ऋषिः समागतबलदर्शनात् हर्षेण पूर्णः अभवत्। सः कपिलस्य सेनायाः स्वपराजयस्य च वार्तां दूतेभ्यः प्रेषयामास, स्वबलं च स्वदेशात् प्रत्याहृत्य निवृत्तवान्। ततः नारायणः उवाच—सः राजा कोपेन ऋषेः समीपं दूतं प्रेषयामास। दूतः उवाच—"हे श्रेष्ठ ऋषे! युद्धं कुरु वा, वा याचितां गावं दिहि।" दूतस्य वचनं श्रुत्वा, सः महर्षिः सस्मितम् अवदत्—"यथाशक्ति नानाविधं दत्तं, यथोचितं आतिथ्यं च कृतम्। राजा तु मम प्राणादपि प्रियां कपिलां याचते।" ऋषेः वाक्यं श्रुत्वा, दूतः सर्वं निवेदयामास। ततः ऋषिः कपिलां प्रष्टुम् आरब्धवान्—"इदानीं किम् अहं करवानि?" इति। कपिला तस्य विविधानि आयुधानि दत्तवती—"जयस्ते भवतु, ब्राह्मण! युद्धे निश्चितं विजयी भविष्यसि।" इति। "त्वं ब्राह्मणोऽसि; तव राज्ञा सह युद्धं न युक्तम्," इत्युक्त्वा, कपिला मुनिः तुष्णींभूतः। ऋषिः धृतिमान् स्वबलं सज्जीकृतवान्। राजा अपि युद्धाय आगत्य, तं महर्षिं प्रणम्य स्थितवान्। कपिलायाः सेनया, राज्ञः सम्पूर्णं बलं बाहुबलात् पराजितम्। सः राज्ञः सज्यम् धनुः भग्नवान्, कपिलायाः च सेना प्रमोदिता अभवत्। आयुधवृष्ट्या सः समराङ्गणे सेनान्यः शस्त्रन्यासं कर्तितवान्। केवलं लघुशेषं राजबलं अवशिष्टम्, केचन पलायिताः। करुणया, दयालुः सः तद् बलं मोचितवान्। ततः ऋषिः शीघ्रं राज्ञे पादधूलिं दत्त्वा, कुम्भोदकसिक्तं कृत्वा, तं पुनः जीवितवान्। ऋषिः शुभाशिषः दत्त्वा, राजानं आलिङ्ग्य, उवाच—"ब्राह्मणानां हृदयं सदा नवनवनीतवत् सौम्यं भवति; गच्छ गृहं, हे महीपते!" एवं ब्रह्मवैवर्ते महापुराणे तृतीयखण्डे गणपतिखण्डे नारदनारायणसंवादे "जमदग्निकर्तवीर्यार्जुनयुद्धवर्णनं" नाम पञ्चविंशोऽध्यायः समाप्तः। नारायणः पुनः उवाच—"इदानीं हितं सत्यं धर्मसारं वक्ष्यामि।" ऋषिः अवदत्—"यत्र धर्मः प्रतिष्ठितः, तत्रैव श्रेयः स्थिरं चिरस्थायी च स्यात्।" पुनः, "त्वां निर्भोजनं दृष्ट्वा, राजा गृहं नीतवान्; अधुना चेतनाहीनं दृष्ट्वा, पादधूलिं शुभाशिषः सह दत्तवान्।" इत्युक्त्वा, राजान् सः मुनिश्रेष्ठं प्रणम्य स्थितवान्। ऋषिः कवचं धारयित्वा, युद्धाय सज्जः अभवत्। कपिलादत्तेन अस्त्रेण, सः राजानं निरस्त्रं कृतवान्। राजा पुनः चेतनां प्राप्य, पद्मनयनः सः नृपतिः युद्धे वह्न्यस्त्रं प्रयोक्तुम् आरब्धवान्। ततः सः राजाधिराजः समरे वारुणास्त्रं सन्दधे। ततो वाय्वस्त्रं च, नागास्त्रं च समराङ्गणमूर्धनि प्रक्षिप्तवान्। महेश्वरास्त्रं शतसूर्यसमानप्रभं च प्रयोक्तुम् अशक्नोत्। त्रैलोक्यव्यापिनं वैष्णवास्त्रं च दत्तवान्। ऋषिः मन्त्रानुसारेण नारायणास्त्रं सन्दधे। तत् अस्त्रं क्षणेन दशसु दिशासु ज्वलमानं समुत्पत्य विचित्रं व्योम्नि चक्रे। ऋषिः जृम्भणास्त्रं अपि समरमुखे सन्दधे। राजा सुप्तं दृष्ट्वा, अर्धचन्द्रास्त्रेण तमेव क्षणे प्रयोक्तुम् आरब्धवान्।