రాధేత్యేవం చ సంసిద్ధా రాకారో దానవాచకః
ఆమె రాధగా పరిపూర్ణత పొందింది; 'రా' అక్షరం దానం అని సూచిస్తుంది.
రాసేశ్వరస్య పత్నీయం తేన రాసేశ్వరీ స్మృతా
ఆమె రాసేశ్వరుని భార్య, అందుకే ఆమెను రాసేశ్వరీ అంటారు.
సర్వాసాం రసికానాం చ దేవీనామీశ్వరీ పరా
ఆమె అందరి రసికులకూ, దేవతలకూ అధిపతిగా ఉన్న పరమేశ్వరీ.
ప్రాణాధికా ప్రేయసీ సా కృష్ణస్య పరమాత్మనః
ఆమె కృష్ణునికి ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైన ప్రేయసి.
కృష్ణస్యాతిప్రియా కాన్తా కృష్ణో వాఽస్యాః ప్రియః సదా
ఆమె కృష్ణునికి అత్యంత ప్రియమైన సఖి, కృష్ణుడు కూడా ఆమెకు ఎప్పుడూ ప్రియుడే.
కృష్ణరూపం సన్నిధాతుం యా శక్తా చావలీలయా
ఆమె తన లీలాశక్తితో కృష్ణుని రూపాన్ని ప్రదర్శించగలదు.
వామాఙ్గార్ధేన కృష్ణస్య యా సంభూతా పరా సతీ
ఆమె కృష్ణుని ఎడమ భాగం నుంచి పుట్టిన పరమ సతీ.
పరమానన్దరాశిశ్చ స్వయం మూర్తిమతీ సతీ 4.17.
ఆమె స్వయంగా పరమానంద సముద్రానికి మూర్తిరూపం.
కృషిర్మోక్షార్థవచనో న ఏవోత్కృష్టవాచకః
కృషిర్ అనే పదాన్ని మోక్షార్థంగా చెప్పినా, అది అత్యుత్తమమైనదాన్ని నేరుగా సూచించదు.
అస్తి వృన్దావనం యస్యాస్తేన వృన్దావనీ స్మృతా
వృందావనం ఉన్నదానికి వృందావనీ అని పేరు వచ్చింది.
సంఘః సఖీనాం వృన్దః స్యాదకారోఽప్యస్తివాచకః
స్నేహితుల సమూహాన్ని వృందం అంటారు; అలాగే 'అ' అనే అక్షరం కూడా సూచికగా ఉంటుంది.
వృన్దావనే వినోదశ్చ సోఽస్యా హ్యస్తి చ తత్ర వై
వృందావనంలో ఆనందం ఉంది; అది ఆమెకు అక్కడే కలదు.
నఖచన్ద్రావలీవక్రచన్ద్రోఽస్తి యత్ర సంతతమ్
ఎక్కడ ఎప్పుడూ నఖచంద్రావళి, వంకర చంద్రుడు ఉంటారో అక్కడే.
చన్ద్రతుల్యా కాన్తిరస్తి సదా యస్యా దివానిశమ్
ఎవరికి పగలు రాత్రి ఎప్పుడూ చంద్రుని వలె కాంతి ఉంటుందో ఆమె.
శరచ్చన్ద్రప్రభా యస్యాశ్చాననేఽస్తి దివానిశమ్
ఎవరికి ముఖంలో శరదృతువు చంద్రుని ప్రకాశం పగలు రాత్రి ఎప్పుడూ ఉంటుందో ఆమె.
ఇదం షోడశనామోక్తమర్థవ్యాఖ్యానసంయుతమ్
ఇలా పదహారు పేర్లను వాటి అర్థ వివరణతో చెప్పాను.
బ్రహ్మణా చ పురా దత్తం ధర్మాయ జనకాయ మే
ఈ జ్ఞానాన్ని బ్రహ్మా గారు పూర్వం నా తండ్రికి ధర్మార్థంగా ఇచ్చారు.
పుష్కరే చ మహాతీర్థే పుణ్యాహే దేవసంసది 4.17.
పుష్కరంలో, ఆ మహా తీర్థంలో, పవిత్ర దినంలో, దేవతల సభలో ఇది జరిగింది.
ఇదం స్తోత్రం మహాపుణ్యం తుభ్యం దత్తం మయా మునే
ఈ మహా పుణ్యమైన స్తోత్రాన్ని నేను నీకు ఇచ్చాను, మునీంద్రా!
యావజ్జీవమిదం స్తోత్రం త్రిసంధ్యం యః పఠేన్నరః
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు త్రిసంధ్యాకాలంలో జీవితాంతం పఠిస్తారో,
అన్తే లభేత్తయోర్దాస్యం శశ్వత్సహచరో భవేత్
చివరికి వారు ఆ ఇద్దరికి సేవకుడై, శాశ్వత సహచారిగా మారతారు.
వ్రతదానోపవాసైశ్చ సర్వైర్నియమపూర్వకైః
వ్రతాలు, దానాలు, ఉపవాసాలు, అన్ని నియమాలు చేసినా,
సర్వేషాం యజ్ఞతీర్థానాం కరణైర్విధిబోధితైః
యజ్ఞాలు, తీర్థయాత్రలు, శాస్త్రోక్తంగా చేసినా,
శరణాగతరక్షాయామజ్ఞానాం జ్ఞానదానతః
శరణాగతులను రక్షించడం, అజ్ఞానులకు జ్ఞానం ఇవ్వడం చేసినా,
తదేవ స్తోత్రపాఠస్య కలాం నార్హతి షోడశీమ్
ఇవి అన్నీ ఈ స్తోత్ర పఠనానికి పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు.
నారద ఉవాచ కవచం చాపి దేవ్యాశ్చ సంసారవిజయం ప్రభో
నారదుడు పలికాడు: ప్రభూ! దేవి యొక్క కవచాన్ని, ఈ సంసారాన్ని జయించే దాన్ని కూడా చెప్పండి.
కృతం స్తోత్రం సుయత్నేన ప్రాప్తం తదపి దుర్లభమ్
ఎంతో శ్రమపడి చేసిన ఈ స్తోత్రం లభించినా, ఇది అందరికీ దొరకడం చాలా అరుదు.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి యద్రహస్యం చ తద్వద 4.17.
ఇప్పుడు ఆ రహస్యాన్ని వినాలని నాకు కోరిక కలిగింది. దయచేసి అది చెప్పు.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ అరుణోదయవేలాయాం జనాః సర్వే జజాగరుః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: అరుణోదయ సమయానికి అందరూ మేల్కొనిపోయారు.
ఉత్థాయ దృష్ట్వా నగరం సర్వేభ్యోఽపి విలక్షణమ్
ఎveryone లేచి, ఆ పట్టణాన్ని చూసి, అది మిగతా పట్టణాలతో పోల్చితే ఎంతో ప్రత్యేకంగా ఉందని గుర్తించారు.