यो जनः तान् न मोचयति, कथं स गुरुः सखा वा सञ्ज्ञां लभेत? यः मार्गं न दर्शयति, स कथं नरसखः सञ्ज्ञां प्राप्नुयात्? सेवया तु पूर्वकृतं कर्म मूलहीनं विनश्यति। मया तु कौशलात् त्वं परित्यक्ताऽसि; मम दोषं क्षमस्व, प्रिये। अहं पुष्करं तपस्यै गच्छामि; त्वं च, देवी, यथेष्टं गच्छ। स्त्रीणां हि वित्तादिषु स्नेहः स्वाभाविकमार्गं अनुसरति। जरत्कारुणः वचनानि श्रुत्वा सा देवी मनसि सन्तप्ता बभूव। सा च मनसा स्वयं प्राह—यत्र यत्र त्वां स्मरामि, सखे, तत्र तत्र त्वं मम समीपं आगमिष्यसि। बन्धुषु भेदः परमदुःखहेतुः; पुत्रेषु भेदः ततोऽपि अधिकं दुःखदायकः। पतिस्नेहवत्याः स्त्रियाः पतिः शतपुत्रेभ्यः अपि प्रियः। यथा एकपुत्रिकाणां, विष्णुभक्तानां च, हरिः परमः; यथा क्षुधितानां खाद्यं, कामयुक्तानां स्त्री, तथा। यथा पण्डितानां शास्त्रं, वणिजां च व्यापारः। एवं उक्त्वा सा देवी स्वहृदि पतिस्य पादयोः पतिता। तस्याः पतिः मुनिः अश्रुपूर्णनेत्रः तस्याः मनः स्नापयामास। ततः ज्ञानप्रभावात् उभयोरपि दुःखं निवृत्तम्। स मुनिः, प्रियतमाṃ उत्तिष्ठाप्य, तपस्यै प्रस्थितः। पार्वती अपि दुःखितचित्तां देवीं जागरयामास। शुभे दिने, पुण्ये क्षणे, सा साध्वी पुत्रमजनयत्। स पुत्रः गर्भस्थ एव शङ्करस्य मुखात् महाज्ञानं श्रुतवान्। जातकर्मादिकं कृतम्, शुभमन्त्राः अपि जपिताः। शम्भुना चतुर्वेदाः सर्वशास्त्राणि च उपदिष्टानि। तस्य भगवति, इच्छितदेवे हरेः, गुरौ च, परमभक्तिः आसीत्। शङ्करस्य आज्ञया, स विष्णोः तपस्यै पुष्करं गतः। स तपस्वी दिव्यं तपः त्रिशतसहस्रवर्षाणि अकरोत्। शङ्करं प्रणम्य, पुत्रं पुरतः स्थाप्य, स आगतः। सृष्टिपतिः तां स्वपुत्र्या सह पुत्रं दृष्ट्वा हृष्टः अभवत्। स अनन्तान् ब्राह्मणान् बालस्य कल्याणाय भोजयामास। सा अपि पुत्रसंयुक्ता पितुः गेहे चिरकालं वसति स्म। तदा अभिमन्युपुत्रे पारिक्षिते ब्रह्मशापः पतितः। सप्तमे दिने तक्षकः त्वां दंष्ठास्यति इति शापः। राजा तद्वार्ता श्रुत्वा गङ्गातटे गतः। सप्तमे दिने तक्षकः मार्गे गच्छति स्म। तयोः संवादः अभवत्, उभौ च परस्परं सन्तुष्टौ। राजा सर्पसत्रं नाम यज्ञं अकरोत्, हे मुने। तक्षकः भयभीतः महेन्द्रं शरणं ययौ। ततः देवाः ऋषयः च मनसः सम्भूतं ब्रह्माणं सन्निधिं जग्मुः। तत्र आस्तिकः मातुः आज्ञया यज्ञमण्डपं प्राप्तः। राजा, ब्राह्मणस्य आज्ञया, करुणया च, तस्मै वरं दत्तवान्। ते सर्वे हृदि देवीं पूजयित्वा स्वगृहाणि पुनर्ययुः। ततः नारदः उवाच—देव्याः पूजाविधिं विस्तारतः श्रोतुमिच्छामि।