मन्दानिलः सुरभिपुष्पाणाम् आलिङ्गनात् सुरभिगन्धयुक्तः अभवत्। तेषां कामक्रीडां दृष्ट्वा देवाः गम्भीरसन्त्रासे निमग्नाः अभवन्। ततः तं नमस्कृत्य ब्रह्मा इच्छितं वृत्तान्तं कथयितुम् आरभत। ब्रह्मा उवाच—संयोगकाले स योगी स्थिरः अभवत्, च न विरमितवान्। हे विश्वेश्वर, यदा तयोः युग्मस्य संयोगः समाप्तः अभवत्, तदा भगवान् उवाच—मयि शरणं गतानां दुःखं कथं स्यात्? यथायथं, तद्बीजं भूमौ निश्चितं पतति। यदा शम्भोः बीजं पार्वत्याः गर्भे पतति, तदा सर्वे देवाः, शक्राद्याः, नारायणस्य आज्ञया, पर्वतगुहायाः बहिः, तत्रैव, उत्तमाः देवाः स्थिताः। शक्रः राजा, कुबेरः, कुबेरः च वरुणः अपि, हुताशनः यमः च भास्करः च पुनः हुताशनः च, एवं देवाः अन्यान् देवान् रतिक्रिडायाः विघ्नाय नियोजयन्ति। द्वारस्थः शक्रः, कुटिलशीर्षः, महेश्वरं प्रति उवाच। इन्द्रः उवाच—हे लोकनाथ, लोकबीज, भक्तभीतिविनाशक, नमः ते। हरिः आगतः, यथा उक्तम्, भास्करः अपि आगतः। श्रीसूर्यः उवाच—देवश्रेष्ठ, महाभाग, पार्वतीपतिः, ते नमः। इत्युक्त्वा श्रीसूर्यः भयात् तत्रत्यात् निर्गतः। चन्द्रः उवाच—स्वयम् रमणीयः, स्वयम् पूर्णः, यस्य श्रवणं स्तुति च पावनी। पवनः उवाच—धर्मार्थकाममोक्षस्य प्राचीनबीजरूपः। एवं स्तुतिं श्रुत्वा, योगज्ञाननिपुणः, देवेषु भयाक्रान्तेषु पुनः स्तुत्याय उद्यमे, महेशः उदितः, भयशर्मविभूतः। अनन्तरं, अहम् तं परम रमणीयं वृत्तान्तं कथयिष्यामि। नारायणः उवाच—करुणया, पार्वतीभीतया, सः 'पलाय' इति उक्तवान्। तदनन्तरं, पार्वतीनाथस्य शापात्, देवाः भयात् पलायिताः। शय्यायाः उत्थाय दुर्गा देवाः पुरतः न अदृष्टवती। अद्यप्रभृति, ते देवाः शक्तिहीनाः सन्तु। ततः शिवः, पार्वतीं क्रोधारक्तलोचनां दृष्ट्वा—शिवः, ताम् संतप्तां, क्रोधदीप्तलोचनां दृष्ट्वा—महाभीतः, सान्त्वनवचनानि उवाच—'हे गिरिसुतश्रेष्ठे, शुभे रम्ये, कथं क्रुद्धा अभवः?' त्वं मम सौभाग्यस्वरूपा, मम जीविताधिष्ठात्री देवी। समस्तसंसद्व्यापके, अस्माकं किम् असंभवम्? दैवयोगात्, अज्ञातदोषः जातः, त्वं मां शमयितुम् अर्हसि। त्वया विना, हे प्रभो, अहम् सदा शववत्, शुभहीनः। त्वं तृप्तिः, त्वं पोषः, त्वं शमः, त्वं क्षमा च। त्वं सर्वस्य आधारः, सर्वबीजसारः। तव क्रोधविषेण दग्धः, शीघ्रं मां पुनरुत्थापय, मृतवत् अहम्। शङ्करस्य वचनं श्रुत्वा, पार्वती क्षमया पूर्णा अभवत्।