నన్దదబన్ధుర్వదాన్యశ్చ రూపవాన్గుణవాన్సుధీః
నందుడికి స్నేహితుడు, ఉదారుడు, అందగాడు, మంచి గుణాలవాడు, తెలివైనవాడు.
జాతిస్మరా మహాసాధ్వీ సున్దరీ కమలాకలా 4.17.
ఆమె గతజన్మలను గుర్తు చేసుకునే సతీ, అత్యంత సద్గుణాలవతి, అందమైనది, లక్ష్మీదేవి యొక్క అంశం.
స తాం సంప్రాప్య యాగాన్తే యజ్ఞకుణ్డసముత్థితామ్
యజ్ఞం ముగిసిన తరువాత, యజ్ఞకుండం నుండి పుట్టిన ఆమెను అతను పొందాడు.
తేజసా ప్రజ్వలన్తీం చ ప్రతప్తకనకప్రభామ్
ఆమె తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, వేడి బంగారం వలె మెరిసింది.
మాలావతీ స్తనం దత్త్వా తాం పుపోష ప్రహర్షితా
మాలావతి, తన స్తనాన్ని ఇచ్చి, ఆనందంగా ఆమెను పోషించింది.
నామరక్షణకాలే చ వాగ్బభూవాశరీరిణీ
పేరు పెట్టే వేళలో, శరీరం లేని వాణి వినిపించింది.
ఇత్యేవం వచనం శ్రుత్వా తచ్చకార మహీపతిః
ఈ మాటలు విని, రాజు అలాగే చేసాడు.
సర్వేభ్యో భోజయామాస చకార సుమహోత్సవమ్
అందరికి భోజనం పెట్టించి, గొప్ప ఉత్సవాన్ని నిర్వహించాడు.
అతీవ సున్దర శ్యామా మునిమానసమోహినీ
అత్యంత అందమైన, నల్లని వర్ణంతో, మునుల మనసులను ఆకట్టుకునే వనిత.
ఈషద్ధాస్యప్రసన్నాస్యా ప్రఫుల్లపద్మలోచనా
స్వల్పంగా నవ్వుతూ, మధురమైన ముఖంతో, వికసించిన పద్మపుష్పాల వంటి కన్నులతో.
గచ్ఛన్తీ రాజమార్గేణ గజేన్ద్రమన్దగామినీ
ఆమె రాజమార్గంలో గజరాజు లాగా మెల్లగా, గంభీరంగా నడిచింది.
జితేన్ద్రియశ్చ జ్ఞానీ చ మూర్చ్ఛామాప తథాఽపి చ 4.17.
ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, జ్ఞానంతో ఉన్నవాడు అయినా, అతడు అక్కడే మూర్చపోయాడు.
గచ్ఛన్తీ కస్య కన్యేయమితి హోవాచ తం జనః
ఆమె నడుస్తుండగా, జనాలు 'ఈమె ఎవరి కుమార్తె?' అని అడిగారు.
కమలాకలయా ధన్యా సంభూతా నృపమన్దిరే
లక్ష్మీదేవి పద్మస్పర్శతో ధన్యురాలై, రాజమహల్లో జన్మించింది.
వ్రజ వ్రజ వ్రజశ్రేష్ఠేత్యుక్త్వా లోకో జగామ హ
'వ్రజకు పో, వ్రజకు పో, వ్రజలో ఉత్తముని వద్దకు పో' అని చెప్పి, జనాలు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు.
అవరుహ్య రథాత్తూర్ణం వివేశ నృపతేః సభామ్
అతడు వెంటనే రథం నుండి దిగిపోయి, రాజసభలోకి ప్రవేశించాడు.
ఇష్టాలాపం బహుతరం చకార చ పరస్పరమ్
వారు పరస్పరం ఎంతో మధురంగా, అర్థవంతమైన సంభాషణ జరిపారు.
నన్ద ఉవాచ సంబన్ధం కురు కన్యాయా విశిష్టేన చ సామ్ప్రతమ్
నందుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ అమ్మాయికి గొప్పవాడితో ఇప్పుడు సంబంధం కుదిర్చు.'
సురభానుసుతః శ్రీమాన్వృషభానుర్వ్రజాధిపః
సురభి కుమారుడైన ప్రకాశవంతమైన వృషభాను, వ్రజపతి.
స్థిరయౌవనయుక్తశ్చ యోగీ జాతిస్మరో యువా
అతడు యవ్వనంతో నిలకడగా ఉన్నవాడు, యోగి, గతజన్మలు గుర్తుండే యువకుడు.
త్రైలోక్యమోహినీ శాన్తా కమలాంశా కలావతీ
ఆమె మూడు లోకాల్ని మోహింపజేసే వనిత, శాంత స్వభావం కలది, లక్ష్మీదేవి భాగంగా, కళల్లో నిపుణురాలు.
విదగ్ధాయా విదగ్ధేన సంబన్ధో గుణవాన్నృప ఉవాచ తం నృపశ్రేష్ఠో వినయావనతో మునే 4.17.
చతురత కలిగిన అమ్మాయికి, చతురుడైన గుణవంతుడితో సంబంధం శ్రేయస్కరం అని, రాజుల్లో ఉత్తముడు వినయంగా మునివరకు అన్నాడు.
భనన్దన ఉవాచ
భనందనుడు ఇలా అన్నాడు:
ప్రజాపతిర్యోగకర్తా జన్మదాతాఽహమేవ చ
నేనే ప్రజాపతి, యోగాన్ని కట్టించే వాడిని, జన్మను ఇచ్చే వాడిని.
కర్మానురూపఫలదః సర్వేషాం కారణం విధిః
నేనే విధి, అందరి కర్మలకు ఫలితమిచ్చే వాడిని, సమస్తానికి కారణుడిని.
అన్యథా నిష్ఫలం సర్వమనీశస్యోద్యమో యథా
ఇంకా, అధికారం లేనివాడి ప్రయత్నం ఎలా ఫలించదో, అలాగే నా అనుమతి లేకుండా ఏదీ ఫలించదు.
పురా భూతైవ కో వాఽహం కేనాన్యేన నివార్యతే
మునుపటి జన్మలో నేను ఎవరో? మరొకరి నిర్ణయాన్ని ఎవరు ఆపగలరు?
మిష్టాన్నం భోజయామాస సాదరేణ చ నారద
అతడు నారదునికి ఆదరంగా రుచికరమైన భోజనం పెట్టాడు.
గత్వా స కథయామాస సురభానస్య సంసది
అతడు వెళ్లి సురభాను సభలో ఆ సంగతి చెప్పాడు.
సంబన్ధం యోజయామాస గర్గద్వారా చ సత్వరమ్
గర్గుడు ద్వారా త్వరగా ఆ బంధాన్ని ఏర్పరిచాడు.