नारद उवाच – एतानि लोकान्यनन्तानि, तात, यथार्थतः संख्यातुमशक्यानि। तत्र देवाः, दिव्यर्षयः, मनवः, मनुपुत्राश्च सर्वे, एते सर्वे लोकाः महाविष्णोः शरीरस्य रोमकूपेषु स्थिताः सन्ति। तस्मात् नित्यं सत्यम्, निर्गुणम्, अविकार्यं परब्रह्मैव पूजनीयम्। तद् ब्रह्म निःकामं, अरूपं, अविकारि, निर्मलञ्च। स्वेच्छया सृष्ट्यादिकार्ये समुपादत्ते, सर्वरूपधारी भक्तजनानुग्रहस्वरूपश्च। ध्यानयोगेन सुलभं, शिवादियोगिभिरपि दुराराध्यं, सर्वासामाश्रयभूतं, सर्वज्ञं, सर्वेषां परमानन्ददायकं च। सत्स्वभावानां सेवां धर्मं च सम्पूर्णसिद्धिं च ददाति। तत् परात्परं, शुद्धं, परिपूर्णं, मंगलमयं च। द्व्यक्षरं तु मन्त्रं ‘कृष्ण’ इति, यः सेवां कृष्णस्य ददाति, तं गृह्णीयात्। तद् मन्त्रं लक्षवारं जपित्वा, नूनं मन्त्रसिद्धिः लभ्यते। ततो वैश्यः भक्त्या देवीं प्रणम्य, पुष्करं गतवान्, हे मुनिवर; देवीप्रसादेन सः कृष्णस्य सेवकत्वं प्राप्तवान्। एवं प्राकृतिवैश्यसंवादाख्यं त्रिषष्टितमं अध्यायं समाप्तम् – एषः द्वितीयस्कन्धे ब्रह्मवैवर्तपुराणे, नारदनारायणसंवादे, दुर्गाकथायां, सुरथसमाधिमेधसंवादे, प्राकृतिखण्डे। नारायण उवाच – श्रुणुष्व साधो, वेदविहितां विधिं कथयामि। स राजा स्नात्वा आचम्य, त्रिविधदीक्षां कृतवान्। अनन्तरं प्राणायामं कृत्वा, शङ्खं शुद्धीकृत्य, भक्त्या ध्यानपूर्वकं पुनः सम्पूज्य, हृदयसमर्पितया भक्त्या पूजनं चकार। भक्तियुक्तः स धर्मात्मा विधिवद्भक्त्या पूजनं कृतवान्, हे नारद। षड्देवतागणं सम्पूज्य, प्रणिपत्य, स पण्डितः, सामवेदोक्तं कामवृक्षं परमं ध्यानं चकार। या ब्रह्मविष्णुशिवादिभिः पूज्या स्तूया च, या नित्यास्ति, या सर्वरूपिणी, सर्वाश्रया, परात्परा च। सा गुणातीतगुणयुक्ता, शुद्धसत्त्वा, श्रेष्ठा, स्वेच्छया प्रवर्तमाना, सुभगा च। या कृष्णस्य प्रिया, कृष्णशक्तिरपि, कृष्णबुद्धिप्रधानेश्वरी। या तप्तहाटकसङ्काशा, दशसूर्यसमप्रभा। सा दुर्गा, शतभुजा, महापापहरिणी। सा त्रिनेत्रस्य प्राणशक्ति, शुद्धार्धचन्द्रमण्डितभूषिता। वामकपोलमण्डलसुन्दर्या, शम्भुमनोहरिण्या। दक्षिणनासापुटे गजमुक्ताभरणधारिण्या। एकशुक्लदन्तपङ्क्त्या मुक्तावलीनिन्दिनीया। कपोलयुग्मं चित्रपत्ररेखाभिः शोभितं, मनोहरं च। रत्नकङ्कणैर्विभूषिता, रत्नपाशाङ्कुशधारिणी। पादाङ्गुलिनखरेखाभिः लाक्षारागरेखाभिः शोभिता। कुचयुग्मं कस्तूरीमुद्रया विभूषितं। सा परमसुन्दरी, प्रशान्ता, योगसिद्धेषु श्रेष्ठा च। मुखमिन्दुशरत्पूर्णचन्द्रसमानं, परममनोहरं। ललाटदेशे सिन्दूरबिन्दुना सदा शोभिता। काजलरेखाभिः सुशोभिता, सर्वतः दीप्यमाना। एवं स राजा विधिवत् भक्त्या पूजां कृत्वा, परमेश्वर्याः स्वरूपं ध्यानं चकार, या सर्वलोकपूज्या, सर्वमङ्गला, सर्वसिद्धिप्रदा च।