కలావతీ సుచన్ద్రం చ మనువంశసముద్భవమ్
కలావతి, మను వంశంలో జన్మించిన సుచంద్రుని కనింది.
మన్యే గుణవతాం శ్రేష్ఠమాత్మానమతిసున్దరమ్ 4.17.
అతడిని నేను గుణవంతులలో శ్రేష్ఠుడిగా, అత్యంత అందమైనవాడిగా భావిస్తున్నాను.
సుకోమలాఙ్గం లలితం శరచ్చన్ద్రాధికాననమ్
అతని అవయవాలు మృదువుగా, సొగసుగా ఉంటాయి; అతని ముఖం శరదృతువు చంద్రునికంటే మెరుగ్గా మెరిసిపోతుంది.
కటాక్షైర్మోహితుం శక్తా మునీన్ద్రాణాం చ మానసమ్
ఆమె చూపులతో, మునులంతా కూడా మోహించిపోవచ్చు.
స్తనద్వయం సుకఠినమతిపీనోన్నతం మునే
మునీశ్వరా! ఆమెకు రెండు వక్షోజాలు గట్టి, బాగా పొడవుగా, ఉబ్బుగా ఉంటాయి.
హస్తౌ పాదౌ చ రక్తౌ చ పక్వబిమ్బఫలాధరమ్
ఆమె చేతులు, కాళ్లు ఎర్రగా ఉంటాయి; పెదాలు పండిన బింబపండును పోలి ఉంటాయి.
శరన్మధ్యాహ్నపద్మానాం ప్రభామోచనలోచనమ్
ఆమె కన్నులు శరదృతువు మధ్యాహ్నపు కమలాల ప్రకాశాన్ని వెదజల్లుతాయి.
ఇతీవ మత్వా దృష్ట్వా చ కామబాణప్రపీడితః
ఇలా ఆలోచిస్తూ, చూస్తూ, అతడు కామబాణాల బాధతో తడబడిపోయాడు.
క్రీడాం చకార రహసి స్థానేస్థానే మనోహరే
ఆ మనోహరమైన ఒంటరి ప్రదేశాలలో ఆయన ఆనందంగా ఆటలు ఆడుతూ కాలం గడిపాడు.
చారుచమ్పకపుష్పాణాం తల్పే రతిసుఖావహే
అందమైన చంపక పువ్వులతో చేసిన మంచంపై ప్రేమ ఆనందాన్ని అనుభవించాడు.
పుష్పభద్రానదీతీరే నిర్జనే కేతకీవనే
పుష్పభద్రా నది ఒడ్డున, ఏకాంతంగా ఉన్న కేతకీ వనంలో ఆయన ఉన్నాడు.
నన్దనే మన్దరద్రోణ్యాం కావేరీతీరజే వనే 4.17.
నందనంలో, మందర పర్వతపు లోయలో, కావేరి నది తీరంలోని అరణ్యంలో ఆయన విహరించాడు.
ద్వీపేద్వీపే తు రహసి స రేమే వామయా సహ
ప్రతి ద్వీపంలోనూ, రహస్యంగా తన ప్రియమైనవారితో కలిసి ఆయన ఆనందంగా విహరించాడు.
ఏవం వర్షసహస్రం తద్గతమేవ ముహూర్తవత్
ఈ విధంగా, వారికి వెయ్యేండ్లు ఒక్క క్షణంలా గడిచిపోయాయి.
జగామ తపసే విన్ధ్యశైలం తీర్థం తయా సహ
ఆమెతో కలిసి ఆయన వింధ్య పర్వతానికి, పవిత్ర స్థలానికి తపస్సు చేయడానికి వెళ్లాడు.
తపస్తేపే నృపస్తత్ర దివ్యవర్షసహస్రకమ్
అక్కడ రాజు వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు.
మూర్ఛామాప మునిశ్రేష్ఠ ధ్యాత్వా కృష్ణపదామ్బుజమ్
కృష్ణుని పదపద్మాలను ధ్యానిస్తూ, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, అతడు మూర్చపోయాడు.
నిశ్చేష్టితం పతిం దృష్ట్వా త్యక్తం ప్రాణైశ్చ పఞ్చభిః
తన భర్తను కదలకుండా, ఐదు ప్రాణాలు విడిచినవాడిగా చూసి,
ఉచ్చై రురోద శోకార్తా నిర్జనే తు కలావతీ
కలావతి, ఆ ఏకాంత ప్రదేశంలో, దుఃఖంతో గొప్పగా అరవసాగింది.
విలలాప మహాదీనా పతివ్రతపరాయణా
పతివ్రతగా, ఎంతో దుఃఖంతో, ఆమె విలపించింది.
శ్రుత్వా చ రోదనం తస్యాః కృపయా చ కృపానిధిః
ఆమె ఏడుపు విని, కరుణానిధి దయతో కదిలిపోయాడు.
క్రోడే కృత్వా చ తం తూర్ణం రురోద భగవాన్విభుః 4.17.
వేగంగా అతన్ని తన ఒడిలోకి తీసుకుని, భగవంతుడు కన్నీళ్లు పెట్టాడు.
జీవం సంచారయామాస బ్రహ్మజ్ఞానేన బ్రహ్మవిత్
బ్రహ్మజ్ఞానం ద్వారా బ్రహ్మవేత్త అతనికి ప్రాణం తిరిగి ఇచ్చాడు.
ప్రణనామ చ తం దృష్ట్వా తం చ కామసమప్రభమ్
అతన్ని చూసి, కామునిలా ప్రకాశిస్తున్న వాడిని చూసి, ఆమె నమస్కరించింది.
స విధేర్వచనం శ్రుత్వా వవ్రే నిర్వాణమీప్సితమ్
విధి మాటలు విని, అతడు కోరుకున్న మోక్షాన్ని కోరుకున్నాడు.
ప్రసన్నవదనః శ్రీమాన్స్మేరాననసరోరుహః
ప్రసన్నమైన ముఖంతో, అందమైన, నవ్వుతున్న కమలముఖంతో ఆయన ఉన్నాడు.
తమువాచ సతీ త్రస్తా వరం దాతుం సముద్యతమ్ కలావత్యువాచ
భయంతో వణికిన సతీ, వరం ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఆయనను ఇలా అడిగింది. కలావతి ఇలా చెప్పింది:
అతోఽబలాయా హే బ్రహ్మన్కా గతిర్భవితా వద
అందుకే, ఓ బ్రహ్మా! బలహీనమైన ఆడవారికి భవిష్యత్తు ఏమిటో చెప్పు.
వ్రతం పతివ్రతాయాశ్చ పతిరేవ శ్రుతౌ శ్రుతమ్
పతివ్రతకు ఆమె భర్తే వ్రతమని శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది.
సర్వేషాం చ ప్రియతరో న బన్ధుః స్వామినః పరః
ప్రతి ఒక్కరికీ భర్తకంటే మించినవాడు, అతనికంటే ప్రియమైనవాడు, మరొక బంధువు ఉండడు.