మాలావతీవచః శ్రుత్వా విప్రరూపీ జనార్దనః
మాలావతీ మాటలు విని, బ్రాహ్మణ రూపంలో ఉన్న జనార్దనుడు శ్రద్ధగా ఆమాటలు ఆలకించాడు.
సౌతిరువాచ పరస్పరం చ సమ్భాషా బభూవ తత్ర సంసది
సౌతి చెప్పాడు: అక్కడ ఆ సభలో వారందరి మధ్య సంభాషణ జరిగింది.
మా తం బుబుధిరే దేవాః శ్రీహరిం విప్రరూపిణమ్
బ్రాహ్మణ రూపంలో ఉన్న శ్రీహరిని దేవతలు గుర్తించలేదు.
సురాన్సమ్బోధ్య విప్రశ్చ వాచా మధురయా ద్విజ
ఓ ద్విజుడా! దేవతలు, బ్రాహ్మణుడిని మధురమైన మాటలతో సంబోధించాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ యయాచే జీవదానం చ స్వామినః శోకకర్షితా
బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు: ఆమె దుఃఖంతో క్షీణించి, తన ప్రభువును ప్రాణదానం కోసం వేడుకుంది.
అధునా కిమనుష్ఠానమస్య కార్యస్య నిశ్చితమ్
ఇప్పుడు, ఈ విషయంలో ఏం చేయాలి, ఏది సరైన మార్గమో చెప్పండి.
శప్తుకామా సురాన్సర్వాన్సాధ్వీ తేజస్వినీ వరా
ఆ సతీమంతుడు, తేజస్సుతో నిండిన ఆమె, అన్ని దేవతలను శపించబోతుంది.
స్తుతిః కృతా చ యుష్మాభిః శ్వేతద్వీపే హరేరపి
మీరు అందరూ శ్వేతద్వీపంలో హరిని కూడా స్తుతించారు.
బభూవాకాశవాణీతి పశ్చాద్యాస్యతి కేశవ
ఆ తరువాత, ఆకాశవాణి వినిపించింది: 'కేశవుడు తరువాత వస్తాడు' అని.
బ్రాహ్మణస్య వచః శ్రుత్వా స్వయం బ్రహ్మా జగద్గురుః
బ్రాహ్మణుని మాటలు విని, జగద్గురువు అయిన బ్రహ్మా తానే స్పందించాడు.
బ్రహ్మోవాచ యోగేన ప్రాణాంస్తత్యాజ పునః శాపాన్మమైవ హి ।। 1.17.
బ్రహ్మా చెప్పాడు: అతడు యోగబలంతో ప్రాణాలు విడిచాడు, కానీ అది కూడా నా శాపం వల్లే జరిగింది.
కాలం లక్షయుగం వ్యాప్య స్థితిరస్య మహీతలే
వెయ్యి యుగాల కాలాన్ని దాటి, అతని జీవితం భూమిపై కొనసాగింది.
అస్య కాలావశేషస్య కిఞ్చిదస్తి ద్విజోత్తమ
ఈ మిగిలిన కాలంలో, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా, కొంత మాత్రమే మిగిలి ఉంది.
దాస్యామి జీవదానం చ స్వయం విష్ణోః ప్రసాదతః
నేనే స్వయంగా విష్ణువు అనుగ్రహంతో అతనికి ప్రాణదానం ఇస్తాను.
నాగతో హరిరత్రేతి త్వయా యత్కథితం ద్విజ
ఓ బ్రాహ్మణుడా! 'హరి ఇక్కడ రాలేదు' అని నీవు చెప్పినట్లుగా—
స్వేచ్ఛామయః పరం బ్రహ్మ భక్తానుగ్రహవిగ్రహః
పరబ్రహ్మ స్వేచ్ఛతో కూడినవాడు, భక్తులపై కరుణతో కూడిన రూపం.
విషిశ్చ వ్యాప్తివచనో నుశ్చ సర్వత్రవాచకః
విషి అనే పదం వ్యాప్తిని సూచిస్తుంది, నూ అన్నది అన్నిచోట్ల ఉండడాన్ని తెలియజేస్తుంది.
అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం గతోఽపి వా
పవిత్రుడైనా, అపవిత్రుడైనా, ఏ స్థితిలో ఉన్నా సరే,
కర్మారమ్భే చ మధ్యే వా శేషే విష్ణుం చ యః స్మరేత్
కర్మ ప్రారంభంలోనైనా, మధ్యలోనైనా, చివర్లోనైనా, ఎవరు విష్ణువును స్మరిస్తారో,
అహం స్రష్టా చ జగతాం విధాతా సంహరో హరః
నేనే జగత్తుల సృష్టికర్తను, నిర్వహించేవాడిని, హరుడు సంహారకుడు.
కాలః సంహరతే లోకాన్యమః శాస్తా చ పాపినామ్ 1.17.
కాలమే లోకాలను లయముచేస్తుంది; యముడు పాపుల పాలకుడు.
సర్వేశా యా చ సర్వాద్యా ప్రకృతిః సర్వసూః పురా
అన్ని దేవతలకు అధిపతిగా, అన్నిటికీ మూలంగా ఉన్న ప్రకృతి, సర్వసూత్రధారిణిగా ముందే ఉంది.
మహేశ్వర ఉవాచ వేదానధీత్య భవతా జ్ఞాతః కః సార ఏవ చ
మహేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: వేదాలు చదివిన తరువాత ఎవరు వాటి సారాన్ని తెలుసుకున్నారు?
శిష్యః కస్య మునీన్ద్రస్య కస్త్వం నామ్నా చ భో ద్విజ
నీ గురువు ఎవరు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా? నీవెవరు, నీ పేరు ఏమిటి, ఓ ద్విజుడా?
విడమ్బయసి దేవాంశ్చ విష్ణుమస్మాకమీశ్వరమ్
నీవు దేవతలను, మా ప్రభువు అయిన విష్ణువును అపహాస్యం చేస్తున్నావు.
యస్మిన్గతే పతేద్దేహో దేహినాం పరమాత్మని
శరీరం విడిచినప్పుడు, ఆత్మ పరమాత్మలోకి చేరుతుంది.
జీవస్తత్ప్రతిబిమ్బశ్చ మనో జ్ఞానం చ చేతనా
జీవుడు, దాని ప్రతిబింబం, మనస్సు, జ్ఞానం, చైతన్యం,
నిద్రా దయా చ తన్ద్రా చ క్షుత్తృష్ణా పుష్టిరేవ చ
నిద్ర, దయ, అలసట, ఆకలి, దాహం, పోషణ,
ప్రయాతి యత్పురః శక్తిరీశ్వరే గమనోన్ముఖే
ప్రభువు వెళ్లబోయే సమయానికి ముందుగా పోయే శక్తి,
ఈశ్వరే చ స్థితే దేహీ క్షమశ్చ సర్వకర్మసు
ప్రభువు ఉన్నప్పుడు, దేహధారి అన్ని కార్యాలలో సమర్థుడవుతాడు.