पूर्वं तस्य बालस्य मनः क्लेशेन पीडितम्, कण्ठश्चोष्ठौ च तालु च शुष्कानि अभवन्। तदा केवलं शनैश्चरस्य कटाक्षमात्रेण, हे मुनि, तस्य बालस्य शिरः छिन्नम्। रक्तराशिना आवृतं तन्मांसमयं शरीरं पार्वत्याः अङ्के स्थितम्। सा देवी मूहिता पपात, अतिवेगेन विलपन्ती पुनः पुनः क्रन्दितुम् आरब्धा। सर्वे देवाः तं अद्भुतं दृश्य विस्मिताः, चित्रपटे लिखितपुत्रकवत् स्थग्ना अभवन्। ततः तान् सर्वान् मूर्च्छितान् दृष्ट्वा, हरिः गरुडारूढः अभवत्। पुष्पभद्रातटस्थे वनान्तरे स एकं स्थितं अपश्यत्। तत्र स सुमधुरं गजं ददर्श, यः क्रीडाश्रमात् मूर्च्छितः, शिरसा जले स्थितः। तत्क्षणेन सुदर्शनचक्रेण स हर्षेण तस्य शिरः छित्त्वा गृहीतवान्। गजाङ्गनायाः अङ्गच्छेददुःखात् सञ्जाता चेतनायाम्, सा स्वसन्तानैः सह विलपन्ती, विषण्णा बभूव। सा लक्ष्म्याः प्रियं, प्रशान्तस्वरूपं, सुदर्शनधारिणं, गरुडारूढं, विश्वमङ्गलम् ईश्वरं स्तोतुम् आरब्धा। स बलवान् भगवान्, यो गर्भस्य च संहारकर्ता कारणं च, तया स्तुत्या सन्तुष्टः सन्, तस्यै वरं दत्तवान्। तत्रैव ब्रह्मविद्यया सर्वज्ञः स भगवान् तं जीवितं पुनर्ययौ। स च बालः, हे गजेन्द्रि, त्वं स्वजनैः सह यावज्जन्तुसमाप्तिं तिष्ठसि इति वरदः अभवत्। ततः स भगवान् बालकं पार्वत्याः हस्तात् आदाय, स्ववक्षसि स्थापयामास। ब्रह्मस्वरूपः स प्रभुः, लीलया च ब्रह्मविद्यया च, पार्वत्यै उपदेशं कृत्वा, तं बालकं पुनः तस्याः अङ्के निवेशितवान्। तदा विष्णुः उवाच—"त्वं जगत्स्त्रीबुद्धिरूपा, एतद् न जानासि किम्, हे शिव?" यथाऽनेककोटियुगानि प्राणिनः स्वकर्मफलभोगं कुर्वन्ति। इन्द्रः अपि स्वकर्मणा कीटयोनि-जन्म लभेत। सिंहोऽपि पूर्वकर्मविना मक्षिकां हन्तुं न शक्नोति। सुखदुःखभयानन्दशोकाः कर्मणां फलानि। अत्रैव कर्मभोगः, परत्रापि शुभाशुभकर्मवशात्। स एव कर्मफलदाता, नियन्तारमपि नियमयिता। स एव संहारकर्तुः संहर्ता, रक्षतः रक्षकः, परात्परः परमेश्वरः। वयं ब्रह्मा विष्णुर्महेश्वरश्च तस्य पुरुषस्य अंशाः। केचित् तस्यांशाः, अन्ये तेषामप्यंशाः, तस्य विधानात्। भगवतः विष्णोः वचनं श्रुत्वा पार्वती अतिशयं तुष्टा बभूव। तदा सा पार्वती, शंकरप्रेरणया हृष्टा, स्तुतिं चकार। विष्णुः तं बालकं तस्य जननीं च आशीर्वदं दत्तवान्। ब्रह्मा स्वमौलिं दत्तवान्, धर्मः रत्नाभरणं समर्पितवान्। महादेवो महेश्वरः प्रमोदेन हृदयं पूरयन्, तं स्तुत्वा सन्तुष्टः अभवत्। शतसहस्राणि हयगजानां दत्तानि। हिमालयः तुष्टः, तत्र देवाः प्रमोदिताः। स ब्राह्मणान् भोजयित्वा, शुभकर्मणां विधिं च अकारयत्। शनिं लज्जितं दृष्ट्वा, पार्वती कोपसमन्विता वाक्यम् अब्रवीत्। शनिं शप्तं दृष्ट्वा, सूर्यः कश्यपः यमश्च तथैव व्याहरन्। तेषां नेत्राणि रक्तानि, वक्त्राणि सम्तप्तानि, ओष्ठाश्च कम्पमानाः कोपेन। विष्णुना देवैश्च प्रेरितः ब्रह्मा तान् शमयितुं समुपचक्रमे।