यो जनः स्वगुरुं ब्राह्मणं देवांश्च विजयं नयति, स नरेन्द्र, दत्तात्रेयपादारविन्दं स्मरतु। गुरुम् उचितेन पूज्य शुश्रूषया भृगौ शरणं गच्छेत्। नरेन्द्र, राजा ब्राह्मणस्य दासः, वैश्यो राज्ञः दासः। क्षत्रियस्य नित्यं क्षत्रियेषु अपकीर्तिः शरणं भवति। नरेन्द्र, ब्राह्मणः देवदत्तेभ्योऽपि श्रेष्ठः, स पूज्यः। एवं उक्त्वा सा महाप्रज्ञा धर्मपत्नी राजानमालिङ्ग्य समाश्वासयत्। चन्दनागुरुकस्तूरिकर्पूरकुङ्कुमैः सम्यग्विलिप्तं सिंहासनं क्षणमेकं समाश्रित्य, क्षणमेकं च स्तनदेशे विश्राम्य, पतिं समर्चयत्। पतिव्रतानां पतिः प्रेम्णा शतपुत्रसम्पन्नादपि श्रेष्ठः इति मन्यते। मनोरायाः वचनानि श्रुत्वा स राजा परमबुद्धिमान् कर्तविर्यार्जुनः व्याजहार—"शोकविह्वलानां वाक्यानि सभायां न वन्दनीयानि।" सुखं दुःखं भयम् शोकः द्वेषः स्नेहश्च—एतानि सर्वाणि कालयोगेन सम्पद्यन्ते। कालः एव राज्यं ददाति, काल एव मृत्युं जन्म च करोति। काल एव रक्षणं करोति; जनार्दनः साक्षात् कालस्वरूपः। संहारकः अपि संह्रियते, रक्षकः अपि रक्ष्यते; सर्वं कर्मणा एव। कः कं हन्ति, यदि न कर्मणा? सृष्टिकर्ता सृष्टिं करोति, संहर्ता पुनः संहरति। यस्याज्ञया वायुः सदा भीतः प्रवाति, इन्द्रः वर्षति, अग्निः दहति, कालः अपि भीतः इव चलति। वृक्षाः स्वकाले पुष्पन्ति, फलन्ति, कोमलपल्लवैः शोभन्ते। स एवाज्ञया सृष्टेः प्रादुर्भावः तिरोभावश्च भवति। भगवान् जामदग्न्यः बलवान् नारायणांशः। तस्य व्रतं कदाचित् व्यर्थं न भविष्यति। एवं सर्वं विज्ञाय, शरणं व्रजामि—कथं कर्तव्यम्? इति चिन्तयन्, स राजा युद्धाय सज्जः बभूव। तत्र शतकोट्यः राजानः त्रिशतसहस्रगजयूथपाः च आसन्। अश्वाः गजाः पदातयश्च बहवः तत्र स्थिताः। स धर्मपत्नी तस्य निर्गमनाय सज्जीभूतस्य, कवचबाणधनुर्धरस्य, स्थिरा तस्थौ। क्षणमेकं रम्यगृहे पतिं गाढमालिङ्ग्य तस्थौ। नारायण उवाच—स राजा यत् स्वगुरोः श्रुतं भविष्यदर्थं मनसि चिन्तयामास। स पुत्रान् बान्धवान् परिचारकांश्च समाहूय, योगेन षट्चक्राणि भित्त्वा प्राणं मूर्ध्नि स्थापयामास। इन्द्रियविषयांश्च जलबुद्बुदोपमान् मनसा परित्यज्य, द्विविधं कर्म, मूलरहितं पुनर्जन्मरहितं च, त्यक्तवान्। स राजा, तस्याः मृत्यां दृष्ट्वा, शोकेन विलपन् रुरोद। स उवाच—"पश्य माम्, चेतनं, पुनः पुनः विलपन्तम्।" "सुन्दरि, उत्तिष्ठ! मया सह गृहम् आगच्छ।" "सुन्दरि, उत्तिष्ठ! श्रीशैलं गच्छ, सुशोभने।" "सुन्दरि, उत्तिष्ठ! गोदावरीं गच्छ, प्रिये।" "सुन्दरि, उत्तिष्ठ! नन्दनं गच्छ, रम्ये।