एवं राधायाः कथायां हरगौर्याः संवादे, नारदनारायणयोः संवादे, प्रकृतिखण्डे महाब्रह्मवैवर्तपुराणस्य सुविज्ञातं सुञज्ञकथा नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। ततः श्रीपार्वती धर्मविज्ञाय महादेवं प्रार्थयति— “धर्मविज्ञानं यथा त्वया विज्ञायते, तद् मे सम्यक् व्याख्यातव्यम्।” तस्याः प्रार्थनां श्रुत्वा श्रीमहादेवः सस्मितं कथयति— “सुन्दरमुखि, ऋषिसभायां मुनयः क्रमशः प्रवदन्ति।” तत्र सनत्कुमारः प्रवदति— “सदाचारः, महोदयः, पितरः, अग्निः, देवाः च, राजर्षिणां गृहात् आगत्य, राज्ञः तेजः हरेयुः। ब्राह्मणानां हृदयानि नवमक्षिकायाः समाना, अतीव सौम्यानि। तस्मात् क्षमस्व, उपसर्पय, ब्राह्मणश्रेष्ठ, राजगृहं शुद्धय।" भृगुः पुनः उक्तवान— “पितरः, देवाः, अग्निः च, अतिथिः सम्यक् न सत्कृतः चेत्, तदा दुःखिताः तत्रत्यात् निर्गच्छन्ति। ये स्त्रीहन्तारः, गोहन्तारः, कृतघ्नाः, ब्राह्मणहन्तारः, गुरुपत्नीगामिनः, तैः एते दोषाः उपजायन्ते।” पुलस्त्यः अवदत्— “स्वदोषं तस्मै दत्वा, तस्य पुण्यं गृहित्वा, निर्गच्छन्ति। तस्मात् राज्ञः अपराधं क्षम्य, यथेष्टं गच्छ, वत्स।” पुलहः उवाच— “ब्राह्मणः यदि त्रिसन्ध्यां न अनुष्ठानं कुर्यात्, तदा सः क्षत्रियः, ऐश्वर्यहीनः भवति। एकादशीव्रतं, विष्णुप्रसादं च नाचरन्, तदा दोषं प्राप्नोति।” क्रतुः उवाच— “दीक्षा-हीनः, ब्राह्मणं न सत्कुर्वन्, सः निर्धनः, पुत्रहीनः, पत्न्यहीनः निश्चितं भवति।” अङ्गिराः अवदत्— “सः भारतभूमौ सप्तजन्मानि वृषवाहनः भवति।” मरिचिः उवाच— “विष्णौ भक्ति-हीनः, अवमानं कृतवान्, सः दोषं प्राप्नोति।” कश्यपः अवदत्— “विष्णु-मन्त्रहीनः, पूजां न कृतवान्, सः दोषं प्राप्नोति।” प्रचेतसः उवाच— “पितृभक्तिहीनः, भारतभूमौ तथा भवति। मोहितः सः सप्तजन्मानि गज्योनौ प्राप्नोति।” दुर्वासाः अवदत्— “दृष्ट्वा शीघ्रं न नमति, सः भूमौ शूकरः भवति। मिथ्याशाक्षी, विश्वासघातकः च भवति।” राजा उवाच— “सर्वं यथावत् कृतं, अहो, मोहितः अहं, मुनयः मां प्रकाशयन्तु।” स्त्रीहन्तारः, गोहन्तारः, कृतघ्नः, गुरुः स्त्रीसंगिनः च, तेषां दोषं वदन्ति। वसिष्ठः उवाच— “ते यवबीजं, वन्यधान्यं भक्षयन्तु, हस्तेन जलं पिबन्तु। ततः शतं दिव्यगावः, यथायोग्यं दानं ब्राह्मणेभ्यः दातव्यम्।" “तपस्याः अनुष्ठाने अपि, सर्वदोषात् मुक्तिः न भवति। परोक्षहिंसायाः अर्धफलम् अनुभवति।” शुक्रः अवदत्— “षट्सहस्रवर्षाणि कालसूत्रे निश्चितं वसति। ततः सप्तजन्मानि महापापी, शूकरः भवति।” बृहस्पतिः उवाच— “लक्षवर्षाणि कुम्भीपाके निश्चितं वसति। ततः महापापी, शतवर्षाणि विष्ठायां कृमिः भवति।” राजा पुनः पृच्छति— “कृतघ्नः केषु केषु प्रकारेषु वर्ण्यते, केषु केषु दोषेषु, प्रत्येकस्य दोषस्य फलम् किम्?” ऋष्यशृङ्गः उवाच— “प्रत्येकः, प्रत्येकदोषानुसारं, तदनुरूपं फलम् अनुभवति। सत्ये, धर्मे, स्वकर्मणि, तपस्याम्, गुरुकर्मणि, देवकर्मणि, काम्यकर्मणि, द्विजातिसत्कारः च, यः एतानि नाशयति, सः महापापी कृतघ्नः इति कथ्यते। हे राजन्, ते पापिनः यत्र यत्र नरकेषु, तत्र तत्र गच्छन्ति।” सुञज्ञः उवाच— “प्रत्येकं विस्तारतः श्रोतुम् इच्छामि; त्वं मे उक्तव्यम्, भगवन्।