సుయజ్ఞనృపతేః కన్యాం రత్నమాలావతీం ముదా
సుయజ్ఞ మహారాజు కుమార్తె రత్నమాలావతిని ఆనందంగా పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
స్థానే స్థానే చ రహసి శతవర్షం తయా సహ
వివిధ చోట్ల, రహస్యంగా ఆమెతో కలిసి వంద సంవత్సరాలు గడిపాడు.
కాలాన్తరే స విరతో బభూవ మునిపుంగవః
కొంతకాలం తర్వాత ఆ మహర్షి విరక్తుడయ్యాడు.
ఉత్థాయ రాత్రౌ శయనాద్విరక్తశ్చ తపోధనః
రాత్రిపూట మంచం నుండి లేచి, ఆ తపస్వి కోరికలు లేకుండా వెళ్లిపోయాడు.
నిద్రాం త్యక్త్వా చ తత్కాన్తా న దృష్ట్వా స్వామినం సతీ
నిద్రను వదిలి, భర్తను కనిపెట్టలేక, ఆ సతీమణి బాధపడింది.
ఉత్తిష్ఠన్తీ నిర్విశన్తీ రురోదోచ్చైర్ముహుర్ముహుః
లేచి, వెతుకుతూ, ఆమె మళ్లీ మళ్లీ పెద్దగా ఏడ్చింది.
ఆహారం చ పరిత్యజ్య ప్రాణాంస్తత్యాజ సున్దరీ
ఆ అందమైన మహిళ ఆహారం మానేసి, ప్రాణాలను విడిచింది.
తపశ్చకార స మునిర్గన్ధమాదనగహ్వరే
ఆ మహర్షి గంధమాదన పర్వత గుహలో తపస్సు చేశాడు.
తం దదర్శ హ దైవేన రమ్భా శృంగారలోలుపా
అదృష్టవశాన రంభా, ప్రేమకు ఆసక్తిగా, అతనిని చూచింది.
సా చ తం కథయామాస నిర్జనే సముపస్థితా 4.30.
ఆమె, ఒంటరిగా అతని దగ్గరకు వచ్చి, మాటలు మొదలుపెట్టింది.
రమ్భోవాచ త్యక్త్వా కఠోరం రహసి భజ మాం సుఖదాయికామ్
రంభా ఇలా చెప్పింది: 'నీవు కఠినతను విడిచిపెట్టి, రహస్యంగా నన్ను ఆనందించు. నేను సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడిని.'
త్వం వరేషు వరః పృథ్వ్యాం వరారోహా స్వయంవరా
భూమిపై ఉన్న అందరి మగవారిలో నీవు అగ్రగణ్యుడవు. నేను స్వయంగా వరుణి, అందమైనవాడిని.
యజ్ఞం కుర్వన్తి భూపాలా భారతే స్వర్గహేతుకమ్
భారతదేశంలో రాజులు స్వర్గాన్ని కోరి యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు.
స్తనయోర్యుగ్మమూర్వోర్మే సున్దరం ముఖపంకజమ్
నా రెండు వక్షోజాలు, విస్తారమైన తొడలు, అందమైన ముఖపద్మం—
స్త్రీరసః సుఖసారశ్చ మునీనామభివాఞ్ఛితః
స్త్రీలోని ఆనందసారం, సుఖరసం, మునులు కూడా కోరుకునే వస్తువు.
దేవో వా మానవో వాఽపి గన్ధర్వో వాఽథ రాక్షసః
దేవుడు అయినా, మనిషి అయినా, గంధర్వుడు అయినా, లేక రాక్షసుడైనా—
రహస్యుపస్థితాం కాన్తాం న భజేద్యో జితేన్ద్రియః
యవ్వనంలో రహస్యంగా దగ్గరికి వచ్చిన ప్రియమైన స్త్రీని, ఎవడు ఇంద్రియాలను జయించినవాడై అనుభవించడో—
సత్యం తస్యాశ్చ వధభాక్తచ్ఛాపేన ప్రణశ్యతి
నిజంగా, ఆమె శాపంతో అతడు ఆమెను తిరస్కరించిన ఫలితంగా నశిస్తాడు.
యేన త్యక్తోపస్థితా తం యథా పశ్యతి పుంశ్చలీ
ఒక స్త్రీ తనను తిరస్కరించిన వాడిని ఎలా చూస్తుందో—
పరం ప్రియం చ సర్వేషాం జారం జానాతి పుంశ్చలీ 4.30.
అలాంటి స్త్రీ తన ప్రియుడిని అందరిలోకెల్లా అత్యంత ప్రియంగా భావిస్తుంది.
పుంశ్చలీ హింస్రజన్తుభ్యో నవఘాతిభ్య ఏవ చ
అలాంటి స్త్రీ క్రూరమైన జంతువులకన్నా, కొత్తగా హత్య చేసినవారికన్నా ప్రమాదకరమైనది.
త్యజ ధ్యానం మునిశ్రేష్ఠ భుంక్ష్వేదం తపసః ఫలమ్
మహామునివరా! ధ్యానాన్ని విడిచిపెట్టి, నీ తపస్సు ఫలితాన్ని అనుభవించు.
స రమ్భావచనం శ్రుత్వా తామువాచ భయాకులః
రంభా మాటలు విని, అతడు భయంతో ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
దేవల ఉవాచ కులధర్మోచితం సత్యం బ్రాహ్మణానాం తపస్వినామ్
దేవళుడు ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణులూ తపస్సు చేసే వారికీ వంశానుకూలమైన నిజమైన ఆచరణ ఇదే.'
ధర్మోఽయం యుక్తకాలే చ స్వయోషితి రతో ద్విజః
సరైన సమయంలో, ద్విజుడు తన భార్యతో ఆనందించడమే ధర్మం.
బ్రాహ్మణః క్షత్రియో వైశ్యో యో రతః పరయోషితి
బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు ఎవడు పరస్త్రీతో అనురాగం చూపుతాడో—
గ్రాహ్యా చోపస్థితా స్త్రీ చ గృహిణా న తపస్వినా
ఇంటివాడు వచ్చిన స్త్రీని అంగీకరించవచ్చు, కాని తపస్సు చేసే వాడు అలా చేయకూడదు.
బ్రహ్మా జగద్విధాతాఽపి న విరక్తః కలత్రవాన్
ప్రపంచాన్ని సృష్టించిన బ్రహ్మకైనా భార్య ఉన్నప్పుడు విరక్తి ఉండదు.
స్వభార్యాం చ పరిత్యజ్య యో గృహ్ణాతి పరస్త్రియమ్ 4.30.
తన భార్యను వదిలేసి, ఇంకొకరి భార్యను తీసుకునే వాడు—
భువి నాస్తి యశో యస్య జీవనం తస్య నిష్ఫలమ్
ఈ భూమిపై అతనికి పేరు ఉండదు, అతని జీవితం వ్యర్థమే.