శరత్పార్వణచన్ద్రాస్యం ప్రసన్నం చ ప్రదర్శయ
'శరదృతువులో పరిపూర్ణ చంద్రునిలా ప్రకాశించే నీ ప్రశాంతమైన ముఖాన్ని నాకు చూపించు.'
దృష్ట్వాఽఽర్త కామబాణేన మానసంక్షయకామినీ పతిస్త్వత్సదృశో నాథ కామినీనాం మనీషితః
'నిన్ను చూసి, కామబాణంతో గాయపడిన నా మనసు కలయిక కోసం తహతహలాడుతోంది; నీలాంటి భర్తను స్త్రీలు కోరుకుంటారు, ప్రభూ!'
బలిపుత్రోఽసి ధర్మిష్ఠో రూపవాన్గుణవాన్యువా ।। శృఙ్గారనిపుణః కాన్తః కామశాస్త్రవిశారదః
'నీవు బలిపుత్రుడవు, నీతిమంతుడవు, అందగాడవు, మంచి లక్షణాలు కలవాడవు, యువకుడవు; ప్రేమలో నిపుణుడవు, ఆకర్షణీయుడవు, కామశాస్త్రంలో నిపుణుడవు.'
సదా మనోజ్ఞః స్త్రీణాం త్వం సువేషశ్చ స్వభావతః
'నీవు ఎప్పుడూ స్త్రీలకు మనోహరుడవు, సహజంగా సుందరంగా అలంకరించుకున్నవాడవు.'
శృఙ్గారజ్ఞం గుణజ్ఞం త్వాం యువానం రసికం శుచిమ్ దాతారమనురక్తం చ కాన్తమిచ్ఛతి కామినీ।।4.23.
ఒక మహిళ, కలయికను కోరుకుంటే, ప్రేమను తెలిసినవాడు, మంచి లక్షణాలు ఉన్నవాడు, యవ్వనంతో ఉన్నవాడు, ఆనందాలను ఆస్వాదించగలవాడు, పవిత్రుడు, దాత, భక్తితో నిండినవాడు, ఆకర్షణీయుడైనవాడిని కోరుకుంటుంది.
ఏతే సర్వే గుణాః కాన్త సన్తి కాన్తే త్వయి ధ్రువమ్
ప్రియమైనవాడా, ఈ అన్ని గుణాలు నిశ్చయంగా నీవులోనే ఉన్నాయి.
సంతోషం తే కరిష్యామి సమాగమ్య విధోర్గృహాత్ అన్యాశ్లేషణమాత్రేణ భవితా ధర్మలఙ్ఘనా
సృష్టికర్త ఇంటి నుండి వచ్చి నీతో కలిసిపోతే, నిన్ను సంతృప్తిపరిచేను. మరొకరిని ఆలింగనం చేయడం ధర్మానికి విరుద్ధం అవుతుంది.
యాశ్చ ధర్మాన్న రక్షన్తి తాసాం చ జీవనం వృథా తా ఏవ మాతృగర్భస్థా న ప్రాజ్ఞాః పౌరుషై రసైః
ధర్మాన్ని కాపాడని మహిళల జీవితం వృథా. వారు తల్లిపొట్టలో ఉన్నప్పుడే జ్ఞానం లేకుండా, పురుషుల ఆనందాలను ఆస్వాదించలేరు.
స్వవైద్యౌమదనశ్చన్ద్రో మరుత్వాన్నలకూబరః
కుబేరుడు, మదనుడు, చంద్రుడు, వాయువు, నలకుబేరుడు—
దివానిశం మానసం మే తేషాం క్రీడాం చ చిన్తయేత్
పగలు, రాత్రి నా మనస్సు వారిద్దరి ఆటలను ఆలోచిస్తూ ఉంటుంది.
చన్ద్రశృఙ్గారమాశ్లేషమాలాపమమృతాధికమ్
చంద్రుని ఆలింగనం, ప్రేమ ఆనందం, అమృతాన్ని మించిన మధురమైన సంభాషణ—
తిలోత్తమావచః శ్రుత్వా జహాస బలినన్దనః
తిలోత్తమ మాటలు విని, బలి కుమారుడు నవ్వాడు.
సాహసిక ఉవాచ అతో వరా చాప్సరసాం విదగ్ధరసికేశ్వరీ
సాహసికుడు ఇలా అన్నాడు: అందరి అప్సరసల్లో నీవే అత్యంత నైపుణ్యంతో, ఆనందంలో అధిపతివి.
సున్దోపసున్దయోర్నాశః నిమిత్తేన ప్రయత్నతః
సుందుడు, ఉపసుందుల నాశనం కూడా ఇదే కారణంగా జాగ్రత్తగా ఏర్పాటైంది.
సర్వం జానాసి సర్వజ్ఞే విజ్ఞా సురతకర్మణి 4.23.
నీవు అన్నీ తెలుసు, సర్వజ్ఞానివి, ప్రేమకార్యాల్లో నిపుణురాలివి.
అతిప్రియశ్చ కో వా చ కః స్వభావో వరాననే
ఓ సుందరీ, ఎవరు అత్యంత ప్రియమైనవారు? వారి స్వభావం ఎలా ఉంటుంది?
గన్ధర్వాణాం సురాణాం చ రాజ్ఞాం పుణ్యవతామపి
గంధర్వులు, దేవతలు, రాజులు, పుణ్యశీలులు—
అసురస్య వచః శ్రుత్వా ప్రహస్య సా తిలోత్తమా
అసురుని మాటలు విని, తిలోత్తమ నవ్వింది.
సత్యం సారమన్తరస్థమవ్యక్తమతిగోపనమ్
సత్యం అనేది లోపల దాగి ఉండే మర్మం, అది బయటకు తెలియదు, బాగా రహస్యంగా ఉంటుంది.
స్త్రీజాతీనాం చ సర్వాసాముపహాసకరం పరమ్
అన్ని స్త్రీలకు ఇది అత్యంత నవ్వు పుట్టించే విషయం.
సర్వేషామపి దుర్జ్ఞేయం చరితం యోషితామపి
స్త్రీల ప్రవర్తనను ఎవ్వరూ సులభంగా అర్థం చేసుకోలేరు.
వేదవేదాఙ్గశాస్త్రాన్తం సర్వం జానాతి పండితః
పండితుడు వేదాలు, వేదాంగాలు, శాస్త్రాల అంతం అన్నీ తెలుసు.
విషాదప్యప్రియో వృద్ధో రత్నాదపి చ యోషితామ్
వృద్ధుడు విషం కన్నా అసహ్యంగా ఉంటాడు. మహిళలకు రత్నాలు ఎంతో ప్రియమైనవి.
యువానం సున్దరం దృష్ట్వా హ్యార్తా భవతి పుంశ్చలీ
ఒక దుర్మార్గ మహిళ యువకుడిని, అందమైనవాడిని చూసినప్పుడు ఆమె మనసు కలవరపడుతుంది.
నిమేషరహితా తస్య లోచనాభ్యాం పిబేన్ముఖమ్ 4.23.
ఆమె కన్నులు మెరుపు లేకుండా అతని ముఖాన్ని తిలకిస్తూ తృప్తి చెందుతుంది.
మనోఽతిలోలమస్థైర్యం సర్వాఙ్గాని చకమ్పిరే
ఆమె మనసు చాలా చంచలంగా, స్థిరంగా ఉండదు. ఆమె శరీరం అంతటా కంపిస్తుంది.
సంప్రాప్య తం చేద్రహసి సాఽఽలాపం కురుతే స్ఫుటమ్
ఆ యువకుడిని ఒంటరిగా కలిసినప్పుడు ఆమె స్పష్టంగా మాట్లాడుతుంది.
తథా యది వశం కర్తుం న శశాక జితేన్ద్రియమ్
అతను తన ఇంద్రియాలను జయించినవాడైతే, ఆమె అతన్ని తనవశం చేసుకోలేకపోతుంది.
దుఃసాధ్యే నాయకే దుఃఖం భవేదాజన్మజన్మని
అలాంటి కఠినమైన మనిషి వల్ల ఆమెకు ప్రతి జన్మలోనూ బాధ కలుగుతుంది.
పుంశ్చలీనామప్రియః కః కః ప్రియో వా మహీతలే
దుర్మార్గ మహిళలకు ఎవరు ఇష్టపడదగినవారు? ఎవరు ప్రియమైనవారు?