मृत्योर्याः कन्या विवेककुशलाः, गर्भारम्भसमये एव पुरुषं समीपं आगच्छति। तस्याः समीपं Mālavatī, स्नेहपूर्णा, व्याकुला अभवत्। सा सस्नेहं अपृच्छत्—"हे प्रिय, जीविते मम स्थिते, कथं मम प्रियं हरसि?" मृत्योर्याः कन्या प्रत्यवदत्—"बहु तपः कृतं अपि, तं त्यक्तुं न शक्यते।" तदानीं सा कन्या अवदत्—"सर्वसु साध्वीषु, एकैका तेजस्विनी, विशिष्टा अस्ति।" तस्मिन्नेव समये, हे सुन्दरी, सर्वाः आपदः शम्यन्ते। अहं च मम पुत्राः च रोगाः च, कालस्य प्रेरणया, कर्म कुर्वन्ति। धर्मसभायाम्, धर्मज्ञं महात्मानं कालं पृच्छ। ततः Mālavatī, नम्रतया, नारायणांशं तं परमं प्रणम्य, पुनः अपृच्छत्—"हे प्रभो, जीविते मम स्थिते, कथं मम प्रियं हरसि?" कालस्य मूर्तिः प्रत्यवदत्—"वयं सततं भ्रमामः, प्रभोः आज्ञां धारयन्तः। यस्मात् प्रकृति, ब्रह्मा, विष्णु, शिवः, अन्ये च उत्पन्नाः। ध्यायन्ति योगिनः तस्य पद्मपादौ। तस्य भीतया वातः वायति, सूर्यः प्रकाशति। शङ्करः, सर्वलोकनाशकः, तस्य आज्ञया कर्म करोति। तस्य आज्ञया सर्वग्रहाः राशिचक्रे भ्रमन्ति। तस्य आज्ञया वृक्षाः पुष्पफलानि धारयन्ति। तस्य आज्ञया जलधाराः भूमिः च, सर्वस्य आधारः, अस्ति। संसारः तस्य मायायाः नित्यशक्त्या त्वरितं मोहितः। तस्य अन्तं वेदाः न जानन्ति, न तत्त्वज्ञः अपि। तस्य नाम ब्रह्मा विष्णु च, महान्तौ, सेवन्ति। सः सर्वेश्वरः, कालकालः, मृत्युमृत्युः, परमः परात्। करुणानिधिः, सर्वकामेश्वरं यथेष्टं दास्यति। एवमुक्त्वा कालः मौनं अकरोत्, हे शौनक। ततः ब्राह्मणः अपृच्छत्—"किम् अद्य ते संशयः अस्ति? पृच्छ, हे शुभे!" ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा Mālavatī, साध्वी, हृष्टा अभवत्। सा अवदत्—"सर्वकारणानि वेदेषु व्याख्यातानि। यस्मात् रोगः, दुःसाध्यः, अनिष्टदायकः, न जायते। यद् यत् पृच्छ्यते वा जिज्ञास्यते वा, ज्ञातं वा अज्ञातं।" Mālavatī वचनं श्रुत्वा, जनार्दनः ब्राह्मणरूपधारी, प्रत्यवदत्—"वेदबीजं वेदाङ्गं च बीजं, श्रीकृष्णः प्रभुः। सः प्रभुः चतुर्वेदान्, शुभस्थानं, सृजति। ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, अथर्ववेद नाम्ना वेदान् दृष्ट्वा प्रजापतिः। ततः पञ्चमं वेदं कृत्वा, प्रभुः भास्कराय दत्तवान्। भास्करः स्वशिष्येभ्यः आयुर्वेदं, स्वकृतं, दत्तवान्। तेषां नामानि तैः कृतानि ग्रन्थानि प्रसिद्धानि। धन्वन्तरिः, दिव्यसेवकः; काशिराजः; अश्विनीकुमारः च। जबालः, जाजलिः, पैलः, करथः, अगस्त्यः च। 'सर्वोपचारसत्यशास्त्रं' नाम ग्रन्थः रमणीयः। दिवोदासः 'चिकित्सादर्पणं' नाम ग्रन्थं कृतवान्। अश्विनीकुमारौ 'चिकित्सासारं' नाम ग्रन्थं कृतवन्तौ, श्रान्तिनाशनम्। एवं कथा सुन्दरी Mālavatī, ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा, धर्मज्ञानं, आयुर्वेदज्ञानं च, आनन्दिता अभवत्।