नारायणस्य कृपया पुत्राः पौत्राः कीर्तिश्च वर्धन्ति; सः कृष्णस्य दास्यं तथा कृष्णे दृढां भक्तिं लभते। एवं श्रीब्रह्मवैवर्तमहापुराणे प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे दुर्गाकथायां ब्रह्माण्डमोहनकवचनाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः समाप्तः। श्रीगणेशाय नमः। पूज्यगुरवे नमः। नारायणं नमस्कृत्य तथा पुरुषश्रेष्ठं प्रणम्य, नारदः उवाच—हे भगवन्, सर्वोत्कृष्टं, सर्वेषां काम्यं, अज्ञानिनां ज्ञानवृद्धिकरं यत्, तत् श्रवितुम् अहम् अत्र आगतः। श्रीगणेशस्य खण्डं श्रोतुम् इच्छामि। देवश्रेष्ठः शुभायां पार्वत्याः कुक्षौ कथं जातः? सः कस्माद् देवात् अंशः, केन प्रकारेण जन्म प्राप्तवान्? का सा ब्रह्मशक्ति, का च तस्य वीर्यशक्तिः? सर्वलोकेषु प्रथमं तस्य पूजा कथं कृतः? तस्य जन्म पुराणेषु गोपितं वर्णितम्। एतत् सर्वं मे कथय, श्रवणाय उत्सुकः अस्मि। श्रीनारायणः उवाच—एषा कथा पापदुःखं निवारयति, सर्वविघ्ननाशिनी च। सा सर्वमङ्गलप्रदा, साररूपा, श्रवणेन सर्वेषां हृदयमुदितं करोति। देवदु:खितेषु दैत्यैः, देवतेजसा जातं तद्। सा देवी सती नाम्ना, पूर्वे स्वपतिना तिरस्कृता। पर्वतः हर्षेण ताम् पार्वतीं शंकराय दत्तवान्। सः पुष्पचन्दनलेपितं सुखशय्यां कृतवान्। सहस्रं दिव्यवर्षाणि, हे नारद, देवगणनया, शंकरः दुर्गाशरीरस्पर्शेन प्रेमविह्वलः अभवत्। हंसकादम्बपुर्णे स्थले, कोकिलकूजननिनादिते, मधुरसुगन्धपुष्पवायुनाऽलिनिलीनिते, तयोः रमणीयक्रीडां दृष्ट्वा देवाः चिन्तायाम् निमग्नाः। ततः ब्रह्मा तं नमस्कृत्य, इच्छितां कथां आरब्धवान्। ब्रह्मा उवाच—संयोगकाले स्थिरः, योगी न निवृत्तः। हे जगन्नाथ, युग्मसंयोगे समाप्ते, भगवन् उवाच—मदाश्रितानां दुःखं कथं स्यात्? यथा यथा, तद्बीजं भूमौ पतति। शम्भोर्बीजं पार्वत्याः गर्भे पतति। ततः सर्वदेवाः, शक्राद्याः, नारायणाज्ञया, पर्वतगुहायाः बहिः, तत्रैव, उच्चैः देवाः स्थिताः। शक्रः, राजा, कुबेरः, वरुणः, हुताशनः, यमः, भास्करः, पुनः हुताशनः, एवं अन्यदेवान् सुखभङ्गे नियोजयन्ति। द्वारे स्थितः, शिरः कुटिलं कृत्वा, शक्रः महेश्वरं सम्बोधितवान्। इन्द्रः उवाच—हे लोकनाथ, लोकबीज, भक्तभीतनाशक। हरिः आगतवान्, यथोक्तं, भास्करः अपि आगतः। श्रीसूर्यः उवाच—हे देवश्रेष्ठ, महाभाग, पार्वतीनाथ, ते नमः। एवं उक्त्वा श्रीसूर्यः भयात् तत्रत्यात् निर्गतवान्। चन्द्रः उवाच—स्वयं रमणीयः, स्वयं पूर्णः, यस्य श्रवणं स्तुतिः पुण्यं। पवनः उवाच—धर्मार्थकाममोक्षस्य प्राचीनबीजरूपः। एवं श्रीब्रह्मवैवर्तपुराणस्य दिव्यकथा, नारदनारायणसंवादे, श्रीगणेशजन्मवर्णनं, देवैः कृतं पूजनं च, श्रद्धया श्रूयते।