यथा क्षुधितानां भोजनं, यथा कामयुक्तानां स्त्री, तथा शास्त्राणां पठनं पण्डितानां, व्यापारीणां च व्यापारः परमं प्रियं भवति। एवं देवी स्वमन्तःकरणे पतिस्य पादयोः प्रणम्य निवेदयामास। तदा मुनिः नेत्राभ्यां स्रवद्भिः अश्रुभिः तस्याः मनः स्नापयामास। ज्ञानप्रभावेन तौ उभौ शोकात् विमुक्तौ अभवताम्। ततः मुनिः स्वप्रिया उत्तमवद् बोधयित्वा तपस्यां प्रवृत्तः। पार्वती अपि शोकग्रस्तं स्वचित्तं जागरयामास। शुभे दिने, पुण्ये मुहूर्ते, सा सती सुता जनयामास। स बालः गर्भे स्थितः सन् शङ्करस्य मुखात् महाज्ञानं श्रुतवान्। जातकर्मादीनि संस्काराः कृताः, मंगलानि स्तोत्राणि च गीयमाना अभवन्। शम्भुः तस्मै चतुर्वेदान् सर्वशास्त्राणि च उपदिदेश। स्वपत्नी, इच्छितदेवता हरि, गुरु च तस्य भक्ति अभवत्। शङ्करस्य आज्ञया, सः पुष्करे विष्णोः तपः कर्तुं गतः। तत्र सः योगी दिव्यं तपः त्रिलक्षवर्षाणि अकरोत्। तदनन्तरं, शङ्कराय प्रणम्य, पुत्रं पुरतः स्थाप्य, सः उपससार। पशुपतिः स्वदुहितरं सुतसमेतां दृष्ट्वा सन्तोषं प्राप। सः अनन्तसंख्यकान् ब्राह्मणान् पुत्रस्य कल्याणार्थं भोजयामास। सा अपि सुतसहित्या पितुः गृहे दीर्घकालं निवसन्ती अभवत्। ततः अभिमन्योः पुत्रे पारिक्षिते ब्रह्मशापः अभवत्। सप्ताहस्यानन्तरं तक्षकः त्वां दंशयिष्यति इति। राजा एतत् श्रुत्वा गङ्गातटं गतः। सप्ताहे पूर्णे तक्षकः मार्गे गच्छन् आसीत्। तयोः संवादः अभवत्, तयोः परस्परं परमसन्तोषः अभवत्। राजा सर्पसत्रं नाम यज्ञं अकरोत्, हे मुने। तक्षकः भयभीतः सन् महेन्द्रस्य शरणं प्रपन्नः। तदा देवाः मुनयः च मनसः सम्भूतस्य समीपं आगच्छन्। तत्र आस्तिकः मातुः आज्ञया यज्ञस्थले प्राप्तः। राजा उत्तमः ब्राह्मणस्य आज्ञया, करुणया च, तस्मै वरं दत्तवान्। ते सर्वे हृदि देव्या पूजां कृत्वा स्वगृहाणि प्रतस्थुः। नारदः उवाच— अहं विस्तरेण तस्याः पूजनविधिं श्रोतुम् इच्छामि। नारायणः उवाच— भक्त्या सः रत्नसिंहासने देवीं उपावेश्य, दिव्यगङ्गाजलम् रत्नपात्रे स्थाप्य, अग्निसंस्कारितं मनोहरं वस्त्रं समर्प्य, गणेशं, सूर्यं, अग्निं, विष्णुं, शिवं, पार्वतीं च पूजयामास। सः मन्त्रं जपामास— "ॐ ह्रीं श्रीं मनसादेव्यै स्वाहा" इति। भक्त्या हरिः षोडशोपचारैः दुर्लभैः पूजाम् अकरोत्। तत्र नानाविधानि वाद्यनादानि अभवन्। तत्रैव ब्राह्मणाज्ञया, ब्रह्मविष्णुशिवाज्ञया च, देवः कर्म अकरोत्। महेन्द्रः उवाच— अहं किल सर्वोत्तमं परात्परं स्तोतुं न समर्थः। स्तोत्रलक्षणानि वेदेषु दृश्यन्ते, स्वस्वरूपकथनात् तानि परमाणि भवन्ति।