తతోఽధునా బ్రహ్మపుత్రో వైష్ణవోచ్ఛిష్టభోజనాత్
అంతట తరువాత, బ్రహ్మ కుమారుడా, వైష్ణవులు తిన్న అన్నాన్ని తినడం వలన—
కథితం కృష్ణచరితం నామాన్నప్రాశనాదికమ్
కృష్ణుని కథ, పేరు పెట్టడం, మొదటి అన్నప్రాశనం వంటి విషయాలు చెప్పబడ్డాయి.
ఏకదా నన్దపత్నీ చ స్నానార్థం యమునాం యయౌ
ఒకసారి నందుడి భార్య స్నానం కోసం యమునా నదికి వెళ్లింది.
దధిదుగ్ధాజ్యతక్రం చ నవనీతం మనోరమమ్
ఆమె పెరుగు, పాలు, నెయ్యి, మజ్జిగ, కొత్త వెన్నను చూడింది.
మధు హైయఙ్గవీనం యత్స్వస్తికం శకటస్థితమ్
తేనె, నెయ్యి, శుభప్రదమైన ఆహారం ఒక బండిపై ఉంచబడినదాన్ని చూసింది.
దదర్శ బాలకం గోపీ స్నాత్వాఽఽగత్య స్వమన్దిరమ్
స్నానం చేసి ఇంటికి వచ్చిన ఆ గోపిక ఒక బాలుడిని చూసింది.
దృష్ట్వా పప్రచ్ఛ బాలాంశ్చ అహో కర్మేదమద్భుతమ్
అది చూసి, ఆమె పిల్లలను అడిగింది: 'అయ్యో, ఇది ఎంత ఆశ్చర్యకరమైన పని!'
యశోదావచనం శ్రుత్వా సర్వమూచుశ్చ బాలకాః
యశోద మాటలు విని, అందరు పిల్లలు చెప్పారు.
బాలానాం వచనం శ్రుత్వా చుకోప నన్దగేహినీ
పిల్లల మాటలు విని, నందుడి భార్యకు కోపం వచ్చింది.
పలాయమానం గోవిన్దం గ్రహీతుం న శశాక హ
పారిపోతున్న గోవిందుడిని పట్టుకోవడంలో ఆమెకు సాధ్యపడలేదు.
యశోదా భ్రమణం కృత్వా విశ్రాన్తా ఘర్మసంయుతా
యశోద వెతికి, అలసిపోయి, చెమటతో నిండినవిడిగా విశ్రాంతి తీసుకుంది.
విశ్రాన్తాం మాతరం దృష్ట్వా కృపాలుః పురుషోత్తమః ।।4.14.
తన తల్లి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నదాన్ని చూసి, దయామయుడైన పరమాత్మ—
కరే ధృత్వా చ తం దేవీ సమానీయ స్వమాలయమ్
ఆ దేవి అతని చేతిని పట్టుకొని తన ఇంటికి తీసుకెళ్లింది.
బద్ధ్వా కృష్ణం యశోదా సా జగామ స్వాలయం ప్రతి
యశోద కృష్ణుని కట్టేసి, తన ఇంటి వైపు వెళ్లింది.
శ్రీకృష్ణస్పర్శమాత్రేణ సహసా తత్ర నారద
నారదా, శ్రీకృష్ణుని తాకిన వెంటనే—
సువేషః పురుషో దివ్యో వృక్షాదావిర్బభూవ హ
అక్కడ ఒక్కసారిగా ఒక వృక్షం నుండి అలంకారధారి దివ్య పురుషుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ప్రణమ్య జగతీనాథం శాతకౌమ్భపరిచ్ఛదమ్
బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించబడిన జగత్తు అధిపతిని నమస్కరించి,
సా వృక్షపతనం దృష్ట్వా భియా త్రస్తా వ్రజేశ్వరీ
ఆ వృక్షం పడిపోతున్నదాన్ని చూసి, వ్రజేశ్వరి భయంతో కలవరపడింది.
ఆజగ్ముర్గోకులస్థాశ్చ గోపా గోప్యశ్చ తద్గృహమ్
గోకులంలో ఉన్న గోపులు, గోపికలు అందరూ ఆ ఇంటికి వచ్చారు.
అత్యన్తస్థవిరే కాలే తనయోఽయం బభూవ హ
చాలా వృద్ధాప్యంలోనే ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.
సుమతిర్నాస్తి తే సత్యం జ్ఞాతం నన్దవ్రజేశ్వరి
నంద వ్రజేశ్వరి, నీకు మంచి బుద్ధి లేదు, ఇది నిజమే అని తెలిసింది.
పుత్రం బద్ధ్వా గవ్యహేతోర్వృక్షమూలే చ నిష్ఠురే 4.14.
పిల్లవాడిని పాలు దోహించేందుకు, కఠినమైన వృక్షమూలంలో కట్టారు.
వృక్షస్య పతనాద్గోపీ భాగ్యాద్బాలోఽపి జీవితః
వృక్షం పడిపోవడంవల్ల, ఆ చిన్నవాడు అదృష్టవశాత్తు ప్రాణంతో బయటపడ్డాడు.
ఆశిషం యుయుజుర్విప్రా బన్దినశ్చ శుభావహామ్
బ్రాహ్మణులు, గానకులు శుభకరమైన ఆశీర్వాదాలు ఇచ్చారు.
ఏవం కృత్వా జనాః సర్వే ప్రయయుర్నిజమన్దిరమ్
అంతా పూర్తయిన తర్వాత, ప్రజలు తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.
నన్ద ఉవాచ అథవా త్వం గృహాద్గచ్ఛ త్వయా మే కిం ప్రయోజనమ్
నందుడు చెప్పాడు: లేకపోతే నువ్వు ఇల్లులోంచి వెళ్ళిపో, నీ వల్ల నాకు ఏమి ఉపయోగం?
శతకూపాధికా వాపీ శతవాపీసమం సరః
నూరు బావులకంటే గొప్పదైన బావి, నూరు బావులకు సమానమైన చెరువు,
తపోదానోద్భవం పుణ్యం జన్మాన్తరసుఖప్రదమ్
తపస్సు, దానం వల్ల పుట్టిన పవిత్ర స్థలం, జన్మాంతరాల్లో సుఖాన్ని ఇస్తుంది.
పుత్రాదపి పరో బన్ధుర్న భూతో న భవిష్యతి యశోదా రోహిణీ చైవ నియుక్తా గృహకర్మణి
కుమారుని కన్నా గొప్ప మిత్రుడు ఎప్పుడూ లేడు, ఉండడు కూడా. యశోదా, రోహిణి ఇల్లిపనుల్లో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
నారద ఉవాచ భగవన్హేతునా కేన వృక్షత్వం సమవాప హ
నారదుడు అడిగాడు: భగవంతుడా, ఏ కారణంతో అతడు వృక్షరూపాన్ని పొందాడు?