పురోహితం పులస్త్యం చ కృత్వా శ్రుత్యుక్త్యా మునే
మునీంద్రా, వేదోక్తి ప్రకారం పులస్త్యుడిని పురోహితుడిగా నియమించారు.
రతిశ్చకార తద్భక్త్యా గౌతమస్తత్పురోహితః
రతి, గౌతముడు పురోహితుడిగా ఉండగా, భక్తితో ఆ కర్మలను నిర్వహించింది.
మహాసంభృతసంభారా వసిష్ఠస్తత్పురోహితః
విశేషంగా సమకూర్చిన సమర్పణలతో వసిష్టుడు పురోహితుడిగా సేవ చేశాడు.
మహాసమ్భృతసమ్భారస్తత్పురోధా బృహస్పతిః
విపులంగా ఏర్పాటుచేసిన సమర్పణలతో బృహస్పతి ప్రధాన పురోహితుడిగా ఉన్నాడు.
అతిసంభృతసంభారో మరీచిస్తత్పురోహితః పుటాఞ్జలియుతా దేవీ భక్తినమ్రాత్మకన్ధరా
అత్యంత సమృద్ధిగా ఏర్పాటైన సమర్పణలతో మరీచి పురోహితుడిగా ఉన్నాడు. ఆ దేవి, కరములు జోడించి, భక్తితో తలవంచి నిలిచింది.
పార్వత్యువాచ
పార్వతీ దేవి ఇలా చెప్పింది:
ఆవయోరిష్టదేవస్య వ్రతానాం చ పరం వ్రతమ్ 4.16.
మన ఇష్టదేవునికి చేసే అన్ని వ్రతాలలో ఇదే అత్యుత్తమమైన వ్రతం.
ఇష్టం దత్తం శ్రుతేః పాఠం తీర్థం పృథ్వ్యాః ప్రదక్షిణమ్
పూజలు చేయడం, దానం ఇవ్వడం, వేదపఠనం చేయడం, భూమిపై పవిత్రక్షేత్రాలను ప్రదక్షిణ చేయడం—
బహిరభ్యంతరే యస్య హరిస్మృతిరనుక్షణమ్
ఎవరికి హరి స్మరణ ఎప్పుడూ లోపల బయటా నిలిచివుంటుందో—
తస్య పాదాబ్జరజసా సద్యః పూతా వసున్ధరా
వారి పాదపద్మాల ధూళితో భూమి వెంటనే పవిత్రమవుతుంది.
బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ ధర్మశ్చ శేషస్త్వం చ గణేశ్వరః
బ్రహ్మ, విష్ణు, ధర్ముడు, శేషుడు, నీవు గణాధిపతివు—
యశ్చ యం సన్తతం ధ్యాయేత్స తమాప్నోతి నిశ్చితమ్
ఎవడు ఎవరిని నిరంతరం ధ్యానిస్తాడో, అతడు ఖచ్చితంగా వారినే పొందుతాడు.
కృష్ణస్య స్మరణాద్ధ్యానాత్తపసా తస్య సేవయా
కృష్ణుని స్మరణ, ధ్యానం, తపస్సు, సేవ ద్వారా—
ప్రలబ్ధం లీలయా సర్వం పూర్ణం మన్మానసం తదా
అతని లీల వల్ల అన్నీ లభిస్తాయి; అప్పుడు నా మనస్సు సంపూర్ణంగా తృప్తి చెందుతుంది.
పితా హిమాద్రిః కృష్ణాంశో మమ కిం దుర్లభం ప్రభో ప్రహస్యోవాచ మధురం పులకాంకితవిగ్రహః
నా తండ్రి హిమాలయుడు, నేను కృష్ణుని భాగమై ఉన్నాను; ప్రభూ, నాకు ఏది దుర్లభమవుతుంది? ఆయన మధురంగా నవ్వుతూ, ఆనందంతో ఒంటరిగా చెప్పాడు.
సర్వసమ్పత్స్వరూపా త్వమనన్తశక్తి రూపిణీ 4.16.
నీవే సమస్త ఐశ్వర్యానికి మూర్తిరూపం, అనంతశక్తికి స్వరూపిణివి.
న లక్ష్మీర్యద్గృహే తస్య జీవనాన్మరణం వరమ్
ఎవరి ఇంట్లో లక్ష్మీ ఉండదో, అతడికి బ్రతకడం కన్నా మరణమే మేలైనది.
సంహారే సృష్టికాలే చ త్వత్ప్రసాదాద్వయం క్షమాః
ప్రళయ, సృష్టికాలాలలో నీ కృప వల్లే మేము అన్నిటిని సహించగలుగుతున్నాము.
త్వద్విహీనా అశక్తాశ్చ త్వయా చ వయమీశ్వరాః
నీ లేకుండా మేము ఏమీ చేయలేము. నీవుంటే మేము ప్రభువులమవుతాము, ప్రభూ.
గృహీత్వాఽఽజ్ఞామీశ్వరస్య వ్రతం కురు పతివ్రతే
ప్రభువు ఆజ్ఞను స్వీకరించి, నీవు వ్రతాన్ని ఆచరించు, సతీధర్మాన్ని పాటించేవాడివి.
సనత్కుమారో భగవాన్వ్రతే తేఽస్తు పురోహితః
నీ వ్రతానికి సంస్కారాన్ని చేయడానికి భగవంతుడు సనత్కుమారుడు పురోహితుడిగా ఉండనివ్వు.
కుబేరం ద్రవ్యకోశే చ రక్షకం కురు సున్దరి
సుందరి, ధనభాండాగారానికి కుబేరుడిని రక్షకుడిగా నియమించు.
పాఠకో వహ్నిదేవశ్చ వరుణో జలదాయకః
వహ్నిదేవుడు పాఠకుడిగా, వరుణుడు నీళ్లిచ్చేవాడిగా ఉండనివ్వు.
స్థానసంస్కార కర్తా చ వ్రతేఽత్ర పవనః స్వయమ్
ఈ వ్రతంలో స్థలాన్ని పవిత్రం చేయడాన్ని స్వయంగా పవనుడు నిర్వహించనివ్వు.
సూర్యశ్చ దాననిర్వక్తా యోగ్యాయోగ్యం యథోచితమ్
సూర్యుడు దానాలు ఏమి యోగ్యమో, ఏమి అయోగ్యమో నిర్ణయించి ప్రకటించనివ్వు.
తతోఽధికం ఫలం పుష్పం హరయే దేహి సున్దరి 4.16.
అంతటితో కాకుండా, ఉత్తమమైన పండ్లు, పుష్పాలు హరికి సమర్పించు, సుందరి.
అసంఖ్యాన్బ్రాహ్మణాన్దేవి భక్త్యా కురు నిమన్త్రణమ్
దేవీ, అనేకమంది బ్రాహ్మణులను భక్తితో ఆహ్వానించు.
వ్రతోక్తాం దక్షిణాం దత్త్వా సర్వం దేహి ద్విజాతయే
వ్రతానికి చెప్పిన దక్షిణా ఇచ్చి, మిగతా అన్నీ ద్విజులకు సమర్పించు.
వ్రతం చకార సా దుర్గా సర్వాభ్యశ్చ విలక్షణమ్
దుర్గాదేవి అందరికంటే భిన్నంగా ఆ వ్రతాన్ని ఆచరించింది.
రత్నం వోఢుమశక్తాశ్చ బ్రాహ్మణాః పార్వతీవ్రతే
పార్వతీ వ్రతంలో బ్రాహ్మణులు ఆ రత్నాన్ని మోయలేకపోయారు.