त्रिषु लोकेषु तेषां देवतानां पूजनं विना सर्वं विपरीतं भवति। एते देवाः नित्यं सन्तः सृष्टौ निरन्तरं प्रवृत्ताः सदा तिष्ठन्ति। इति श्रीहरिणा सभायां समाख्यात्य तत्रैव विरमितम्। ततः श्रीनारायणः स्नेहेन पार्वत्यै हरिसंवादं श्रावयित्वा ताम् अभ्यनन्दयत्। ततः शिवाज्ञां प्राप्य शिवा हृष्टमना अभवत्। सा स्नात्वा सुरूपा शुद्धा च, नूतनवासांसि परिधानं कृत्वा, आम्रपत्रैः सुशोभिता, फलैः अक्षतैः च विराजिता, मणिमयासने मणिभूषिते उपविष्टा, सती मणिजाता कन्या अभवत्। तत्र मुख्यपुरोहितं मणिसिंहासने उपवेश्य, सा भक्त्या दिशां पालकान् मणिभूषितान् पुरतः स्थापयामास। ब्रह्माणं विष्णुं महेश्वरं च परया भक्त्या पूजयामास। अग्निशुद्धवस्त्रधारिणी सा यथाविधि भूषणैः अलङ्कृता, शुभमन्त्रपूर्वकं व्रतं प्रारब्धा। सा स्वेच्छितदेवतां श्रीकृष्णं शुभपात्रे आह्वयत्। यद् यत् व्रते कर्तव्यं दातव्यं च, तद् सर्वं विविधरूपेण, व्रतानुसारद्रव्याणि यानि त्रिषु लोकेषु दुर्लभानि, तानि सर्वाणि सती वेदमन्त्रैः दत्त्वा, अतिथीन् सत्कृत्य ब्राह्मणान् भोजयामास। सा धर्मनिष्ठा सती पुण्यशीलान् सम्यक् भोजयित्वा, उत्तमव्रतेन तुष्टिं प्राप। सम्पूर्णदिने पुरोहितः ब्राह्मणं प्रति वाक्यम् उक्तवान्। तद्वचनं श्रुत्वा सा देवानां सभायां विलप्य मूर्च्छिता पतिता। तां तथा पतितां दृष्ट्वा श्रेष्ठर्षयः सस्म्युः। तदा सभायां स्थितैः प्रेरितः सः शिवां पुनरुद्धर्तुं प्रार्थितः। श्रीमहादेवः उवाच— "इदानीं चेतनां प्राप्तवतीं मां शृणु।" इत्युक्त्वा शिवः कण्ठोष्ठतालुशोषेण क्लान्तः, ताम् इदं वचनं न्यवेदयत्— "यत् सर्वं हितं सत्यं मितं च, तत् अन्ते सुखदं भवति। शृणु देवी, वेदप्रतिपादितं वक्ष्यामि। सर्वकर्मणां सारः दक्षिणैव। दैवं पितृयज्ञं नित्यं नैमित्तिकं वा, यद् यद् दत्तं, तेन कर्ता नूनं कालसूत्रं प्राप्नोति।" "यदि तस्य क्षणस्य व्यतिक्रमः स्यात्, दक्षिणा द्विगुणा देया। मासात् पञ्चशतगुणा, षण्मासात् तस्य चतुर्गुणा। दाता सहस्रवर्षाणि नर्के पतति, पुण्यनाशः, पुण्यहीनस्य कर्मनाशः च।" ब्रह्मा उवाच— "धर्मे नष्टे धर्मज्ञे च नष्टे, कर्ता विनश्यति।" धर्मः उवाच— "यावत् अहं तिष्ठामि, महापुरुष, सर्वं कुशलं भविष्यति।" देवाः ऊचुः— "यथा तव व्रतं पूर्णं, तथा वयं चित्तशुद्धिं दद्मः।" ऋषयः ऊचुः— "यदा वयं धर्मज्ञाः उपस्थिताः, कथं दुष्टता स्यात्?" सनत्कुमारः उवाच— "दीर्घकालेऽपि, आत्मना सञ्चितस्य तपसः फलं नश्यति न। व्रते दक्षिणाविहीने, फलं यज्ञस्यैव स्यात्, अहम् एतद् ब्रवीमि।" पार्वती उवाच— "किं पुत्रेण वा धर्मेण, यदि स्वामी एव दक्षिणा? किं वृक्षपूजनस्य फलं, यदि भूमिः न पूज्यते? यदि स्वेच्छया प्राणत्यागः, किम् अनेन शरीरसेवनम्?" एवं श्रीमत्भागवतपुराणस्य उक्तानि श्लोकानुसारं, देवतानां पूजनस्य, व्रतस्य, दक्षिणायाश्च महत्त्वं, धर्मस्य रक्षणं, तथा व्रतफलस्य स्वरूपं सुस्पष्टं जातम्।