सर्वप्रथम तत्र प्रतिदिनं पूजायां शतशः पुष्पाणि सदा पूर्णानि समर्पयितव्यानि। षण्मासान् यज्ञशिष्टं भोजनं दातव्यं, पञ्चमासान् फलादिकं च। दिवा रात्रौ शतशः रत्नदीपाः अग्नये समर्पयितव्याः। स्मरणं, स्तुति, क्रीडा, निरीक्षणं, गुह्यसंवादः च नियमेन कर्तव्याः। व्रतानुष्ठाता स्वप्ने अपि मैथुनं त्यजेत् व्रतशुद्ध्यर्थम्। त्रिशतषष्टिः वस्त्राणि च वस्त्रसमेतानि दातव्यानि। त्रिशतषष्टिः सहस्राणि ब्राह्मणाः भोज्याः। त्रिशतषष्टिः सहस्राणि सुवर्णानि अपि दातव्यानि। व्रतसमाप्तिदिने अन्यं दानं कथयिष्यामि इति उक्तम्। तदा हरिसमः पुत्रः सर्वत्र प्रसिद्धः त्रिषु लोकेषु जातः भविष्यति। सर्वेषु जन्मेषु एषा बीजं सर्वकामफलप्राप्तये। "धर्मात्मा पुत्रः तव भविष्यति" इति उक्त्वा सः मौनं अचरत्। ततः नारायणः उवाच— पुनः सा प्रिया तं दिव्यं पुण्यं व्रतकथां पृष्टवती। श्रीपार्वती उवाच— तं व्रतं विस्तरेण कथय, केन एषः व्रतः प्रकाशितः? पुण्यव्रतकथायाः आरम्भः— शतरूपा, मनोः पत्नी, पुत्रदुःखेन संतप्ता अभवत्। शतरूपा उवाच— हे विश्वधारिन्, सृष्टिकारण, एतत् मे कथय। हे ब्रह्मन्, जन्म, ऐश्वर्यं, धनं च पुत्रविना निष्फलम्। तपः दानस्य च पुण्यं परत्र सुखदं भवति। कन्या अपि पुत्रस्य मुखदर्शनात् शताश्वमेधफलम् लभते। पुत्रलाभाय उपायं कथय, तपदुःखेन पीडिता अस्मि। विद्वान् पुत्रविना स्वमुखदर्शनं न सहते, तद् अशुभम्। अन्यथा विषं वा अग्निं वा प्रविश्यामी। इति उक्त्वा सा ब्रह्माणं पुरतः रुदती। ब्रह्मा उवाच— एषः व्रतः सर्वसमृद्ध्याः बीजं, सर्वकामफलप्रदः। एषः पुण्यतमः व्रतः शुक्लपक्षे माग्हस्य त्रयोदश्यां कर्तव्यः। संवत्सरपर्यन्तं एषः व्रतः अनुष्ठेयः, सर्वविघ्ननाशकः। काण्वशाखायां एषः व्रतः सर्वकामफलप्रदः इति उपदिष्टः। ब्रह्मणः वचनं श्रुत्वा सा उत्तमं व्रतं अनुष्ठितवती। व्रतानुष्ठानात् देवहूत्याः पुत्रः सिद्धिपतिः प्राप्तः। अरुन्धत्याः व्रतानुष्ठानात् शाक्तिपुत्रः शुभः प्राप्तः। अदितिः व्रतं कृत्वा वामनं पुत्ररूपेण प्राप्तवती। उत्तानपादस्य पत्नी व्रतं कृत्वा ध्रुवं पुत्रं प्राप्तवती। सूर्यपत्नी उत्तमं व्रतं कृत्वा मनुं पुत्रं प्राप्तवती। अङ्गिरसः पत्नी उत्तमं व्रतं कृत्वा पुत्रं प्राप्तवती। भृगुपत्नी व्रतानुष्ठानात् दैत्याचार्यं पुत्रं प्राप्तवती। एवं देवी, व्रतानां मध्ये परमं व्रतं वर्णितम्। राजपत्नीभिः देव्या च प्राप्यं, सुखदं भवति। अस्य व्रतस्य प्रभावेन गोपिकानां स्वामी स्वयं— इति उक्त्वा शङ्करः तत्र मौनं अकरोत्, हे नारद। एवं श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे तृतीयभागे गणपतिखण्डे नारदनारायणसंवादे पञ्चमोऽध्यायः 'पुण्यव्रतवर्णनं' इति समाप्तः।