నారాయణ ఉవాచ కారణం కారణానాం చ కర్మ తత్కర్మకారణమ్ ।। 1.3.
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: కారణాలకు కారణమైనది, ఆ క్రియకు కారణమైన క్రియ కూడా అదే.
తపస్తత్ఫలదం శశ్వత్తపస్వీశం చ తాపసమ్
తపస్సు, దాని శాశ్వత ఫలం, తపస్వులకు అధిపతి, తపస్వి కూడా ఆయనే.
నిష్కామం కామరూపం చ కామఘ్నం కామకారణమ్
కామం లేకపోయినవాడు, అయినా కామరూపుడైనవాడు, కామాన్ని నాశనం చేసేవాడు, కామానికి కారణమైనవాడు.
వేదరూపం వేదభవం వేదోక్తఫలదం ఫలమ్
వేదరూపుడైనవాడు, వేదాలకు మూలమైనవాడు, వేదాల్లో చెప్పిన ఫలాన్ని ఇచ్చేవాడు, ఆ ఫలమే ఆయనే.
ఇత్యుక్త్వా భక్తియుక్తశ్చ స ఉవాస తదాజ్ఞయా
ఇలా చెప్పి, భక్తితో నిండినవాడు, ఆ ఆజ్ఞ ప్రకారం అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
నారాయణకృతం స్తోత్రం యః పఠేత్సుసమాహితః
నారాయణుడు రచించిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు ఏకాగ్రతతో పఠిస్తారో—
పుత్రార్థీ లభతే పుత్రం భార్య్యార్థీ లభతే ప్రియామ్
వారు కుమారుని కోరికతో పఠిస్తే కుమారుడు లభిస్తాడు; భార్య కోరికతో పఠిస్తే ప్రియమైన భార్య లభిస్తుంది.
కారాగారే విపద్గ్రస్తః స్తోత్రేణానేన ముచ్యతే
కారాగారంలో బాధపడేవాడు ఈ స్తోత్రంతో విముక్తి పొందుతాడు.
సౌతిరువాచ శుద్ధస్ఫటికసఙ్కాశః పఞ్చవక్త్రో దిగమ్బరః
సౌతి ఇలా చెప్పాడు: ఆయన శుద్ధమైన స్ఫటికంలా మెరిసే రూపంతో, అయిదు ముఖాలతో, దిక్కులు మాత్రమే వస్త్రంగా ధరించి ప్రత్యక్షమయ్యారు.
తప్తకాఞ్చనవర్ణాభ జటాభారధరో వరః
ఆయన రూపం కరిగిన బంగారం వర్ణంతో ప్రకాశిస్తూ, ముడివేసిన జటలు ధరించి, అతి ఉత్తమంగా కనిపించారు.
త్రిశూలపట్టిశధరో జపమాలాకరః పరః 1.3.
ఆయన చేతిలో త్రిశూలం, కటారిని పట్టుకుని, జపమాల ధరించి, పరమోన్నతుడిగా ఉన్నాడు.
మృత్యోర్మృత్యురీశ్వరశ్చ మృత్యుర్మృత్యుఞ్జయః శివః
ఆయన మరణానికే మరణం, సర్వాధిపతి, మరణాన్ని జయించిన శివుడు.
పూర్ణచన్ద్రప్రభామృష్టముఖదృశ్యో మనోహరః
ఆయన ముఖం, చూపు పూర్ణచంద్రుని ప్రకాశంతో మెరిసి, చూసేవారిని ఆకట్టుకునేలా ఉంది.
శ్రీకృష్పురతః స్థిత్వా తుష్టావ తం పుటాఞ్జలిః
శ్రీకృష్ణుని ఎదుట నిలబడి, చేతులు జోడించి ఆయనను స్తుతించాడు.
మహాదేవ ఉవాచ ప్రవరం జయదానాం చ వన్దే తమపరాజితమ్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: విజయాలను, వరాలను ప్రసాదించే, ఎవ్వరూ జయించలేని ఆ పరమాత్మునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
విశ్వం విశ్వేశ్వరేశం చ విశ్వేశం విశ్వకారణమ్
ఆయనే జగత్తు, జగద్గురువులకూ అధిపతి, జగన్నాయకుడు, జగత్తుకు కారణమైనవాడు.
విశ్వరక్షాకారణం చ విశ్వఘ్నం విశ్వజం పరమ్
ఆయనే జగత్తును రక్షించే కారణం, జగత్తును నాశనం చేసే వాడు, జగత్తులో జన్మించిన పరమాత్మ.
తేజఃస్వరూపం తేజోదం సర్వతేజస్వినాం వరమ్ నారాయణం చ సంభాష్య స ఉవాస తదాజ్ఞయా
ఆయన స్వరూపమే తేజస్సు, వెలుగు ప్రసాదించే వాడు, అందరిలో అత్యుత్తముడైన తేజోవంతుడు. నారాయణునితో సంభాషించి, ఆయన ఆజ్ఞతో అక్కడే నిలిచాడు.
ఇతి శమ్భుకృతం స్తోత్రం యో జనః సంయతః పఠేత్
శంభుడు చేసిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు నియమంగా పఠిస్తారో—
సన్తతం వర్ద్ధతే మిత్రం ధనమైశ్వర్య్యమేవ చ
వారికి స్నేహితులు, ధనం, ఐశ్వర్యం ఎల్లప్పుడూ పెరుగుతాయి.
ఇతి బ్రహ్మవైవర్తే శమ్భుకృతం శ్రీకృష్ణస్తోత్రమ్ ఆవిర్వభూవ తత్పశ్చాత్కృష్ణస్య నాభిపఙ్కజాత్ 1.3.
ఇలా బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో శంభుడు చేసిన శ్రీకృష్ణ స్తోత్రం వెలిసింది. ఆ తరువాత కృష్ణుని నాభిపద్మం నుండి—
శుక్లవాసాః శుక్లదన్తః శుక్లకేశశ్చతుర్ముఖః
తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, తెల్ల పళ్ళు, తెల్ల జుట్టుతో, నాలుగు ముఖాలతో బ్రహ్మ కనిపించాడు.
తపసాం ఫలదాతా చ ప్రదాతా సర్వసమ్పదామ్
ఆయనే తపస్సుకు ఫలితాన్ని ఇచ్చేవాడు, సమస్త సంపదలను ప్రసాదించేవాడు.
ధాతా చతుర్ణాం వేదానాం జ్ఞాతా వేదప్రసూపతిః ౩౩ శ్రీకృష్ణపురతః స్థిత్వా తుష్టావ తం పుటాఞ్జలిః
ఆయనే నాలుగు వేదాలను సృష్టించినవాడు, వాటిని తెలిసినవాడు, వేదమూలాధిపతి. శ్రీకృష్ణుని ఎదుట నిలబడి, చేతులు జోడించి ఆయనను స్తుతించాడు.
అవ్యక్తమవ్యయం వ్యక్తం గోపవేషవిధాయినమ్
ఆయన కనిపించని వాడు, నశించని వాడు, కనిపించే వాడు, గోపాలుని రూపాన్ని ధరించేవాడు.
కిశోరవయసం శాన్తం గోపీకాన్తం మనోహరమ్
ఆయన యవ్వనంలో ఉన్నవాడు, శాంత స్వభావుడు, గోపికలకు ప్రియమైనవాడు, అందరినీ ఆకట్టుకునే వాడు.
వృన్దావనవనాభ్యర్ణే రాసమణ్డలసంస్థితమ్
వృందావన అరణ్యానికి సమీపంలో, రాసమండలంలో ఆయన నిలిచియున్నారు.
ఇత్యేవముక్త్వా తం నత్వా రత్నసింహాసనే వరమ్
ఇలా చెప్పి, ఆయనకు నమస్కరించి, రత్నసింహాసనంపై వరమిచ్చారు.
ఇతి బ్రహ్మకృతం స్తోత్రం ప్రాతరుత్థాయ యః పఠేత్
బ్రహ్మా రచించిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఉదయాన్నే లేచి ఎవరు పఠిస్తారో,
భక్తిర్భవతి గోవిన్దే శ్రీపుత్రపౌత్రవర్ద్ధినీ 1.3.
వారిలో గోవిందుడిపై భక్తి కలుగుతుంది; కుమారులు, మనవళ్లు అభివృద్ధి చెందుతారు.