धर्मः सर्वस्य साक्षी नित्यं सर्वकारणमिति स्मृतम्। ब्रहस्पतिः, उतथ्यः, संवर्तश्च—एते त्रयः ज्ञायन्ते, यत्र संवर्तः जितेन्द्रियः सन् कनिष्ठोऽभवत्। तस्मै कनिष्ठाय संवर्तायाचार्यः किञ्चिदपि न दत्तवान्। मध्याय उतथ्याय गुर्वीं भार्यां दत्तवान्। यः कश्चन कामेन प्रेरितः भ्रातुः भार्यां गृह्णाति, सा स्वेच्छया वा अनिच्छया वा, स कुम्भीपाकनरके चन्द्रसूर्यावस्थाने यावत् तिष्ठति। तत्रातिक्रम्य, पापात्मा पूतिकीटयोनिरेव जायते; ततो महान् पापी सहस्रकोटिवर्षाणि भवति। सहस्रकोटिजन्मानि गृध्रत्वं प्राप्नोति, शतजन्मानि श्वत्त्वं च। यः शक्तिमानपि दुर्बलाय दायं न ददाति, स महापापं प्राप्नोति। अनुभवेन विना कर्म न नश्यति, कोटिकल्पशतेष्वपि। बृहस्पतिः, आचार्यपुत्रः, शम्भोः जगत्पतेः अपि गुरुर्भवति। सर्वे देवगणाः शस्त्रपाणयः स्ववाहनैः सहिताः संनिविष्टाः। ततः अहमपि तस्याः पुण्यायाः नर्मदातटस्य गमिष्यामि। महेन्द्रः उवाच—आचार्यपुत्रः बृहस्पतिः मृत्युञ्जयशम्भोः सम्बन्धी। अङ्गिरा तव पुत्रः, तस्य च पुत्रः बृहस्पतिः। ब्रह्मोवाच—शृणु, पुरातनं चरितं कथयामि। एकदा कर्मदोषात् अङ्गिरसः पत्नी गर्भं नष्टवती। सा वर्षमेकं पुंसवनं नाम कर्म अकरोत्। ततः करुणासिन्धुः परं ब्रह्म गोलोकात् आगतः। स दयासम्पन्नः श्रीकृष्णः तां पुण्यशीलां सौभाग्ययुक्तां स्त्रीं सम्बोधितवान्— "सौम्ये, मम वरं भुङ्क्ष्व; मम अंशसम्पन्नः पुत्रः तव जातः स्यात्। तव पतिः देवगुरुः भविष्यति, महतां पण्डितानां च श्रेष्ठः। मम वरात् स एव स्यात्, स च मम वरजः पुत्रो भविष्यति। वरजः तेजसः क्षेत्रजश्च स रक्षकः स्यात्।" एवं उक्त्वा राधानाथः निजं धाम प्रपेदे; स पूर्वं मृत्युञ्जयमहाविद्यां शिवाय दत्तवान्। स हिमालये स्वशक्त्या, विष्णोः मायया, स्वांशेन, वृषवाहनसहितः, त्रिशतसहस्रवर्षाणि दिव्यं तपः अकरोत्। स्वत्रिशूलं, स्वकवचं, स्वद्वादशाक्षरमन्त्रं च—शिवलोकस्य या देवी सा विष्णोः माया, शिवप्रियासीत्। सा नारायणस्य सनातनी शक्तिः स्वयम् अभवत्। सा दैत्यसंघं विनिहत्य, देवेभ्यः पदं दत्तवती। सा पितृयज्ञे देहमुत्सृज्य योगेन सिद्धयोगिनी जाता। कालेन कृष्णस्य तपसा सुन्दरी शंकरं लब्धवती; श्रीकृष्णः हि शम्भोः गुरु, परमात्मा, परात्परः च। अयं बृहस्पतिः स्वयमेव कृष्णस्य पुत्रः पुण्यशाली। एवं सर्वं गूढं पुरातनं कथितम्। अन्यं स्मृतिमन्तं चरितं कथयिष्यामि, शृणुत। तौ द्वौ आङ्गिरसस्य शिष्यौ, अथवा आचार्यपुत्रौ आस्ताम्। श्रीभगवान् स्वविद्यां स्वात्मानं च स्वमोहात् स्मृतवान्। अतः कारणात् आचार्यः मम च शिवस्य च पुत्रोऽभवत्। तत्र गच्छध्वं, सम्यक् सज्जीभूय, देवैः सहिताः, नर्मदातटं प्रति। आचार्यः कैलासं गतः, महेन्द्रः नर्मदातटं प्राप।