शास्त्रेषु एवम् उक्तं, यथा—पत्नीस्य मातरः श्वशुर्यः इति प्रसिद्धा, तस्य पितरः श्वशुरः इति विख्यातः। भगिन्याः पुत्रः, भ्रातुः पुत्रः, तथा भ्रातुः पौत्रः अपि कुटुम्बजनः इति निर्दिष्टः। भगिन्याः पतिः, भ्राता च, श्वशुर्यैकत्वेन एव सम्बद्धौ इति मन्यन्ते। अन्नदाताः, भयात् रक्षकः, तथा पत्नीस्य पितरः अपि एवं गण्यन्ते। अन्नदातुः पत्नी, भगिनी, आचार्यस्य पत्नी, माता, सहधर्मिणी, कन्या, पुत्रस्य प्रियः च, सर्वे अपि एवं समीकृत्य गण्यन्ते। मातुः माता, पितुः माता, श्वशुर्यौः भगिनी अपि तद्वत् गण्यन्ते। पौत्रः पुत्रस्य पुत्रः, प्रपौत्रः तस्य पुत्रः इति। पुत्र्याः पुत्रः, पुत्र्याः पुत्री, तयोः अपि वंशजाः, बान्धवाः इति। भ्रातुः पुत्रस्य पुत्रः, तस्य वंशजाः पुनः कुटुम्बजनाः इति। आचार्यस्य पुत्री, भगिनी, पालिता कन्या—एता मातृसमानाः इति ऋषे। पुत्रस्य श्वशुरः, तस्य भ्राता च, सम्बद्धः इति गण्यते। आचार्यः, कन्यायाः भ्राता च, स्निग्धः बान्धवः इति। येन सह बान्धव्यम् अस्ति, सः मित्रम् इति कथ्यते। बान्धवः दैवयोगेन दुःखम् आनयति; अबान्धवः दुःखम् एव। मित्रता विद्यया, जन्मना, स्नेहेन च उत्पद्यते इति। मित्रस्य माता, मित्रस्य पत्नी—एते निःसंशयं मातरः इति गण्यन्ते। चतुर्थः 'नामबान्धवः' इति पद्मजः उक्तवान्। पत्न्याः सहधर्मिणीषु, या मनः आकर्षयति, सा नूतना इति गण्यते। एवं सम्बन्धः भिन्नदेशेषु सर्वत्र निन्द्यः। तथापि, महान्तः मध्ये त्याजितुम् कठिनः; भिन्नदेशेषु स्थापितः। शक्तिमन्तः मध्ये दोषः नास्ति, यद्यपि सर्वयुगे अस्ति। ततः शौनकः पप्रच्छ—"अश्विनोः नामानि किम्? कस्य वंशस्य ते?" इति। सूतिः अवदत्—"सः हिमालये कृष्णाय शतसहस्रवर्षाणि तपः अकरोत्। स महातपस्वी ब्रह्मतेजसा दीप्तः आसीत्। सः वररूपेण प्रकृत्याः अतीतं स्वरूपं अचिन्त्यत्वं अचिन्तयत्। सः 'आकाशवाणी' इति प्रसिद्धः अभवत्; पत्नीग्रहणम् अनुमोदितम्। ब्रह्मा स्वयम् पितृणां मानसपुत्रीं तस्मै दत्तवान्। तस्या स्मरणमात्रेण वज्रादपि भीः न भवति। कल्याणमित्रां मातरं परित्यज्य, सः महर्षिः—" "सः भ्राता वा न वा, पूजनीयः एव, देवश्रेष्ठ," इति। एवं उक्त्वा, सुतपः पुत्रेण सह स्वगृहं प्रस्थितः। तस्य द्वौ पुत्रौ रोगपीडितौ आस्ताम्। सूर्यः त्रैलोक्यनाथः, तयोः दुःखं दृष्ट्वा, भारद्वाजम् ऋषिं उवाच—"मम पुत्रयोः अपराधे, ब्रह्मा, विष्णु, महेशः, सर्वे देवाः सदा—"। "देवाः ब्राह्मणं नित्यं पूजयन्ति, सर्वलोकेषु पूज्याः। ब्राह्मणस्य तुष्टौ नारायणः स्वयं तुष्टः। गङ्गायाः तुल्यं तीर्थं नास्ति, कृष्णात् श्रेष्ठः देवः नास्ति। सत्यात् श्रेष्ठः धर्मः नास्ति, पार्वत्याः श्रेष्ठा पत्नी नास्ति। रोगात् समः शत्रुः नास्ति, गुरोः पूज्यः अन्यः नास्ति। एकादश्याः व्रतं तपः श्रेष्ठम्, तस्मात् श्रेष्ठं उपवासः नास्ति।" एवं शास्त्रवाक्यानुसारं, सम्बन्धाः, मित्रता, धर्मः, तथा पुण्यं, सर्वे विविधानि, जीवनस्य गूढार्थं दर्शयन्ति।