కా కస్య పత్నీ కః కాన్తః కస్యా వా భువనత్రయే
ఈ మూడు లోకాలలో ఎవరి భార్య ఎవరు? ఎవరు ఎవరికీ ప్రియమైనవారు?
మిథ్యా పత్నీ తవేయం చ క్షణాత్తేన గతాధునా 4.24.
నీవు భార్య అని భావిస్తున్న ఈమె నిజానికి మాయ మాత్రమే; క్షణంలోనే నిన్ను విడిచిపోయింది.
ఏకానంశా చ భగినీ వసుదేవసుతా హరేః
ఆమె హరివు, వసుదేవుని కుమార్తె, ఆయన అక్క, ఆయన యొక్క ఒక భాగమైనవారు.
కల్పే కల్పే సున్దరీ సా తవ పత్నీ భవిష్యతి
ప్రతి యుగంలో ఆ అందమైనవారు నీ భార్యగా అవతరిస్తారు.
కన్దలీ కదలీజాతిర్భవిష్యతి మహీతలే
భూమిపై ఆమె అరటి చెట్టు వంశంలో జన్మిస్తుంది.
కల్పాన్తరే శాన్తరూపా తవ పత్నీ భవిష్య తి
ఇంకొక యుగంలో శాంతమైన రూపంతో నీ భార్యగా అవతరిస్తుంది.
ఇత్యేవముక్త్వా శీఘ్రం చ విప్రరూపీ జనార్దనః
ఇలా చెప్పి, జనార్దనుడు బ్రాహ్మణుడి రూపంలో త్వరగా అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
మునిః సర్వభ్రమం త్యక్త్వా తపస్యాయాం మనో దధే
ఆ ముని అన్ని అయోమయాలను వదిలిపెట్టి తపస్సులో మనస్సు నిలిపాడు.
దైత్యస్తాలవనం గత్వా బభూవ గర్దభాకృతిః
ఆ దైత్యుడు తాళవనానికి వెళ్లి, గాడిద రూపం ధరించాడు.
దైత్యేన్ద్రో విష్ణుచక్రేణ ప్రాణాంస్త్యక్త్వా సువాఞ్ఛితమ్
దైత్యాధిపతి విష్ణువు చక్రంతో హతమై, తన కోరిక మేరకు ప్రాణాలు విడిచాడు.
కాలే తిలోత్తమా భూత్వా జగామ స్వాలయం పునః
కాలక్రమంలో తిలోత్తమగా మారి, మళ్లీ తన స్వస్థలానికి వెళ్లింది.
ఇత్యేవం కథితం శ్రుత్వా శ్రీకృష్ణాఖ్యానముత్తమమ్ 4.24.
ఇలా శ్రీకృష్ణుని గొప్ప కథను విని, అందరూ ఆనందించారు.
విశేషతస్తవ ముఖే హ్యతీవ సుమనోహరమ్
ప్రత్యేకంగా, నీ ముఖం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
మృతాయాం మునికన్యాయాం శాపాద్దుర్వాససో మునేః
ఆ మునికుమార్తె మరణించడానికి కారణం దుర్వాస మహర్షి శాపమే.
పపాత ధౌతమూర్ధ్వాచ్చ ధార్యమాణం చ వాయునా
ఆ వస్త్రం పవిత్రంగా మారి, గాలిలో ఎగురుతూ, చివరకు కింద పడిపోయింది.
పృథివ్యాం పతితే వస్త్రే తపస్త్యక్త్వా మునీశ్వరః
ఆ వస్త్రం భూమిపై పడిన వెంటనే, ఆ మహర్షి తపస్సు వదిలేశాడు.
జగామ శోకావిష్టోఽపి తూర్ణం జామాతురాశ్రమమ్
బాధతో నిండిపోయినా, అతడు వేగంగా తన అల్లుడి ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
గత్వాఽఽలయసమీపం చ విప్రః కాతరమానసః
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇంటి దగ్గరికి చేరుకున్నప్పుడు, అతని మనసు భయంతో నిండిపోయింది.
శ్వశరస్య స్వరం జ్ఞాత్వా దుర్వాసా భయవిహ్వలః
తన మామగారి స్వరం గుర్తుపట్టి, దుర్వాసుడు భయంతో వణికిపోయాడు.
ప్రణమ్య శ్వశురం శోకాద్విలలాప భృశం పునః
తన మామగారికి నమస్కరించి, దుర్వాసుడు మళ్లీ దుఃఖంతో బాగా విలపించాడు.
శ్రుత్వా వార్తాం శుచాఽఽవిష్టః పపాత ధరణీతలే
ఆ వార్త విని, దుఃఖంతో బాధపడుతూ, అతడు నేలపై పడిపోయాడు.
మృతం దృష్ట్వా స దుర్వాసా మునే మనసి సంకటమ్ 4.25.
చనిపోయిన వారిని చూసి, దుర్వాస మహర్షి హృదయంలో బాధను అనుభవించాడు.
సంప్రాప్య చేతనాం శీఘ్రమువాచ తం పురః స్థితమ్
తనకు మళ్లీ స్పృహ వచ్చి, ఎదుట నిలబడి ఉన్నవారితో మాట్లాడాడు.
మహాశోకాదశ్రుపూర్ణం రక్తపఙ్కజలోచనమ్
మహా దుఃఖంతో అతని కళ్లలో కన్నీళ్లు నిండిపోయి, ఎర్రగా మారాయి.
ఔర్వ ఉవాచ స్వల్పదోషే బహుతరః కృతో దణ్డస్త్వయా కథమ్
ఔర్వుడు ఇలా అన్నాడు: చిన్న తప్పుకు నువ్వు చాలా పెద్ద శిక్ష విధించావు — ఇది ఎలా న్యాయమయ్యింది?
త్వజ్జన్మ శంకరాంశేన శిష్యస్తస్య జగద్గురోః
నీ జననం శంకరుని భాగంగా జరిగింది, నీవు జగద్గురువు శిష్యుడవు.
అనసూయా మహాసాధ్వీ కమలాంశా తవ ప్రసూః
అనసూయ మహాసతీ, కమలాదేవి భాగంగా పుట్టినవారు, నీ తల్లి.
గుణవాఞ్జనకో యస్య మాతా గుణవతీ సతీ
ఎవరికి తల్లి గుణవంతురాలు, పతివ్రత, తండ్రి కూడా మంచి లక్షణాలతో ఉంటే,
మమ ప్రాణాధికా కన్యా ముదా త్వయి సమర్పితా
నా కుమార్తె నాకు ప్రాణాలకంటే ప్రియమైనది, ఆనందంగా నిన్ను అప్పగించాను.
వాగ్దుష్టాయాశ్చ దణ్డో హి పరిత్యాగః శ్రుతౌ శ్రుతః
మాటల్లో తప్పు చేసిన స్త్రీకి శిక్ష విడిచిపెట్టడమే అని శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది.