యశోదా భ్రమణం కృత్వా విశ్రాన్తా ఘర్మసంయుతా
యశోద వెతికి, అలసిపోయి, చెమటతో నిండినవిడిగా విశ్రాంతి తీసుకుంది.
విశ్రాన్తాం మాతరం దృష్ట్వా కృపాలుః పురుషోత్తమః ।।4.14.
తన తల్లి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నదాన్ని చూసి, దయామయుడైన పరమాత్మ—
కరే ధృత్వా చ తం దేవీ సమానీయ స్వమాలయమ్
ఆ దేవి అతని చేతిని పట్టుకొని తన ఇంటికి తీసుకెళ్లింది.
బద్ధ్వా కృష్ణం యశోదా సా జగామ స్వాలయం ప్రతి
యశోద కృష్ణుని కట్టేసి, తన ఇంటి వైపు వెళ్లింది.
శ్రీకృష్ణస్పర్శమాత్రేణ సహసా తత్ర నారద
నారదా, శ్రీకృష్ణుని తాకిన వెంటనే—
సువేషః పురుషో దివ్యో వృక్షాదావిర్బభూవ హ
అక్కడ ఒక్కసారిగా ఒక వృక్షం నుండి అలంకారధారి దివ్య పురుషుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ప్రణమ్య జగతీనాథం శాతకౌమ్భపరిచ్ఛదమ్
బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించబడిన జగత్తు అధిపతిని నమస్కరించి,
సా వృక్షపతనం దృష్ట్వా భియా త్రస్తా వ్రజేశ్వరీ
ఆ వృక్షం పడిపోతున్నదాన్ని చూసి, వ్రజేశ్వరి భయంతో కలవరపడింది.
ఆజగ్ముర్గోకులస్థాశ్చ గోపా గోప్యశ్చ తద్గృహమ్
గోకులంలో ఉన్న గోపులు, గోపికలు అందరూ ఆ ఇంటికి వచ్చారు.
అత్యన్తస్థవిరే కాలే తనయోఽయం బభూవ హ
చాలా వృద్ధాప్యంలోనే ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.
సుమతిర్నాస్తి తే సత్యం జ్ఞాతం నన్దవ్రజేశ్వరి
నంద వ్రజేశ్వరి, నీకు మంచి బుద్ధి లేదు, ఇది నిజమే అని తెలిసింది.
పుత్రం బద్ధ్వా గవ్యహేతోర్వృక్షమూలే చ నిష్ఠురే 4.14.
పిల్లవాడిని పాలు దోహించేందుకు, కఠినమైన వృక్షమూలంలో కట్టారు.
వృక్షస్య పతనాద్గోపీ భాగ్యాద్బాలోఽపి జీవితః
వృక్షం పడిపోవడంవల్ల, ఆ చిన్నవాడు అదృష్టవశాత్తు ప్రాణంతో బయటపడ్డాడు.
ఆశిషం యుయుజుర్విప్రా బన్దినశ్చ శుభావహామ్
బ్రాహ్మణులు, గానకులు శుభకరమైన ఆశీర్వాదాలు ఇచ్చారు.
ఏవం కృత్వా జనాః సర్వే ప్రయయుర్నిజమన్దిరమ్
అంతా పూర్తయిన తర్వాత, ప్రజలు తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.
నన్ద ఉవాచ అథవా త్వం గృహాద్గచ్ఛ త్వయా మే కిం ప్రయోజనమ్
నందుడు చెప్పాడు: లేకపోతే నువ్వు ఇల్లులోంచి వెళ్ళిపో, నీ వల్ల నాకు ఏమి ఉపయోగం?
శతకూపాధికా వాపీ శతవాపీసమం సరః
నూరు బావులకంటే గొప్పదైన బావి, నూరు బావులకు సమానమైన చెరువు,
తపోదానోద్భవం పుణ్యం జన్మాన్తరసుఖప్రదమ్
తపస్సు, దానం వల్ల పుట్టిన పవిత్ర స్థలం, జన్మాంతరాల్లో సుఖాన్ని ఇస్తుంది.
పుత్రాదపి పరో బన్ధుర్న భూతో న భవిష్యతి యశోదా రోహిణీ చైవ నియుక్తా గృహకర్మణి
కుమారుని కన్నా గొప్ప మిత్రుడు ఎప్పుడూ లేడు, ఉండడు కూడా. యశోదా, రోహిణి ఇల్లిపనుల్లో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
నారద ఉవాచ భగవన్హేతునా కేన వృక్షత్వం సమవాప హ
నారదుడు అడిగాడు: భగవంతుడా, ఏ కారణంతో అతడు వృక్షరూపాన్ని పొందాడు?
కుబేరతనయః శ్రీమాన్నామ్నా యో నలకూబరః
కుబేరుని కుమారుడు, నలకూబరుడు అనే పేరు గలవాడు,
నిర్జనే సరసస్తీరే పుష్పోద్యానే మనోహరే 4.14.
ఒంటరిగా ఉన్న సరస్సు ఒడ్డున, ఆకర్షణీయమైన పుష్పవాటికలో,
విధాయ పుష్పశయనే రత్నదీపైశ్చ దీపితమ్
పువ్వులతో మంచం వేసి, రత్నదీపాలతో వెలిగించగా,
పరితః పుష్పమాల్యైశ్చ క్షౌమవస్త్రైశ్చ వేష్టితమ్
చుట్టూ పూలమాలలతో, నూలు వస్త్రాలతో పూర్తిగా చుట్టబడి ఉన్నాడు.
శృఙ్గారాష్టప్రకారం చ విపరీతాదికం సుఖమ్
శృంగారంలో ఎనిమిది విధాల ఆటలు, అలాగే విపరీతమైన స్థితుల్లో కలిగే ఆనందాన్ని
అఙ్గ ప్రత్యఙ్గసంయోగత్రివిధాశ్లేషణం ముదా
అంగాంగాల కలయికతో, మూడు రకాల ఆలింగనం ఆనందంగా జరిగాయి
జలాత్స్థలే స్థలాత్తోయే కామశాస్త్రవిశారదః
నీటిలోనైనా, భూమిపై అయినా, లేక భూమి నుంచి నీటికి అయినా, కామశాస్త్రంలో నిపుణుడు
నగ్నాం రమ్భాం ముక్తకేశీం పీనశ్రోణిపయోధరామ్
నగ్నంగా, వదులుగా జుట్టుతో, పుష్టిగా ఉన్న నితంబాలు, వృత్తమైన వక్షోజాలతో రంభను చూశాడు
పశ్యన్తీం ప్రాణనాథం చ పశ్యన్తం సస్మితం ముదా
ఆమె తన ప్రాణప్రియుడిని చూస్తూ, అతడు కూడా ఆనందంగా నవ్వుతూ ఆమెను చూశాడు
రత్నకుణ్డలయుగ్మేన గణ్డస్థలవిరాజితామ్
రత్నాల కుండలాల జతతో ఆమె చెంపలు మెరిసిపోతున్నాయి