మదపత్యం స్వల్పదోషే యతో భస్మీకృతం త్వయా
చిన్న తప్పుకు నువ్వు నా బిడ్డను బూడిద చేసావు.
మహతాం క్షుద్రజన్తూనాం సర్వేషాం జీవినాం సదా 4.25.
పెద్దవారికైనా, చిన్నజీవులకు, అన్నీ ప్రాణులకు ఎప్పుడూ ఇదే వర్తిస్తుంది.
ఇత్యుక్త్వా చ మునిశ్రేష్ఠో విలప్య చ పునః పునః
అలా చెప్పి, ఆ గొప్ప ముని మళ్లీ మళ్లీ విలపించాడు.
గతే మునీన్ద్రే దుర్వాసా విలలాప భృశం పునః
ఆ మునులలో శ్రేష్ఠుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, దుర్వాసుడు మరలా తీవ్రంగా దుఃఖించాడు.
శోకానలో హి కాలేన విచ్ఛిన్నో జ్ఞానభస్మనా
కాలక్రమంలో, జ్ఞానమనే బూడిదతో ఆ శోకాగ్ని ఆర్పబడింది.
స్మారంస్మారం ప్రియాం తత్ర విలప్య చ పునఃపునః
అక్కడ తన ప్రియమైనవారిని గుర్తు చేసుకుంటూ, మళ్లీ మళ్లీ విలపించాడు.
ఇత్యేవం కథితం సర్వం మునేః శాపస్య కారణమ్
ఇలా మునికి శాపం వచ్చిందానికి కారణం అన్నీ చెప్పబడినవి.
నారద ఉవాచ తేజస్వీ కో మహానేవ చకార తత్పరాభవమ్
నారదుడు అడిగాడు: ఆ మహాశక్తివంతుడు ఎవరు? అతను ఎలా పరాభవానికి గురిచేశాడు?
శ్రీనారాయణ ఉవాచ శ్రీకృష్ణచరణామ్భోజే తన్మనాః సంతతం మునే
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ ముని మనస్సు ఎల్లప్పుడూ శ్రీకృష్ణుని పదపద్మాలపై నిలిచి ఉండేది.
* న రాజ్యేషు న భార్యాసు న పుత్రేషు ప్రజాసు చ
అతనికి రాజ్యాలలో, భార్యలలో, కుమారులలో, ప్రజలలో ఆనందం కనబడలేదు.
ధ్యాయతేఽహర్నిశం ధర్మీ స్వన్తే జ్ఞానే హరిం ముదా
ఆ ధార్మికుడు రాత్రింబవళ్ళు తన హృదయంలో హరిను ఆనందంగా ధ్యానించాడు.
ఏకాదశీ వ్రతరతః కృష్ణపూజాసు తత్పరః 4.25.
అతను ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించేవాడు, కృష్ణుని పూజలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
సుతీక్ష్ణం షోడశారం చ హరేశ్చక్రం సుదర్శనమ్
హరిదేవుని పదహారు అంగుళాల సుదర్శన చక్రాన్ని, అత్యంత పదునైనదాన్ని పూజించేవాడు.
బ్రహ్మాదిభిః స్తూయమానం పూజితం చ సురాసురైః
బ్రహ్మ మొదలైనవారు స్తుతించే, దేవతలు మరియు దానవులు పూజించే చక్రాన్ని పూజించేవాడు.
ఏకాదశీవ్రతం కృత్వా ద్వాదశీదివసే సతి
ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించి, ద్వాదశి రోజున,
దత్త్వా దానం బ్రాహ్మణేభ్యః సువర్ణరజతాదికమ్
బ్రాహ్మణులకు బంగారం, వెండి మొదలైన దానాలు ఇచ్చాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే విప్రస్తపస్వీ క్షుధితో మునే
అంతలో ఓ మునీశ్వరా, ఒక బ్రాహ్మణ తపస్వి ఆకలితో ఉన్నాడు.
జటిలోఽతికృశస్త్రస్తః శుష్కకణ్ఠోష్ఠతాలుకః
అతడు జటలు వేసుకున్నవాడు, చాలా క్షీణించిపోయినవాడు, భయంతో, గొంతు, పెదాలు, నోటిపక్కలు ఎండిపోయినవాడు.
స చ దృష్ట్వా మునీన్ద్రం తముత్థాయ చ ప్రణమ్య చ
ఆ మునులలో శ్రేష్ఠుడిని చూసి, లేచి నమస్కరించాడు.
తస్మై దత్త్వా ఽఽశిషం విప్రః సమువాస సుఖాసనే
ఆ బ్రాహ్మణుడు అతనికి అన్నం ఇచ్చి, సుఖంగా కూర్చోబెట్టాడు.
నృపేన్ద్రవచనం శ్రుత్వా తమువాచ మహామునిః
రాజు మాటలు విని, ఆ మహాముని అతనితో ఇలా అన్నాడు.
కింత్వఘమర్షణమన్త్రం తు జప్త్వాఽఽయామ్యచిరేణ వై 4.25.
కానీ, అఘమర్షణ మంత్రాన్ని జపించి, నేను చాలా త్వరలో తిరిగి వస్తాను.
గతే విప్రే తు రాజర్షిశ్చిన్తాం ప్రాప దురత్యయామ్
ఆ ముని వెళ్లిపోయిన తర్వాత, రాజర్షి తీవ్రమైన, తప్పించుకోలేని ఆందోళనలో పడ్డాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర సమాయాన్తం గురుం ముదా
ఇంతలో, ఆనందంతో అతని గురువు అక్కడికి వచ్చాడు.
నాయాతి మునిశార్దూలః ప్రయాతి ద్వాదశీ తిథిః శీఘ్రం వద మునిశ్రేష్ఠ భద్రాభద్రం చ మామితి
మునులలో శ్రేష్ఠుడు రాలేదు; ద్వాదశి తిథి పోతుంది. మునిశ్రేష్ఠా, నాకు శుభమా, అశుభమా త్వరగా చెప్పు.
శ్రుత్వా నృపోక్తిం త్వరితమువాచ మునిపుంగవః
రాజు మాటలు విని, ఆ గొప్ప ముని వెంటనే మాట్లాడాడు.
వశిష్ఠ ఉవాచ ఉపవాసఫలం హత్వా వ్రతినం హన్తి నిశ్చితమ్
వశిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు: ఉపవాస ఫలితాన్ని నాశనం చేస్తే, వ్రతాన్ని ఆచరించే వాడిని కూడా నాశనం చేసినట్టే.
బ్రహ్మహత్యాసమం పాపం భవేత్తస్య శ్రుతౌ శ్రుతమ్
శాస్త్రాలలో, అలాంటి పాపం బ్రాహ్మణ హత్యకు సమానం అని చెప్పబడింది.
న భోజయిత్వా మూఢశ్చేదతిథిం సముపస్థితమ్
ఒక మూర్ఖుడు దగ్గరకు వచ్చిన అతిథిని భోజనం పెట్టకపోతే,
శతవర్షం తత్ర తిష్ఠన్నరశ్చాణ్డాలతాం వ్రజేత్
ఆ మనిషి అక్కడ నూరు సంవత్సరాలు ఉండి, చివరికి చండాలుడవుతాడు.