शौनकः कदाचित् सूतिं पप्रच्छ—“भगवन्, अश्विनोः नामानि किम्? तयोः च वंशः कस्य इति मे कथय।” तदा सूतिः प्रत्युवाच—“हिमालये कश्चन महातपस्वी कृत्स्नं लक्षवर्षपर्यन्तं कृष्णस्य कृते तपः अकुरुत। स महातपस्वी ब्रह्मतेजसा दीप्तिमान् अभवत्। स आत्मानं प्रकृत्यतीतं, स्पर्शरहितं वरं वरयामास। तं ‘आकाशवाणी’ इति प्रसिद्धं कृत्वा, पत्न्याः ग्रहणं स्वीकरोतु इति देवाः समादिशत्। स्वयं ब्रह्मा तस्मै पितृणां मनःसुतां कन्यां ददौ। तस्याः केवलं स्मरणेन वज्रादपि न भयम्। कल्याणमित्रां मातरं परित्यज्य, स महर्षिः स्वगृहं पुत्रेण सह प्रतस्थे। तत्र सविता त्रैलोक्यनाथः, सुतयोः व्याधिना पीडितयोः, भारद्वाजं मुनिश्रेष्ठं समुपेत्य उवाच—‘मम पुत्रयोः अपराधे किं कर्तव्यम्?’ ब्रह्मा, विष्णु, महेशः, सर्वे देवाः सदा ब्राह्मणं पूजयन्ति, सर्वेषु लोकेषु पूज्यः स एव। ब्राह्मणतुष्टौ नारायणः स्वयं तुष्टः। गङ्गायाः समं तीर्थं नास्ति, कृष्णात् परः देवो नास्ति। सत्यात् परं धर्मः नास्ति, पार्वत्याः श्रेयो धर्मपत्नी नास्ति। व्याधिसमः शत्रुः नास्ति, गुरोः पूज्यः कोऽपि नास्ति। एकादश्याः व्रतं तपः श्रेष्ठम्, तस्मात् श्रेष्ठं उपवासः नास्ति। सर्वेषां आश्रमाणां मध्ये ब्राह्मणः श्रेष्ठः, तस्मात् श्रेष्ठः आचार्यः नास्ति। सूर्यस्य वचनं श्रुत्वा भारद्वाजः तं प्रणम्य, तयोः पुत्रयोः यज्ञभागित्वं भविष्यतीति प्रतिजज्ञे। ततः स गङ्गां गतः, हरेः सेवा-निरतः, चिन्तया पीडितः। द्विजातिपादप्रीत्यानुग्रहेण तौ पुत्रौ पूज्यौ यज्ञभागिनौ अभवताम्; ब्राह्मणपादप्रीत्या सर्वत्र विजयी भवति। यः प्रातःकाले ‘नमो ब्राह्मणेभ्यः’ इति पठति, तस्य सर्वे तीर्थानि सागरे एव सन्ति। ब्राह्मणपादोदकं पिबन्, यावत् पृथिवी तिष्ठति, तावत् पुण्यं लभते। भक्त्या ब्राह्मणपादोदकं यः पिबति, स पावनः भवति। यदि कश्चन घोररोगपीडितः अपि ब्राह्मणपादोदकं पिबति, स स्वस्थः भवति। अज्ञो वा विद्वान् वा, यः द्विजः संध्यायाः शुद्धः, स पूजनीयः। ब्राह्मणं न ताडयेत्, न शपेत्, स हि शतगुणं गवः पूज्यः, हरिभक्तः च। द्विजः ब्राह्मणपादोदकं वा तस्य नैवेद्यं वा भुञ्जीत, स धर्मलाभी। यः एकादश्यां न भुङ्क्ते, सदा कृष्णं पूजयति, स पुण्यवान्। यः सदा नैवेद्यशेषं भुङ्क्ते, स विशुद्धः। विष्णवे अर्पितं न भवति यत् अन्नं, मलं, दुग्धं, मूत्रं, तत् त्याज्यम्। ब्रह्मा च ब्रह्मपुत्राश्च सर्वे विष्णुभक्ताः एव। पितृपितामहाचार्यसंस्पर्शे अपि, किं गुरु: कः पिता, कः पुत्रः, कः सखा इति विचार्य, द्विजेषु ब्राह्मणो वैष्णवः चेत्, चाण्डालोऽपि वैष्णवः तस्मात् श्रेष्ठः। एवं सूतिः शौनकाय पुण्यकथां सम्यक् निवेदयामास।