एकदा पार्वती देवी स्वपतिम् महादेवं सम्भाषमाणा, स्वचित्तस्थितिं, स्वकामनां, स्वाज्ञानं च सविश्रम्भं निवेदयामास। सा उवाच—“एषा या मम अन्तरात्मनः भावना, सा सर्वासु स्त्रीषु गुप्ततमा रक्षणीया, यतो हि सा लज्जायाः कारणं भवति। हे देवाधिपते, सुखेषु समृद्धिषु च स्त्रीणां मध्ये, तस्याः नाशात् तुल्यं दुःखं नास्ति। यथा कृष्णपक्षे चन्द्रमा प्रतिदिनं क्षीयते, तथा स्त्रीणां सर्वासां चिन्तारोगः क्लेशः च वर्धते। सुखविच्छेदः एकं दुःखं, द्वितीयं तु वीर्यनाशः। त्रैलोक्यप्रिय, त्वां प्राप्यापि मम पुत्रो नास्ति। पूर्वजन्मसु पुण्यतपःदानैः एव सुखं प्राप्यते। उत्तमः पुत्रः स्वामिनः अंशः सन् स्वामिसमानं सुखं ददाति। स्वामी स्वेनैव अंशेन निश्चितं गुणवत्याः योनौ जन्म लभते। पतिव्रता विहीना स्त्री शत्रुवत् सदा सन्तानाय क्लेशं करोति। अहं कं उपायं समाचरेयं? ब्रूहि योगिश्रेष्ठ।” एवं कथयित्वा देवी पार्वती विनयपूर्णमुखी बभूव। शुभस्य पुत्रस्य बीजं सुखदं दुःखनाशनं च भवति। तदा श्रीमहादेव उवाच—“हे सुन्दरि, उपायेन त्रिषु लोकेषु कार्यसिद्धिः निश्चितं भवति। शुभं बीजं सर्वकामफलदं भवति। हरिं सम्पूज्य व्रतम् आचर, हे सुन्दरानने। परमं महाशक्तिमद् बीजं कल्पवृक्षवत्। यथा नद्यः मध्ये गङ्गा, देवानां मध्ये हरिः, वर्णानां मध्ये ब्राह्मणः, तीर्थानां मध्ये पुष्करम्, पुण्यदायकानां मध्ये एकादशी, मासानां मध्ये मार्गशीर्षः, ऋतूनां मध्ये माधवः, संवत्सराणां मध्ये संवत्सरः, युगानां मध्ये कृतयुगः, बन्धूनां मध्ये पतिव्रता, विश्वास्येषु मध्ये मनः, वित्तेषु मध्ये रत्नं, प्रियेषु मध्ये पतिः, फलानां मध्ये आम्रम्, वर्षाणां मध्ये भारतवर्षः, नगराणां मध्ये काशी, दीप्तिमतां मध्ये सूर्यः, शास्त्रेषु मध्ये वेदाः, सिद्धानां मध्ये कपिलः, विदुषीषु मध्ये ज्ञानं, रम्यकाव्यं च, वित्तेषु मध्ये हरिकथा, सुखेषु मध्ये हरिध्यानम्, पापेषु मध्ये मिथ्या, पापिनां मध्ये पतिव्रताहीनास्त्री, गोसंबन्धिषु मध्ये घृतम्, तपस्विषु मध्ये ब्रह्मा, पुण्यदानानां मध्ये जलम्, शुद्धानां मध्ये अग्निः, पक्षिणां मध्ये गरुडः, गजानां मध्ये ऐरावतः, गन्धर्वाणां मध्ये चित्ररथः, बुद्धिमतां मध्ये प्राणः, प्रवाहिणां मध्ये समुद्रः, क्षमायुतानां मध्ये पृथिवी, शुद्धेषु मध्ये वैष्णवः, वर्णेषु मध्ये प्रणवः (ॐ), पण्डितेषु मध्ये वाक्, छन्दसां मध्ये गायत्री, पर्वतानां मध्ये तव पितरः, गावां मध्ये सुरभिः, सुखदातृणां मध्ये लक्ष्मीः, शीघ्रगामिषु मध्ये मनः, प्रतिमासु मध्ये शालग्रामः, परशुषु मध्ये विष्णुपरशुः। एवं श्रीमहादेवेन उक्तं श्रुत्वा पार्वती देवी स्वस्य दुःखस्य निवारणार्थं हरिपूजनव्रतादीनि कर्तव्यानि इति निश्चितवती।