మితే, మోసపోయి, ప్రతి అడుగులోనూ అపాయం ఎదుర్కొంటాడు.
యూనాం సంపత్స్వరూపా చ విషతుల్యా తపస్వినామ్
యువతులకు ధనం వారి రూపమే; తపస్వులకు అది విషంలా ఉంటుంది.
తవైవ కర్మ యోగ్యం చ యువానం పశ్య సున్దరి
ఓ సుందరి! యువతులకు యోగ్యమైన పనులు మాత్రమే తగినవి.
విదగ్ధాయా విదగ్ధేన సంగమో గుణవాన్భవేత్
తెలివైన మహిళకు తెలివైన పురుషునితో కలయిక నిజంగా శ్రేష్ఠమైనది.
అస్వతన్త్రః పరాధీనః కా రతిః పుంశ్చలీషు మే
నేను స్వతంత్రుడు కాక, ఇంకొకరికి ఆధీనుడనై ఉండగా, అవిశుద్ధ స్త్రీలతో నాకు ఏమి ఆనందం?
నాత్రాఽహం చ జగత్స్రష్టా తస్మాత్తవ పితా సదా 4.32.
ఇక్కడ నేను జగత్తును సృష్టించేవాడిని కాదు; అందుకే నీ తండ్రే నీకు ఎప్పుడూ అధిపతి.
స్వర్వైద్యౌ చంద్రతనయం దితిపుత్రాంశ్చ సుందరాన్
దేవ వైద్యులు, చంద్రుని కుమారుడు, దితి కుమారులు అందరూ—
యా మాం యాసి హి తాంస్త్యక్త్వా సా విదగ్ధా చ కాముకీ
నన్ను చేరే వారిని వదిలి నన్ను ఎవరైనా చేరితే, ఆ స్త్రీ తెలివైనదీ, కాముకురాలూ అవుతుంది.
స్త్రీ చేత్ప్రయాతి పురుషం విపరీతం విడమ్బనమ్
ఒక స్త్రీ పురుషుని దగ్గరకు తానే వెళితే, అది హాస్యాస్పదంగా మారుతుంది.
స్వయం ప్రార్థయతే స్వామీ న తు స్వామినమేవ చ
యజమాని తానే కోరుకోవాలి, కానీ యజమానిని మరొకరు కోరకూడదు.
భవేద్దూరం స్వల్పమూల్యం రత్నం స్వయముపస్థితమ్
దానంతట అదే వచ్చిన రత్నానికి విలువ చాలా తక్కువగా భావిస్తారు.
లోకాచారేషు వేదేషు న స్త్రీ యాతి పరప్రియమ్
లోకాచారంలోనూ, వేదాల్లోనూ, స్త్రీ మరొకరి ప్రియుని దగ్గరకు వెళ్ళదు.
స పూజ్యో న భవేత్పూజ్యో యద్రతిః పరవస్తుషు
ఇతరుల వస్తువుల్లో ఆనందం పొందేవాడు గౌరవానికి అర్హుడు కాదు.
స్వేన్ద్రియాః శత్రవః సర్వే శత్రుతా యన్నిమిత్తతః
మన స్వంత ఇంద్రియాలే మన శత్రువులు; శత్రుత్వం వాటివల్లే కలుగుతుంది.
కృతే వేదవిరుద్ధే చ మిత్రం శత్రుర్భవేద్ధ్రువమ్
వేదానికి విరుద్ధంగా పని చేసినప్పుడు, స్నేహితుడు కూడా ఖచ్చితంగా శత్రువుగా మారతాడు.
హరౌ తుష్టే జగత్తుష్టం తస్మిన్రుష్టే భవో రిపుః 4.32.
హరి సంతోషిస్తే జగత్తు సంతోషిస్తుంది; ఆయన కోపపడితే జీవితం శత్రువుగా మారుతుంది.
స్వకీయాచరణాత్సర్వం భవే భవతి కర్మణః
మన స్వంత ప్రవర్తన, కర్మల వల్లే జీవితంలో అన్నీ కలుగుతాయి.
దుఃశీలా పుంశ్చలీ నిన్ద్యా సుశీలా చ పతివ్రతా
చెడు స్వభావం ఉన్న స్త్రీ, అవిశుద్ధురాలు నిందించబడుతుంది; మంచి స్వభావం ఉన్నది భర్తకు విధేయురాలవుతుంది.
తాసామేవంవిధా నాస్తి స్వయం యాతి పరప్రియమ్
ఇలాంటి స్త్రీలలో ఎవ్వరూ తమంతట తాముగా మరొకరి ప్రియుని దగ్గరకు వెళ్ళరు.
భవే రత్యై స్వయం దృష్ట్వా వేషం కృత్వా ప్రయాతి తమ్
తరువాత జన్మలో ఆనందం కోసం, ఆమె తన చేతనే అతన్ని చూసి, అందంగా అలంకరించుకుని అతని దగ్గరకు వెళ్తుంది.
వైకుల్యాన్నహి తత్సాధ్యం సామాన్యమేవ కేవలమ్ వక్తుం సముద్యతా సా చ కోపప్రస్ఫురితాధరా
అయితే, అయోమయం వల్ల అది సాధ్యం కాదు — కేవలం సాధారణమైనదే జరుగుతుంది. ఆమె కోపంతో పెదాలు కంపించిస్తూ మాట్లాడటానికి సిద్ధమవుతుంది.
మోహిన్యువాచ
మోహిని ఇలా అన్నది:
త్వయా నిబోధితా నీతిర్మనో మే న స్థిరం భవేత్
మీరు చెప్పిన మాటలు విన్న తర్వాత నా మనస్సు స్థిరంగా ఉండడం లేదు.
త్వద్వక్త్రదృష్టిమాత్రేణ సర్వే జారాశ్చ విస్మృతాః
మీ ముఖాన్ని ఒక్కసారి చూసిన వెంటనే, మిగతా ప్రియులందరినీ నేను మరచిపోయాను.
నిషిషేధ చ మాం రమ్భా ప్రదదౌ మన్త్రమీదృశమ్
రంభ కూడా నన్ను నిషేధించి, ఈ మంత్రాన్ని ఇచ్చింది.
సమధుస్తవ శాపేన స జగామ హతోద్యమః 4.32.
మీ శాపం వల్ల సమధు తన శక్తిని, ప్రయత్నాన్ని పూర్తిగా కోల్పోయాడు.
సర్వాఙ్గేష్వేవ మే జాడ్యం బభూవ సాంప్రతం విభో
ప్రభూ, ఇప్పుడు నా శరీరమంతా మురిసిపోయినట్టుగా ఉంది.