వాత్యారూపే గతే గోపా గోప్యశ్చ భయవిహ్వలాః
వాయువులా రూపం పోయిన తర్వాత, గోపలు, గోపికలు భయంతో వణికిపోయారు.
సర్వే నిజఘ్నుః స్వం వక్షస్థలం శోకాకులా భయాత్
అందరూ దుఃఖంతో, భయంతో తమ వక్షస్థలాన్ని కొట్టుకున్నారు.
అన్వేషణం ప్రకుర్వంతో దదృశుర్బాలకం వ్రజే 4.11.
వెతికుతూ వ్రజలో ఆ బాలుడిని చూశారు.
బాహ్యైకదేశే సరసస్తీరే నీరసమన్వితే
ఒక బయట భాగంలో, పొడిబారిన సరస్సు ఒడ్డున ఉన్నాడు.
గృహీత్వా బాలకం నందః కృత్వా వక్షసి సత్వరమ్
నందుడు ఆ బాలుడిని తీసుకుని, త్వరగా తన ఒడిలో పెట్టుకున్నాడు.
యశోదా రోహిణీ శీఘ్రం దృష్ట్వా బాలం రురోద చ
యశోదా, రోహిణి ఇద్దరూ బాలుడిని చూసి వెంటనే ఏడ్చారు.
మంగలం కారయామాస స్నాపయామాస బాలకమ్
వారు మంగళకార్యాలు చేసి, బాలుడిని స్నానం చేయించారు.
సువిచార్య వద బ్రహ్మన్నితిహాసం పురాతనమ్
బ్రాహ్మణా, బాగా ఆలోచించి, ఆ పురాతన కథను చెప్పు.
స్త్రీసహస్రం సమాదాయ కామబాణప్రపీడితః
కామబాణాల బాధతో వేదనపడి, వెయ్యి మంది స్త్రీలను తీసుకుని,
మనోహరే నిర్జనే చ పర్వతే గంధమాదనే
ఆకర్షణ కలిగిన, ఒంటరిగా ఉన్న గంధమాదన పర్వతంపై,
నానాప్రకారశృగారం విపరీతాదికం నృపః
రాజు అనేక రకాల ప్రేమక్రీడలు, విచిత్రమైన పనులు చేశాడు.
కృత్వా మూర్తిసహస్రం చ యోగీంద్రో నృపతీశ్వరః
యోగిశ్వరుడు, రాజుల అధిపతి, వెయ్యి రూపాలు సృష్టించాడు.
నార్యో వివసనాః సర్వా నగ్నాశ్చ నృపయోషితః 4.11.
అందరు స్త్రీలు, రాజు భార్యలు కూడా, అంగవస్త్రాలు లేకుండా ఉన్నారు.
ఏతస్మిన్నంతరే తత్ర సమాయాతో మహామునిః
అప్పట్లో అక్కడ ఒక మహర్షి వచ్చాడు.
దృష్ట్వా మునిం మహామత్తో నోత్తస్థౌ న ననామ హ
మహా మత్తులో ఉన్న రాజు, ఆ మునిని చూసి లేచిపోలేదు, నమస్కరించలేదు కూడా.
దృష్ట్వా చుకోప నృపతిం శశాప స్ఫురితాధరః
అది చూసి ముని రాజుపై కోపంతో, పెదవులు వణికిస్తూ శాపం ఇచ్చాడు.
భారతే లక్షవర్షం చ స్థాతవ్యం తే నరాధమ
భారతదేశంలో నీవు లక్ష సంవత్సరాలు ఉండాలి, పాపాత్ముడా!
స్థానేస్థానే హే మహిష్యో జనిం లభత భారతే
ప్రతి చోటా, మహిష్యులారా, మీరు భారతదేశంలో జన్మిస్తారు.
ఇత్యుక్త్వా తు మునీంద్రస్తు జగామ శంకరాలయమ్
అలా చెప్పి, మునులలో పెద్దవాడు శివాలయానికి వెళ్ళిపోయాడు.
గతే మునీంద్రే రాజేంద్రో రురోద చ సరిత్తటే
మహర్షి వెళ్లిన తర్వాత, రాజు నది ఒడ్డున ఏడ్చాడు.
హే నాథ రమణశ్రేష్ఠేత్యుచ్చార్య చ పునః పునః
ఓ ప్రభూ! ఓ ప్రేమలో ఉత్తముడా! అని మళ్లీ మళ్లీ పిలుచుకుంటూ,
వయం నో విహరిష్యామస్త్వయా సార్ద్ధం సునిర్జనే
ఇంకా మేము నీతో కలిసి ఆ ఎడారి ప్రదేశంలో తిరగలేము.
శరచ్చంద్రప్రభాముష్టం న ద్రక్ష్యామో ముఖం తవ 4.11.
శరదృతువులోని చంద్రునిలా ప్రకాశించే నీ ముఖాన్ని మేము చూడలేము.
ఇత్యుక్త్వా రురుదుః సర్వాః పురస్కృత్య నరాధిపమ్
ఇలా చెప్పి, అందరూ రాజును ముందుంచుకుని ఏడ్చారు.
రాజాఽగ్నికుణ్డమాధాయ నారీభిః సహ నారద
నారదా! రాజు ఆ మహిళలతో కలిసి అగ్నికుండాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
హాహాకారం సురాః సర్వే విచక్రుర్గగనే స్థితాః
ఆకాశంలో నిలబడి ఉన్న దేవతలు అందరూ హాహాకారం చేశారు.
స చ రాజా తృణావర్తో జగామ హరిమందిరమ్
ఆ రాజు గాలి ద్వారా హరిమందిరానికి వెళ్లిపోయాడు.
ఇత్యేవం కథితం సర్వం హరేర్మాహాత్మ్య ముత్తమమ్
ఇలా హరిదేవుని మహిమ అంతా వివరించబడింది.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ ఏకదా మందిరే నన్దపత్నీ సాఽఽనందపూర్వకమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఒకసారి నందుని భార్య తన ఇంట్లో ఆనందంగా ఉండగా,
ఏతస్మిన్నంతరే గోప్య ఆజగ్ముర్నందమందిరమ్
అప్పట్లో ఆ గోపికలు నందుని ఇంటికి వచ్చారు.