शिवः पार्वत्यै एवम् उवाच — “त्वं मम अर्धाङ्गरूपा, सारतः मम न पृथक् अस्ति। राधा, यः मम प्रियः भगवत्-वरः, तस्य क्रियाः सत्यम् एव। अहम् सर्वं जानामि, हे दुर्गे, यत् अतीतम् अपि यत् भविष्यत् अपि, उत्तमम् सर्वम्। न सनाथकुमारः न च सनातनधर्मः तद् जानन्ति। त्वं मत्तः बलिष्ठा, हे दुर्गे, त्यागाय अपि सन्नद्धा। शृणु, दुर्गे, अहम् ते अद्भुतम् रहस्यं कथयिष्यामि। कदाचित् रम्ये वृन्दावने गोलोके रासमण्डले, तत्र रत्नासनस्थः विश्वेश्वरः विराजमानः आसीत्। स जगतां स्वामी, मल्लिकावने रमणाय इच्छुः तत्र आसीत्। तस्मिन् काले, हे दुर्गे, द्विरूपम् धारयामास। तत्र एकः रम्यः नारी उत्पन्ना, रमणाय उत्सुकाः, रासेश्वरी। सा अग्निपवित्रवस्त्रधारिणी, कोटिशशिनिभा, स्मितवदना, सुन्दरदन्ता, निर्मला, तस्याः मुखं शरदिन्दुपद्मवत्। सा रत्नमालया भूषिता, ग्रीष्मसूर्यसदृशी दीप्तिः। तस्याः स्तनौ पूर्णौ, गोलौ, उच्चौ, सुमेरुसदृशौ, शुभौ पूज्यौ च। स रमणेश्वरः कामेन आक्रान्तः, तां स्मितवदनाम् अपश्यत्। सा हरिं सौन्दर्ययुक्तं दृष्ट्वा तस्य पुरतः स्थितवती। राधा तं कृष्णं पूजयति, कृष्णः तां राधां पूजयति, उभौ परस्परम्। तस्य स्मरणं भवति तयोः आलिङ्गनं, निवासः, रासे सह गमनं च। ‘रास’ इति शब्दस्य उच्चारणेन भक्तः मोक्षं प्राप्नोति, यः दुरलभः। राधा रासेश्वरी पूर्वं कृष्णस्य वामभागात् उत्पन्ना। ‘रा’ इति दानस्य अक्षरम्, ‘धा’ इति मोक्षस्य सूचकः। राधायाः रोमकूपेभ्यः गोपीगणः उत्पन्नः। राधायाः वामांशात् महालक्ष्मीः अभवत्। सा चतुर्बाहुभगवत्पत्नी, वैकुण्ठनिवासिनी। तस्याः अंशाः मर्त्यलक्ष्म्यः, गृहेषु गृहीणां। राधा स्वयं कृष्णपत्नी, कृष्णवक्षसि निवसन्ती। ब्रह्मादि तृणपर्यन्तं सर्वं मिथ्या, हे पार्वत्याः। परम तत्त्वं, परमात्मा, भगवान्—स्वेच्छारूपः, नित्यरूपः, भक्तवत्सलः। राधा महाभाग्ययुक्ता, तस्मै प्राणादपि प्रिया। साधवः सदैव गर्विता राधिकां सेवन्ति। गोपगणः राधायाः पदपद्मं स्वप्ने अपि न पश्यन्ति। स च द्वादश गोपश्रेष्ठः, हे प्रिये, सुदाम्नः शापेन सा देवी गोलोकात् भूमौ अवतीर्णा। पार्वती उवाच — “कथं दासी देवीं शप्तवती, या स्वेच्छापरायणा आसीत्?” श्रीभगवान् उवाच — “एतत् सर्वेषु पुराणेषु गूढतमं, शुभं, भक्तिम् च मोक्षं च ददाति। कदाचित् राधिकायाः प्रभुः गोलोके रासमण्डले, विरजा नाम गोपवधूं, या राधिकायाः तुल्या, गृहित्वा...