यथा इन्द्रियेषु आत्मा प्रमुखः, तथैव रोगेषु मन्दाग्निः प्रमुखः स्मृतः। स्थूलवस्तुषु विराट् श्रेष्ठः, सूक्ष्मेषु परमाणुः प्रमुखः। दानेषु दधीचिः, धर्मात्मसु प्रह्लादः, मनुष्येषु रामः राजर्षीणां श्रेष्ठः, धनुर्धराणां लक्ष्मणः, सर्वेषु सारभूतेषु कृष्णः, व्रतेषु पुण्यदायकं व्रतम् एव श्रेष्ठतमम् इति स्मर्यते। तस्मात्, हे सुभगे, त्रिषु लोकेषु दुर्लभं व्रतम् आचर। व्रतैः कृष्णः पूजनीयः, स च सर्वान् कामान् सर्वेषां ददाति। यः कश्चित् हरिमन्त्रं प्राप्य, हरिं सेवते, स नूनम् अनेकेषां जनानां उद्धारकः सन्, वैकुण्ठं याति। भ्रातृभिः, सेवकैः, बन्धुभिः, सखिभिः सह एव सः गच्छति। तस्मात्, हे गिरिजे, त्वं दुर्लभं हरिमन्त्रम् अवाप्नुहि। इत्युक्त्वा, शङ्करः भगवाञ्छिवः गिरिजया सह गतवान्। स तस्यै स्नेहेन महता रक्षां स्तोत्रेण सह दत्तवान्। ततः श्रीनारायणः उवाच—सः व्रतानां सर्वविधिं पृच्छितुम् आरब्धवान्। पार्वती उवाच—हे भगवन्, करुणासिन्धो, दीनबन्धो, परमेषु परमः, व्रतानां पदार्थाः फलानि च के? अहं नम्रभावेन याचामि, यथावत् प्रतिष्ठितं पुरोहितं दत्तुम्। ये चान्ये योग्यपदार्थाः, यान् अहं न जानामि। बाल्ये पिता एव नित्यं रक्षकः। अशोकः पिता, कन्यां प्राणसमां सतीं श्रेष्ठाय दत्तवान्। त्वं, भगवन्, सर्वात्मा, सर्वसाक्षी, सर्वज्ञः। आत्मबोधविनिश्चित्या परमात्मने अर्पितम्। इत्युक्त्वा, पार्वती स्नेहेन पतिस्य पादयोः पतिता। श्रीमहादेव उवाच—व्रतस्य फलानि, पदार्थाः, यच्च यत् योग्यं तत्र, शुद्धब्राह्मणशतम्, तेषां फलं पुष्पं च दातव्यम्। शतं वा लक्षं वा दासीनां, पुरोहितश्च नियुक्तव्यः। हरिभक्तेषु श्रेष्ठः, विदुषां प्रमुखः चयनियः। हे देवि, शुद्धकाले, नियमपरिपालनपूर्वकं, शरीरं सम्यक् शुद्ध्वा, शिरोविधिं कृत्वा, प्रभाते उत्तिष्ठ्य, आचम्य, हरिस्मरणपूर्वकं शुद्धोदकं पित्वा, धौतवस्त्रं परिधानं कृत्वा, शुचिस्थले उपवेश्य, घटं सम्यक् स्थाप्य, मङ्गलवचनं पठित्वा, वेदविहितसंकल्पेन व्रतं कर्तव्यम्। हे देवदेवि, एतानि सर्वदा कृष्णाय परमात्मने दातव्यानि—स्नानीयं, मधुपर्कः, वस्त्राणि, भूषणानि, यज्ञोपवीतम्, ताम्बूलं, चन्दनादि सुगन्धद्रव्याणि। यदि किञ्चित् न्यूनं भवति, तदा कर्मदोषः, दोषे फलं नश्यति। पारिजातस्य अष्टोत्तरशतं पुष्पाणि विष्णवे अर्पयेत्। श्वेतचम्पकानां लक्षं अक्षतपुष्पाणि इच्छया दद्यात्। एवं सहस्रदलपद्मानां लक्षं पुष्पाणि च अर्पयेत्। एवं श्रीमहादेवेन पार्वत्यै व्रतविधिः, हरिपूजायाः महिमा, च स्नेहेन उपदिष्टः।