यावत् कस्यचित् मनसि कृष्णे प्रति दुर्निवार्या भक्तिर् नोत्पन्ना, तावत् तस्य भार्या, पुत्रः, सर्वाः कामनाः च सम्पदः तिष्ठन्ति। या तु भक्तिर् उत्पन्ना, तदा तद् ऐहिकं सौख्यं क्षीयते। धन्याः ते येषां पुत्राः विष्णोः परमा भक्ताः सन्ति; एकः अपि एवं पुत्रः यं काञ्चन कामनां पितरं सम्पूरयति, स एव परमं सौभाग्यम्। अस्माकं वैष्णवानां सम्पदः साक्षात् दुर्लभा; अतः, वत्स, अन्यं वरं वृणुष्व यं किंचित् मनसि इच्छसि। सर्वसिद्धयः, महायोगः, ज्ञानम्, मृत्युञ्जयत्वं च — एतानि सर्वाणि शङ्करस्य वचः शृण्वतः तस्य कण्ठः, ओष्ठौ, तालु च शुष्कानि अभवन्। तदा गन्धर्वः उवाच — हे शंकर, या ब्रह्मणः अवस्था, या यदि कृष्णभक्तेः इच्छा नास्ति, सा स्वप्नवत् एव। हे शिव, इन्द्रस्य ऐश्वर्यम्, अमरत्वं, योगसिद्धयः, श्रीहरेः सायुज्यं, सामीप्यं, ऐश्वर्यं वा — एतेषु अपि श्रीहरेः नित्यनिष्ठा भक्तिः, तद् दास्यं च अतीव दुर्लभम्। अतः, हे कल्पवृक्ष, एषः एव मे वरः देयः — विष्णोः पुत्रस्य दासः भूयासम्। यदि एषः वरः न दास्यते, हे शम्भो, तर्हि दुरात्मा एव भूयासम्। एवं गन्धर्वस्य वचनं शृण्वन् करुणासिन्धुः शंकरः तं प्रत्युवाच — दीर्घायुः, धर्मात्मा, नित्ययुवः, स्थिरः, प्राज्ञः, सुन्दरः, गुरुभक्तः, जितेन्द्रियः च भवतु। इति उक्त्वा शंकरः स्वालयं प्रतस्थे। सर्वे जनाः हृष्टमनसः, कृतार्थाः अभवन्। ततः सा वृद्धा स्त्री गन्धमादनगिरौ पुत्रं प्रसूतवती। शुभदिने तस्य जातकर्मादिकं कृतम्; सः महताम् अपि अतीत्य उपबर्हणः इति नाम्ना अभवत्। सूतिः उवाच — गन्धर्वराजः प्रमुदितः विप्रेषु दानानि अदात्। कालान्तरे उपबर्हणः श्रीहरेः दुर्लभं मन्त्रं प्राप्तवान्। कदाचित् गण्डकीतीरे सः यौवनस्य परिपूर्णत्वं प्राप्तवान्। तत्र तेन घोराः तपः कृताः, योगेन च प्राणान् त्यक्त्वा। तत्र महिलाः उपबर्हणं गन्धर्वं पतिं ववृचुः। सः नित्ययुवान् गन्धर्वः ताः पत्नीर् अकरोत्। अनन्तरं सः ताभिः सह दीर्घकालं राज्यं अकरोत्। कदाचित् रम्भायाः स्थनयुगलं नृत्ये कम्पमानं दृष्ट्वा, सः तस्याः सौन्दर्ये आकर्षितः, तत्रैव गीतं त्यक्त्वा सभायां भूमौ मूर्च्छितः पतितः। तदा तस्मै उक्तम् — गच्छ त्वं शूद्रजातिं प्राप्य, गन्धर्व्याः रूपं त्यज। दुःखं विना, हे पुत्र, मनुष्येषु महत्त्वं न भवति इति सत्यम्। इति उक्त्वा स्रष्टा पुष्करात् स्वालयं प्रतस्थे। ततः सः मूलाधारादि षोडश नाड्यः — मूलाधारः, स्वाधिष्ठानः, मणिपूरः, अनाहतः, इडा, सुषुम्ना, मेधा, पिङ्गला, विशुद्धा, निरुद्धा, वातवाहिनी, बुद्धिनाड्यः च — ताः सर्वाः भित्त्वा, हंसं च, स्वात्मानं परात्मनि योजयित्वा क्षणमेकं स्थितवान्।