कृत्तिकास्थाने भगवतः समीपे त्वया पूर्वं पार्वत्याः शङ्करस्य च रहस्यलीला कथिता। तदा देवैः दृष्टं शम्भोः बीजं भूमौ पतितम्, तत् कृत्तिकाभिः लब्धम्। ततः त्वं ताभिः सह गन्तुम् उपदिष्टः। विष्णुः देवैः सहितः तव अभिषेकं करिष्यति; त्वं हि जगद्धात्रुः पुत्रः, एता नार्यः त्वां रक्षितुं न समर्थाः। यथा शुष्कवृक्षकुहरे अग्निः न रक्षितुं शक्यते, तथा खगपतिः गभीरकूपे पतितः न शोभते। त्वं हि जगत् प्रकाशयसि, तासां देहतेजसा नाच्छाद्यसे। त्वं विष्णुः, विश्वव्यापी; ताभिः न व्याप्यसे, हे शम्भोः पुत्र। त्वं योगिनां श्रेष्ठः, असंस्पृष्टः; त्वं भोक्ता, सर्वं धारयन्। त्वं जगतः आधारः, ईश्वरः; त्वयि विना किञ्चित् न स्यात्। सर्वेश्वरस्य निवासः अपि कृत्तिकागृहे न सम्भवति। देवाः अपि त्वां न जानन्ति, भक्तानुग्रहस्वरूपम्। कृत्तिकाः कथं त्वां जानेयुः, अनिर्वचनीयम्? ये स्वस्य भ्रातरं न जानन्ति, तं तिरस्कारं कुर्वन्ति। तदा कार्तिकेयः उवाच— "त्वं बुद्धिमान्; मृत्युंजयस्य छायायाम् स्थितस्य कः स्तवः? कर्मजन्मानुसारतः, यत्र यत्र यः जन्तुः, शुभाशुभकर्मणां फलेन एव तत्र तिष्ठति। अद्य तु नित्यविष्णोः माया एव लोकमाता। सा हिमालयपत्नेः पत्नी, भारतदेशे अजायमानकन्या रूपेण जाताऽभूत्। ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं सर्वं मिथ्यैव। सर्वेषु युगेषु सा एव मम जननि, सर्वत्र। सर्वा नार्यः प्रकृतिजा एव। तासां मध्ये अहं पोषितः पुत्रः; या या मां पालयन्ति, ताः एव मम मातरः। हे नन्दिकेश्वर, अहं न हिमालयतनयायाः गर्भे जातः। या स्तन्यदात्री, या गर्भधारिणी, या भोजनदात्री, या गुरोः प्रिया— या पुत्रवती कन्या, भगिनी, पुत्रवधूः, प्रियतमा प्रसूः, मातुलानी, पितृष्वसा, मातृष्वसा— एता सर्वाः सिद्धिसम्पन्नाः, परमशक्तियुक्ताः।" "त्वं विष्णुप्रेरितः, शम्भोः पुत्रसमः, महात्मा।" इत्युक्त्वा नारायण उवाच— शङ्करपुत्रः किञ्चिद् वाक्यम् अवदत्। तदा कार्तिकेयः मातरम् उवाच— "माते, तव अनुज्ञां च बान्धवानामपि अनुमतिं दत्तुम् इच्छामि। सर्वं जगत् दैववशम्; जन्मकर्मणोः शुभत्वं तत्र। तच्च दैवं कृष्णाधीनम्, स एव दैवात् परः। स एव स्वलीलया दैवं वर्धयितुं वा नाशयितुं वा समर्थः। तस्मात् गोविन्दं पूजय, मोहं च त्यज, सः दुःखकारणम्। सः परमानन्ददायकः, मोहजालं छिनत्ति। अस्मिन्संसारसागरे अहं कः, त्वं वा मम बान्धवाः के? संयोगवियोगौ सर्वं भगवतः चिन्तनीयं। इमे त्रयो लोकाः अपि जलफेनवत् अनित्याः। बुद्धाः तत्र न लिप्यन्ते, तेषां मनः कृष्णे स्थिरम् इव वातः।" एवं उक्त्वा सः शङ्करगणैः सह प्रणम्य स्थितः। तत्रैव सः दिव्यं रथं ददर्श।