మూర్చ్ఛాం సంప్రాప సా సద్యః కామబాణప్రపీడితా
కామబాణాల బాధతో ఆమె వెంటనే మూర్చిపోయింది.
ఓమిత్యుక్త్వా చ రహసి చిరం రేమే తయా సహ
రహస్యంగా 'ఓం' అని పలికి, అతడు ఆమెతో చాలా కాలం ఆనందంగా గడిపాడు.
రాధా సమా సా సౌభాగ్యాద్గోపీశ్రేష్ఠా బభూవ హ
ఆమె అదృష్టంతో రాధాదేవిలా, గోపికల్లో అగ్రగణ్యురాలిగా మారింది.
వృన్దయాఽత్ర కృతా క్రీడా తేన వా మునిపుంగవ
అక్కడ వృందా అతనితో కలిసి ఆటలు ఆడింది, ఓ మునిశ్రేష్ఠా.
యేన వృన్దావనం నామ నిబోధ కథయామి తే
ఎవరి వల్ల ఈ స్థలానికి వృందావనం అని పేరు వచ్చిందో విను, నేను నీకు చెబుతాను.
తులసీవేదవత్యౌ చ విరక్తే భవకర్మణి
తులసి, వేదవతి ఇద్దరూ లోకకార్యాల్లో ఆసక్తి లేకుండా ఉండేవారు.
దైవాద్దుర్వాససః శాపాత్ప్రాప్య శఙ్ఖాసురం ప్రతి
దుర్వాసుని శాపం వల్ల, విధి చేత శంఖాసురుడిని ఆమె ఎదుర్కొంది.
సా చైవ హరిశాపేన వృక్షరూపా సురేశ్వరీ 4.17.
హరిదేవుని శాపంతో, ఆ దేవత కూడా చెట్టు రూపంలో మారిపోయింది.
తథా తస్థౌ చ సతతం శిలావక్షసి సుందరీ తథాఽపి చ ప్రసంగేన కించిదుక్తం మునే పునః
ఆమె అందంగా శిలపై ఎప్పుడూ అలాగే ఉండిపోయింది. అయినా, ఓ మునీశ్వరా, సందర్భం వల్ల ఇంకొన్ని విషయాలు చెప్పబడతాయి.
తస్యాశ్చ తపసః స్థానం తదిదం చ తపోధన
ఇదే ఆమె తపస్సు చేసిన స్థలం, ఓ తపోధనా.
అథ వా తే ప్రవక్ష్యామి పరం హేత్వన్తరం శృణు
ఇప్పుడు నేను నీకు మరొక గొప్ప కారణాన్ని చెబుతాను, విను.
రాధాషోడశనామ్నాం చ వృన్దానామ శ్రుతౌ శ్రుతమ్
శాస్త్రాలలో పదహారు రాధలు, వృందలు అనే పేర్లు వినిపిస్తాయి.
గోలోకే ప్రీతయే తస్యాః కృష్ణేన నిర్మితం పురా
గోలోకంలో ఆమె ఆనందానికి కృష్ణుడు వాటిని సృష్టించాడు.
నారద ఉవాచ తాని మే వద శిష్యాయ శ్రోతుం కౌతూహలం మమ
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — ఆ పేర్ల గురించి నాకు చెప్పు, నేను నీ శిష్యుడిని, వినాలని చాలా ఆసక్తిగా ఉన్నాను.
శ్రుతం నామ్నాం సహస్రం చ సామవేదే నిరూపితమ్
సామవేదంలో వేల పేర్లు వినిపించాయి, స్థాపించబడ్డాయి.
అభ్యంతరాణి తేషాం వా తదన్యాన్యేవ మే విభో
ప్రభూ, అవే వారి అంతర్గత పేర్లా? లేక మరే ఇతర పేర్లు ఉన్నాయా?
నామాని తేషాం వ్యుత్పత్తిం సర్వేషాం దుర్లభాని చ
ఆ పేర్ల ఉద్భవం, అన్నీ పేర్లు తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ కృష్ణప్రాణాధికా కృష్ణప్రియా కృష్ణస్వరూపిణీ ।। 4.17.
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు — ఆమె కృష్ణునికి ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనది, కృష్ణుని ప్రేయసి, కృష్ణుని స్వరూపమే.
కృష్ణవామాంగసంభూతా పరమానన్దరూపిణీ
ఆమె కృష్ణుని ఎడమ భాగం నుంచి పుట్టింది, పరమానంద స్వరూపిణి.
చన్ద్రావతీ చన్ద్రకాన్తా శతచన్ద్రనిభాననా
ఆమె చంద్రావతీ, చంద్రకాంత, ఆమె ముఖం నూరు చంద్రుల్లా ప్రకాశిస్తుంది.
రాధేత్యేవం చ సంసిద్ధా రాకారో దానవాచకః
ఆమె రాధగా పరిపూర్ణత పొందింది; 'రా' అక్షరం దానం అని సూచిస్తుంది.
రాసేశ్వరస్య పత్నీయం తేన రాసేశ్వరీ స్మృతా
ఆమె రాసేశ్వరుని భార్య, అందుకే ఆమెను రాసేశ్వరీ అంటారు.
సర్వాసాం రసికానాం చ దేవీనామీశ్వరీ పరా
ఆమె అందరి రసికులకూ, దేవతలకూ అధిపతిగా ఉన్న పరమేశ్వరీ.
ప్రాణాధికా ప్రేయసీ సా కృష్ణస్య పరమాత్మనః
ఆమె కృష్ణునికి ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైన ప్రేయసి.
కృష్ణస్యాతిప్రియా కాన్తా కృష్ణో వాఽస్యాః ప్రియః సదా
ఆమె కృష్ణునికి అత్యంత ప్రియమైన సఖి, కృష్ణుడు కూడా ఆమెకు ఎప్పుడూ ప్రియుడే.
కృష్ణరూపం సన్నిధాతుం యా శక్తా చావలీలయా
ఆమె తన లీలాశక్తితో కృష్ణుని రూపాన్ని ప్రదర్శించగలదు.
వామాఙ్గార్ధేన కృష్ణస్య యా సంభూతా పరా సతీ
ఆమె కృష్ణుని ఎడమ భాగం నుంచి పుట్టిన పరమ సతీ.
పరమానన్దరాశిశ్చ స్వయం మూర్తిమతీ సతీ 4.17.
ఆమె స్వయంగా పరమానంద సముద్రానికి మూర్తిరూపం.
కృషిర్మోక్షార్థవచనో న ఏవోత్కృష్టవాచకః
కృషిర్ అనే పదాన్ని మోక్షార్థంగా చెప్పినా, అది అత్యుత్తమమైనదాన్ని నేరుగా సూచించదు.
అస్తి వృన్దావనం యస్యాస్తేన వృన్దావనీ స్మృతా
వృందావనం ఉన్నదానికి వృందావనీ అని పేరు వచ్చింది.