सा देवी दक्षिणनासिकायां गजमौक्तिकं वहन्ती विराजते स्म। एकैकया मुक्तावलिसमशुभ्रदन्तावल्या भूषिता सा, स्वच्छवदनेन्दुनिभा, सर्वाणि लोकानि मोहयति। तस्याः कपोलयुगलं विविधपत्ररेखाभिः शोभितं, मनोहरं च प्रकाशते। मणिवलयैः भूषिता, मणिमयान् पाशाङ्कुशौ च धारयन्ती, सा परमतेजस्विनी दीप्तिमती च दृश्यते। तस्याः अङ्गुलिनखपदनखाः लाक्षारक्तरेखाभिः शोभिताः सन्ति। स्तनयुगलं च तस्याः कस्तूरीचिह्नेन शोभितं, परममनोहरं च दृश्यते। सा अतीव रम्या, शान्ता, योगसिद्धेषु श्रेष्ठा च। तस्याः मुखमश्विनीकान्तपूर्णचन्द्रसमं, परममोहकम् अस्ति। ललाटे मध्यभागे नित्यं सिन्दूरबिन्दुना शोभते। सुन्दरकाजलरेखाभिः सा सर्वतः प्रकाशमाना विराजते। मणिमयपीठे उपविष्टा, मणिमुकुटेन शोभिता सा देवी दृश्यते। प्रलयकाले सा परमरूपिणी संहारिणी भवति। प्राचीनकाले त्रिपुरयुद्धे त्रिपुरारिणा स्तुता सा, सर्वासुरविनाशिनी रक्तबीजसंहारिणी च अभवत्। वराहशक्तिरूपिणी सा वाराहीरूपेण हिरण्याक्षं हत्वा विराजते। एवं ध्यायन् विप्रः पुष्पं स्वमस्तके स्थापयेत्। प्रकृत्याः प्रतिमां स्थाप्य, मन्त्रं पठेत्—"आगच्छागच्छ भगवति शिवलोकनिवासिनि।" "आगच्छ विश्वपूज्ये, तिष्ठ तिष्ठ महेश्वरी।" "त्वदीयाः प्राणाः प्राणाधिपतिसहिताः अत्र आगच्छन्तु, अकलुषे।" "ॐ ह्रीं श्रीं क्लीं दुर्गायै, वह्निपत्न्यै च।" "सर्वेन्द्रियदेवताः अत्र आगच्छन्तु, चण्डिके।" सः तां आहूय विधिपूर्वकं हविरार्पयति। "स्वागतं ते, देवि शिवप्रियेषि शिवलोकात् आगते।" "सौभाग्यवानस्मि, कृतकृत्योऽस्मि, मम जन्म सफलम्।" "अद्य मम जन्म फलदं, जीवितं चार्थवत्।" भारतदेशे ये बुद्धिमन्तः त्वां दुर्गां पूजयन्ति, ते पूज्या भवन्ति। वैष्णवीं पूजां कृत्वा, स बुद्धिमान् विष्णुलोकं प्राप्नोति। त्रिविधा पूजा—सात्त्विकी, राजसी, तामसी च—उक्ताः। सात्त्विकी वैष्णवानां, राजसी शक्तादीनां। वैष्णवी या हिंसावर्जिता पूजा उत्तमा। माहेश्वरी पूजा राजसी, बलिदानेन सहिता। कीराताः तामसीं पूजां कृत्वा त्रिस्वर्गं यान्ति। सा सर्वशक्तिस्वरूपिणी कृष्णस्य परात्मनः शक्तिः। सा सदा सुखं, मोक्षं, शुभं, कृष्णभक्तिं च ददाति। केवलं 'दुर्गा' नामस्मरणेन मनुष्यः दुःखात् मुच्यते। त्रिरेखोपरि शङ्खं स्थापयेत्। दक्षिणहस्तेन शङ्खं गृहित्वा, मन्त्रं पठेत्—"त्वं शिरोमणिः शङ्ख, पूर्वकल्पे विशुद्धः।" ततः पात्रं विधिवत् स्थापयेत् पण्डितः। कुसशीतलत्रिकोणं निर्माय, तत्र हविरार्पणं कुर्यात्।