త్రైలోక్యమోహినీ శాన్తా కమలాంశా కలావతీ
ఆమె మూడు లోకాల్ని మోహింపజేసే వనిత, శాంత స్వభావం కలది, లక్ష్మీదేవి భాగంగా, కళల్లో నిపుణురాలు.
విదగ్ధాయా విదగ్ధేన సంబన్ధో గుణవాన్నృప ఉవాచ తం నృపశ్రేష్ఠో వినయావనతో మునే 4.17.
చతురత కలిగిన అమ్మాయికి, చతురుడైన గుణవంతుడితో సంబంధం శ్రేయస్కరం అని, రాజుల్లో ఉత్తముడు వినయంగా మునివరకు అన్నాడు.
భనన్దన ఉవాచ
భనందనుడు ఇలా అన్నాడు:
ప్రజాపతిర్యోగకర్తా జన్మదాతాఽహమేవ చ
నేనే ప్రజాపతి, యోగాన్ని కట్టించే వాడిని, జన్మను ఇచ్చే వాడిని.
కర్మానురూపఫలదః సర్వేషాం కారణం విధిః
నేనే విధి, అందరి కర్మలకు ఫలితమిచ్చే వాడిని, సమస్తానికి కారణుడిని.
అన్యథా నిష్ఫలం సర్వమనీశస్యోద్యమో యథా
ఇంకా, అధికారం లేనివాడి ప్రయత్నం ఎలా ఫలించదో, అలాగే నా అనుమతి లేకుండా ఏదీ ఫలించదు.
పురా భూతైవ కో వాఽహం కేనాన్యేన నివార్యతే
మునుపటి జన్మలో నేను ఎవరో? మరొకరి నిర్ణయాన్ని ఎవరు ఆపగలరు?
మిష్టాన్నం భోజయామాస సాదరేణ చ నారద
అతడు నారదునికి ఆదరంగా రుచికరమైన భోజనం పెట్టాడు.
గత్వా స కథయామాస సురభానస్య సంసది
అతడు వెళ్లి సురభాను సభలో ఆ సంగతి చెప్పాడు.
సంబన్ధం యోజయామాస గర్గద్వారా చ సత్వరమ్
గర్గుడు ద్వారా త్వరగా ఆ బంధాన్ని ఏర్పరిచాడు.
గజరత్నమశ్వరత్నం రత్నాని మణిభూషణమ్
అతడు ఏనుగుల రత్నాలు, గుర్రాల రత్నాలు, మణులు, మణిపూసల అలంకారాలు ఇచ్చాడు.
రేమే సునిర్జనే రమ్యే బుబుధే న దివానిశమ్ 4.17.
ఒక అందమైన, నిశ్శబ్దమైన ప్రదేశంలో ఆనందంగా గడిపాడు; పగలు, రాత్రి అనే భావన కూడా మరచిపోయాడు.
వ్యాకులో వృషభానుశ్చ క్షణేన చ తయా వినా
ఆమె దూరంగా ఉండటంతో వృషభాను ఒక్క క్షణంలోనే బాధతో ఉన్నాడు.
జాతిస్మరో హరేరంశో వృషభానో ముదాఽన్వితః
హరి యొక్క అంసంగా, గత జన్మలను గుర్తుంచుకుంటూ, వృషభాను ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
సదా సకామా సా ప్రౌఢా స చ కామసమో యువా దైవాత్సుదామ శాపేన శ్రీకృష్ణస్యాజ్ఞయా పురా
ఆమె ఎప్పుడూ తృప్తిగా, పరిపక్వంగా ఉండేది; అతడు మన్మథుడితో సమానమైన యువకుడు. గతంలో, విధి వల్ల, సుదామ శాపం వల్ల, శ్రీకృష్ణుని ఆజ్ఞ వల్ల ఇలా జరిగింది.
అయోనిసంభవా సా చ కృష్ణప్రాణాధికా సతీ
ఆమె గర్భంలో పుట్టలేదు; కృష్ణుని ప్రాణాలకన్నా ఎక్కువగా ప్రేమించింది.
స్థానాన్తరం విశ్వకర్మా జగామ స్వగణైః సహ
విశ్వకర్మ తన అనుచరులతో కలిసి మరో ప్రదేశానికి వెళ్లాడు.
క్రోశమాత్రం స్థలం చారు మనసాఽఽలోచ్య తత్త్వవిత్
ఒక క్రోశం పొడవైన, అందమైన ప్రదేశాన్ని మనసులో ఆలోచించి, నిజాన్ని గ్రహించాడు.
కృత్వాఽనుమానం బుద్ధ్యా చ సర్వతోఽపి విలక్షణమ్
తన బుద్ధితో పరిశీలించి, అన్ని విధాలా ప్రత్యేకమైనదని గుర్తించాడు.
దుర్లఙ్ఘ్యాభిర్వైరిభిశ్చ ఖనితాభిశ్చ ప్రస్తరైః
ఆ ప్రదేశం శత్రువులకు దాటి వెళ్లలేని విధంగా, తవ్విన రాళ్లతో ఉండేది.
చారు చమ్పకవృక్షైశ్చ పుష్పితైః సుమనోహరైః 4.17.
అందమైన, పుష్పాలతో నిండిన చంపక వృక్షాలతో ఆ ప్రదేశం ముచ్చటగా అలంకరించబడి ఉండింది.
ఆమ్రైర్గుడాలైః పనసైః ఖర్జూరైర్నారికేలకైః
అక్కడ మామిడి, చెరకు, పనస, ఖర్జూరం, కొబ్బరి చెట్లు ఉన్నాయి.
తుఙ్గైరామ్రాతకైర్జమ్బుసమూహైశ్చ ఫలాన్వితైః
పండ్లతో నిండిన ఎత్తైన ఆమ్రాతక చెట్లు, జంబు వృక్ష సమూహాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
సర్వతః శోభితాభిశ్చ ఫలైస్తైః పుష్పితైరహో
అన్ని వైపులా ఆ పండ్లు, పుష్పాలతో ఆ ప్రదేశం ఎంత అందంగా ఉంది!
పరిఖానాం రహః స్థానే చకార మార్గముత్తమమ్
పరిఖాల మధ్య ఉన్న ఒంటరి ప్రదేశంలో ఒక ఉత్తమమైన మార్గాన్ని నిర్మించాడు.
సంకేతేన మణిస్తమ్భైశ్ఛాదితైః స్వల్పపాథసా
రహస్య సంకేతంతో, మణిపిల్లర్లతో, చిన్నదారి దాచబడినట్టు ఏర్పరిచాడు.
పరిఖోపరిభాగే చ ప్రాకారం సుమనోహరమ్
ఆ పరికా పైన భాగంలో, అతడు ఎంతో ఆకర్షణీయమైన గోడను నిర్మించాడు.
ప్రస్తరస్య ప్రమాణం చ పఞ్చవింశతిహస్తకమ్
ఆ రాళ్ల తలపాట పొడవు ఇరవై ఐదు ముద్దెలు ఉండేది.
బాహ్యే ద్వాభ్యాం చ సంయుక్తమన్తరే సప్తభిస్తథా
బయట రెండు భాగాలు కలిపి, లోపల ఏడు భాగాలతో కూడినదిగా నిర్మించాడు.
స్వర్ణసారవినిర్మాణకలశోజ్జ్వలశేఖరమ్ 4.17.
దాని పైభాగం స్వచ్ఛమైన బంగారంతో చేసిన కలశాలతో ప్రకాశించేది.