सुरथः नाम महात्मा महाराजः सर्वभूमण्डलाधिपः ख्यातिमान् अभवत्। स प्राचीनकाले भारतभूमौ विष्णोः मायां आश्रित्य, महान् वैश्यः तत्त्वविद् सह तत्र गतवान्। तस्य पुत्रः द्रुमिः योगविदां श्रेष्ठः, महान् योगी अभवत्। स योगसमाधिं प्रविश्य, विष्णुभक्तविदां मध्ये उत्तमं स्थानं प्राप्तवान्। द्रुमिः प्रतिदिनं जलं पिबन्, कोटिं सुवर्णस्य दत्तवान्। स राजा मनुत्वं प्राप्तवान्, विघ्नरहितं राज्यं च लब्धवान्, हे ऋषे। नारदः उवाच— वैश्यस्य च मेधसः च मोक्षं त्वं मम विस्तरेण कथय। श्रीनारायणः प्रत्युवाच— स राजा स्वायम्भुवमनुवंशजः सत्यवादी, जितेन्द्रियः अभवत्। स शतं सैन्यविभागान् संगृहीत्वा, स्वसैन्येन सह, सततं युद्धं एकवर्षपर्यन्तं कुर्याद्। ततः सुरथः एकाकी, भयाकुलः, नन्दिनः द्वारा निष्कासितः अभवत्। तत्र स पुष्पभद्रातटस्थं वैश्यं दृष्टवान्। तौ वैश्येन सह, राजा मेधसः आश्रमं गतवान्। तत्र स राजा तपस्विनं ऋषिं दीप्ततेजसम् अपश्यत्। राजा च वैश्यः तं महर्षिं शिरसा नमस्कृत्य, शुभप्रश्नान् पृच्छताम्, स्वस्वजातिनामानि पृथक् उक्तवन्तौ। सुरथः उवाच— हे महर्षे, बलिनन्दिना स्वराज्यात् निष्कासितः अहम्। किं उपायं कुर्याम्? कथं राज्यं पुनः प्राप्नुयाम्? अयं वैश्यः, समाधिः नाम, स्वगृहात् निष्कासितः। स प्रतिदिनं ब्राह्मणाय कोटिं रत्नानां दत्तवान्। क्रोधात् ब्राह्मणैः त्यक्तः, पश्चात् शोकात् पुनः अन्वेषितः। तस्य पुत्राः पितृशोकात् दुःखिताः, गृहं त्यक्त्वा वनं गतवन्तः। अयं वैश्यः, दुर्लभं हरिसेवां इच्छति। श्रीमेधः उवाच— गुणातीतस्य कृष्णस्य आज्ञया, त्रिगुणात्मकं जगत् अस्ति। स धर्मिष्ठेषु दया प्रदत्तवान्, सा (माया) अपि कृपया तद्वत्। हे राजन्, मायया मोहितेषु दया न प्रदत्तव्या। अस्मिन् क्षणभङ्गुरे लोके, ते सदा मोहवशात् भ्रमन्ति। ते अन्यदेवान् पूजयन्ति, तेषां मन्त्रांश्च जपन्ति। सप्तजन्मानि, ते हरेः अंशभूतान् देवतान् सेवन्ति। सप्तजन्मानि विष्णोः कृपामय्यां मायायां सेवां कुर्वन्ति। ते शङ्करं ज्ञानाध्यक्षं, हरिपरायणं, सेवन्ति। ततः, विषयासक्ताः विष्णुं गुणमयं पूजयन्ति। सात्त्विकाः वैष्णवपुरुषाः विष्णुं गुणयुक्तं पूजयन्ति। पुण्यात्मानः तं भक्त्या, निर्मलमन्त्रं लभन्ति। वैष्णवाः अनन्तानां ब्रह्माणां पतनं पश्यन्ति। श्रेष्ठः पुरुषः, यः कृष्णभक्तात् कृष्णमन्त्रं लभते, स सहस्रं मातृपितृवंशान्, मातरं च उद्धरति। संसारसागरस्य भीषणे, सा (माया) नाविकरूपेण उद्भवति। वैष्णवी वैष्णवानां कर्मबंधनं छिनत्ति।