பகவாநபி தத்ரைவ க்ஷணம் ஸ்தித்வா ஸ்வமந்திரம் । ஜகாம யத்ர நந்தஶ்ச ஸாநந்தோ நந்தநந்தநஃ
பெருமான் அங்கே ஒரு கணம் தங்கி, தனது இல்லத்திற்குச் சென்றார்; அங்கு நந்தரும், ஆனந்தமகிழும் நந்தனந்தனும் இருந்தனர்.
அத கம்ஸோ நிஶாயாம் ச நித்ராயாம் பயவிஹ்வலஃ । ததர்ஶ துஃகதுஃஸ்வப்நமாத்மநோ ம்ரு'த்யுஸூசகம்
அந்த நேரத்தில் கம்சன், இரவில் பயத்தில் துயில்கொண்டு, தன் மரணத்தைச் சுட்டும் துயரமான கனவு கண்டான்.
ததர்ஶ ஸூர்யம் பூமிஸ்தம் சதுஃகண்டம் நபஶ்ச்யுதம் । தஶகண்டே சந்த்ரபிம்பம் பூமிஸ்தம் காச்ச்யுதம் முநே
அவன் பூமியில் விழுந்த சூரியனை, நான்கு துண்டுகளாகப் பிரிந்ததை, பத்து துண்டுகளாகப் பிரிந்த சந்திரனை பூமியில் விழுந்ததை, முனிவரே, கண்டான்.
புருஷாந்விக்ரு'தாகாராந்ரஜ்ஜுஹஸ்தாந்திகம்பராந் । விதவாம் ஶூத்ரபத்நீம் ச நக்நாம் ச ச்சிந்நநாஸிகாம்
அவன் வித்தியாசமான உருவங்களுடன் கயிறு பிடித்துக் கொண்டிருக்கும் நிர்வாண ஆண்களை, ஒரு விதவை, ஒரு சூத்திரப் பெண், நிர்வாணமாகவும் மூக்கு வெட்டப்பட்டவளாகவும் இருப்பதை கண்டான்.
ஹஸந்தீம் சூர்ணதிலகாம் ஶ்வேதக்ரு'ஷ்ணோச்சமூர்தஜாம் । கட்ககர்பரஹஸ்தாம் ச லோலஜிஹ்வாம் ச பிப்ரதீம்
அவன் சிரித்துக் கொண்டிருக்கும், தூளாகிய புன்னகை வைத்த, வெள்ளை கருப்பு கூந்தல் கொண்ட, கத்தி மற்றும் மண்டை பிடித்த, அசையும் நாக்கைக் காட்டும் பெண்ணை கண்டான்.
ருண்டமாலாஸமாயுக்தாம் கர்தபம் மஹிஷம் வ்ரு'ஷம் । பல்லூகம் ஸூகரம் காகம் க்ரு'த்ரம் கஹ்கம் ச வாநரம்
அவன் துண்டப்பட்ட தலைமாலையுடன், கழுதை, எருமை, காளை, கரடி, பன்றி, காகம், கழுகு, ஆந்தை, குரங்கு ஆகியவற்றுடன் இருப்பதை கண்டான்.
விரஜம் குக்குரம் நக்ரம் ஶ்ரு'காலம் பஸ்மபுஞ்ஜகம் । அஸ்திராஶிம் தாலபலம் கேஶம் கார்பாஸமுல்பணம்
அவன் நாயை, முதலை, நரி, சாம்பல் குவியலை, எலும்புக் குவியலை, பனைப்பழம், முடி, தடித்த பருத்தி ஆகியவற்றைக் கண்டான்.
நிர்வாணாங்காரமில்காம் ச ஶவம் ஸர்த்யம் சிதாஶ்ரிதம் । குலாலதைலகாராணாம் சக்ரம் வக்ரம் கபர்தகம்
அவன் அணைந்த நெருப்பு, பாலை, சிதையில் வைக்கப்பட்ட சடலம், குயவர் மற்றும் எண்ணெய்காரரின் வளைந்த சக்கரம், சிப்பி ஆகியவற்றைக் கண்டான்.
ஶ்மஶாநம் தக்தகாஷ்டம் ச ஶுஷ்ககாஷ்டம் குணம் த்ரு'ணாம் । கச்சந்தம் ச கபந்தம் ச நதந்தம் ம்ரு'தமஸ்தகம்
அவன் சுடப்பட்ட மரத்தையும், உலர்ந்த மரத்தையும், புல் குவியையும், நடமாடும் தலை இல்லாத உடலையும், அழும் இறந்த தலையையும் கண்டான்.
தக்தஸ்தாநம் பஸ்மயுதம் தடாகம் ஜலவர்ஜிதம் । தக்தமத்ஸ்யம் ச லோஹம் ச நிர்வாணதக்தகாநநம்
அவன் சாம்பல் மூடிய சுடுகாடும், நீர் இல்லாத குளமும், சுடப்பட்ட மீனும், இரும்பும், அழிந்த, உயிரற்ற காட்டையும் கண்டான்.
கலத்குஷ்டம் ச வ்ரு'ஷலம் நக்நம் ச ஸுக்தஸூர்தசம் । அதீவ ரூபடம் விப்ரம் ச ஶபந்தம் குருமீத்ரு'ஶாம்
அவன் குட்டம் கொண்டவனை, கீழ் ஜாதி மனிதனை, நிர்வாணமாக கூந்தல் கட்டியவனை, மிகவும் அருவருப்பான பிராமணனை, சாபமிடப்படும் குருவையும் கண்டான்.
அதீவருஷ்டம் பிக்ஷும் ச யோகிநம் வைஷ்ணவம் நரம் । ஏவம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஸமுத்தாய கதயாமாஸ மாதரம்
அவன் மிகக் கோபமுள்ள யாசகர், யோகி, வைஷ்ணவர், மனிதர் ஆகியோரை கண்டான்; இதையெல்லாம் பார்த்து எழுந்து தாயிடம் சொன்னான்.
பிதரம் ப்ராதரம் பத்நீம் ருததீம் ப்ரேமவிஹ்வலம்
அவன் தந்தை, சகோதரன், மனைவி ஆகியோர் அனைவரும் அழுது, பாசத்தில் மூழ்கியிருப்பதை கண்டான்.
மல்லஸைந்யம் ச யோத்தாரம் காரயாமாஸ மங்கலம் । ஸபாம் ச காரயாமாஸ புண்யம் ஸ்வஸ்த்யயநம் ஶிவம்
அவன் மல்லர்களையும் போர்களாளர்களையும் கூடி, மங்கள காரியங்களை நடத்தினான்; புண்ணியமான, நன்மை தரும் சபையையும் ஏற்படுத்தினான்.
யத்நேந யோஜயாமாஸ யோகே யுக்தம் புரோஹிதம் । உவாஸ மஞ்சகே ரம்யே த்ரு'த்வா கட்கம் விலக்ஷணம்
அவன் யோகத்தில் மனம் முழுமையாக ஈடுபட்ட புரோகிதரை மிகுந்த முயற்சியுடன் அழைத்து, அழகான படுக்கையிலே அமர வைத்தான்; அவரிடம் ஒரு விசித்திரமான வாளும் இருந்தது.
ரணே நியோஜயாமாஸ யோத்தாரம் யுத்தகோவிதம் । வாஸயாமாஸ ராஜேந்த்ராந்ப்ராஹ்மணாம்ஶ்ச முநீஶ்வராந்
போரில் தேர்ச்சி பெற்ற வீரனை போருக்காக நியமித்தான்; ராஜாக்கள், சிறந்த பிராமணர்கள், பெரிய முனிவர்கள் ஆகியோரை வசிப்பதற்காக ஏற்பாடு செய்தான்.
ப்ராஹ்மணாஶ்ச ஸுஹ்ரு'த்வர்காந்தர்மிஷ்டாந்ரணகோவிதாந் । அதாऽऽஜகம கோவிந்தோ ராமேண ஸஹ நாரத
பிராமணர்கள், நண்பர்கள், தர்மத்தில் நிலைத்தவர்கள், போரில் தேர்ந்தவர்கள் ஆகியோரை அவர் மதிப்புடன் வரவேற்றார்; அப்போது கோவிந்தன், இராமனுடன் நாரதரும் வந்தார்கள்.
மஹேஶஸ்ய தநுர்மத்யம் பபஞ்ஜ தத்ர லீலயா । ஶப்தேந தஸ்ய மதுரா பதிரா ச பபூவ ஹ
அங்கே, மகேசனின் வில்லின் நடுவை அவன் சுலபமாக உடைத்தான்; அதன் சப்தத்தால் மதுரா நகரமே செவிடாகியது.
விஷாதம் ப்ராப கம்ஸஶ்ச முதம் ச தேவகீஸுதஃ । உபஸ்திதஃ ஸபாமத்தே கஜம் மல்லம் நிஹத்ய ச
கம்சன் மனம் உடைந்து துக்கமடைந்தான்; தேவகியின் மகன் மகிழ்ச்சியடைந்தான்; அவன் சபையில் நுழைந்து யானையையும் மல்லரையும் கொன்றான்.
யதா ஹ்ரு'த்பத்மமத்யஸ்தம் தாத்ரு'ஶம் பஹிரேவ ச । ராஜேந்த்ரரூபம் ராஜாநஃ ஶாஸ்தாரம் தண்டதாரிணா ம்
எப்படி அவர் இதய மலரின் நடுவில் இருக்கிறாரோ, அதுபோல் வெளிப்புறமாகவும் தோன்றினார்; ராஜாக்கள் அவரை தண்டம் கொண்ட ஆளாகவும், ஆளும் அரசராகவும் பார்த்தார்கள்.
பிதா மாதா துக்தமுகம் ஸ்தநாந்தம் பாலகம் யதா । காமிந்யஃ கோடிகந்தர்பலீலாலாவப்யதாரிணம்
பாலுண்ணும் கண் தெரியாத குழந்தைக்கு தந்தை, தாயாக இருப்பது போலவும், பெண்களுக்கு கோடிக்கணக்கான மன்மதன்களின் லீலைகளை உடைய காதலனாகவும் தோன்றினார்.
கம்ஸஶ்ச காலபுருஷம் வைரிணம் தஸ்ய பாந்தவாஃ । மல்லா ம்ரு'த்யுப்ரதம் சைவ ப்ராணதுல்யம் ச யாதவாஃ
கம்சன் அவரை காலமாகவும், பகைவனாகவும் பார்த்தான்; அவனுடைய உறவினர்கள் அவரை பகைவராகவும்; மல்லர்கள் அவரை மரணத்தை தருவதாகவும், யாதவர்கள் உயிருக்கு நேர் என்று பார்த்தார்கள்.
நமஸ்க்ரு'த்ய முநீந்விப்ராந்பிதரம் மாதரம் குரும் । ஜகாம மஞ்சகாம்யாஶம் ஹஸ்தே க்ரு'த்வா ஸுதர்ஶநம்
முனிவர்கள், பிராமணர்கள், தந்தை, தாய், குரு ஆகியோருக்கு வணங்கி, அவன் கையில் சுதர்சனம் எடுத்துக்கொண்டு படுக்கை நோக்கி சென்றான்.
த்ரு'ஷ்டாவா பக்தம் பக்தபந்துஃ க்ரு'பயா ச க்ரு'பாநிதிஃ । ஆக்ரு'ஷ்ய மஞ்சகாத்கம்கம் ஜகாந லீலயா முநே
அவன் பக்தனை பார்த்ததும், பக்தர்களுக்கு நண்பனும், கருணை கடலுமான அவன், கருணையுடன் கம்சனை படுக்கையிலிருந்து இழுத்து எடுத்து, சுலபமாக அவனை அழித்தான், முனிவரே.
ராஜா ததர்ஶ விஶ்வம் ச ஸர்வம் க்ரு'ஷ்ணமயம் பரம் । புரதோ ரத்நயாநம் ச ஹீரகாஹாரபூஷிதம்
அரசன் முழு உலகத்தையும், எல்லாம் கிருஷ்ணனால் நிரம்பியதாகவும், தன் முன் வைரமாலையால் அலங்கரிக்கப்பட்ட ரதமும் பார்த்தான்.
யயௌ விஷ்ணுபதம் ஸ்பீதோ திப்யரூபம் விதாய ச । தேஜோ விவேஶ பரமம் க்ரு'ஷ்ணபாதாம்புஜே முநே
அவன் தெய்வீகமான அழகான உருவம் எடுத்து, விஷ்ணுவின் பாதத்தை அடைந்தான்; அவனது ஒளி கிருஷ்ணனின் திருப்பாத மலரில் கலந்தது, முனிவரே.
நிவ்ரு'த்ய தஸ்ய ஸத்காரம் ப்ராஹ்மணேம்யோ தரம் ததௌ । ததௌ ராஜ்யம் ராஜசத்ரமுக்ரஸேநாய தீமதே
அவனுக்கான மரியாதைகளை முடித்த பின், பூமியை பிராமணர்களுக்கு அளித்தான்; ராஜ்யமும், அரசரின் குடையும் புத்திசாலியான உக்ரசேனனுக்கு வழங்கினான்.
ஸ பபூவ ந்ரு'பேந்த்ரஶ்ச சந்த்ரவம்ஶஸமுத்பவஃ । விலலாப கம்ஸமாதா பத்நீவர்கஶ்ச தத்பிதா
சந்திரவம்சத்தில் பிறந்த அந்த அரசன் நிலைபெற்றான்; கம்சனின் தாய், அவனது மனைவிகள், தந்தை ஆகியோர் துயரத்துடன் அழுதார்கள்.
பாந்தவா மாத்ரு'வர்கஶ்ச பகிநீ ப்ராத்ரு'காமிநீ । தர்ஶநம் தேஹி ராஜேந்த்ர ஸமுத்திஷ்ட ந்ரு'பாஸநே
உறவினர்கள், தாய்மார்கள், சகோதரிகள், சகோதரர்கள், காதலிகள் அனைவரும், 'அரசே, எங்களை ஒரு முறை பார்த்து, மீண்டும் அரசரின் ஆசனத்தில் எழுந்து வாரும்!' என்று அழைத்தனர்.
ராஜ்யம் ரக்ஷ தநம் ரக்ஷ பாந்தவம் பலமேவ ச । க்வ யாஸி பாந்தவாந்ஹித்வா த்வமநாதாந்மஹாபல
'ராஜ்யத்தையும், செல்வத்தையும், உறவினர்களையும், படையையும் காப்பாற்ற வேண்டும்; எங்களை விட்டுவிட்டு எங்கே போகிறாய், பெரும் பலமுள்ளவரே, எங்களை ஆதரவில்லாமல் விட்டுவிட்டு?' என்று அழுதார்கள்.