सहस्रयोजनोर्ध्वश्च परितश्च चतुर्गुणः । गोपीनां कल्पवृक्षश्च सर्ववाञ्छाफलप्रदः
क्रीडान्वितैरावृतश्च राधादासीत्रिलक्षकैः । विरजातीरनिराणां वायुना शीतलेन च
पुष्पान्वितेन मन्देन पवित्रश्च सुगन्धिना । दासीगणैरसंख्यैश्च वृन्दावनविनोदिनी
तत्र क्रीडति राधा सा मम प्राणाधिदेवता । सेयं श्रीदामशापेन वृषभानसुताऽधुना
ब्रह्मादिदेवैः सिद्धेन्द्रैर्मुनीन्द्रैः पूजिता व्रज । सिद्धैर्गुणैर्बलैर्बुद्ध्या ज्ञानयोगैश्च विद्यया
तात सर्वप्रकारेण वन्द्या सत्सदृशी प्रिया । इत्येवं कथितं नन्द ब्रह्माण्डानां च वर्णनम्
अथ पञ्चाशीतितमोऽध्यायः नन्द उवाच वर्णानां च चतुर्णां च भक्ष्याभक्ष्यं च सांप्रतम् । विपाकं कर्मणां चैव सर्वेषां प्राणिनामपि
कथयस्व महाभाग कारणानां च कारणम् । त्वत्तोऽन्यं कं च पृच्छामि नितान्तं सन्तमीश्वरम्
श्रीभगवानुवाच भक्ष्याभक्ष्यं चतुर्णां च वर्णानां च यथोचितम् । वेदोक्तं श्रूयता तात सावधानं निशामय
अयःपात्रे पयःपानं गव्यं सिद्धान्नमेव च । भृष्टादिकं पधु गुडं नालिकेरोदकं तथा
फलं मूलं च यत्किंचिदभक्षयं मनुरब्रवीत् । दग्धान्नं तप्तसौवीरमभक्ष्यं व्रह्मनिर्मितम्
नालिकेरोदकं कांस्ये ताम्रपात्रे स्थितं मधु । गव्यं च ताम्रपात्रस्थं सर्वं मद्यं घृतं विना
ताम्रपात्रे पयःपानमुच्छिष्टे घृतभोजनम् । दुग्धं सलवणं चैव सद्यो गोमांसभक्षणम्
अभक्ष्यं मधुमिक्षं च घृतं तैलं गुडं तथा । आर्द्रकं गुडसंयुक्तमभक्ष्यं श्रुतिसंमतम्
पीतशेषजलं चैव माघे च मूलकं तथा । जपादिकं च शयने सदा प्राज्ञः परित्यजेत्
द्विर्भोजनं च दिवसे संध्ययोह्भोजनं तथा । भक्ष्यं च रात्रिशेषे च ध्रुवं प्राज्ञः परित्यजेत्
पानीयं पायसं चूर्णं घुतं लवणमेव च । स्वस्तिकं गुडकं चैव क्षीरं तक्रं तथा मधु
हस्ताद्धस्तगृहीतं च सद्यो गोमांसमेव च । कर्पूरं रौप्यपात्रस्थमभक्ष्यं श्रुतिसंमतम्
परिवेषणकारी चेद्भोक्तारं स्पृशते यदि । मभक्ष्यं च तदन्नं च सर्वेषामेव संमतम्
नकुलानां गण्डकानां महिषाणां च पक्षिणाम् । सर्पाणां सूकराणां च गर्दभानां विशेषतः
मर्जाराणां सृगालानां कुक्कुटानां व्रजेश्वर । व्याघ्राणामपि सिंहानां त्याज्यं मांसं नृणां सदा
जलौकसां च नक्राणां गेधिकानां तथैव च । मण्डूकानां कर्कटानां चुञ्चुकानां च निश्चितम्
गवां च चमरीणां च न कलौ मांसभक्षणम् । हस्तिनां घोटकानां च नृणामेव च रक्षसाम्
दंशश्च मशकश्चैव मक्षिका च पिपीनिका । अन्येधां च निषिद्धानां लोके वेदे व्रजेश्वर
वानराणां भल्लुकानां शरभाणां तथैव च । निषिद्धं मृगनाभीनां गर्दभानां च मांसकम्
अभक्ष्यं महिषीणां च दुग्धं दधि घृतं तथा । स्वस्तिकं च तथा तत्र विप्राणां नवनीतकम्
मांसमुच्छैःश्रवसकं तस्य दुग्धादिकं तथा । वर्णानां च चतुर्णां चाप्यभक्ष्यं च श्रुतौ श्रुतम्
अभक्ष्यमार्द्रकं चैव सर्वेषां च रवेर्दिने । पर्युषितं चलं चान्नं विप्राणां दुग्धमेव च
वर्णानां च चतुर्णां चाप्यवीरान्नस्य भक्षणम् । तदन्नं च सुरातुल्यं गोमांसाधिकमेव च
अवीरान्नं च योभुङ्क्ते ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः । पितृदेवार्चनं तस्य निष्फलं मनुरब्रवीत्