स तु पुत्रः तेजस्वी तपस्वी कीर्तिमान् गुणसम्पन्नश्च बभूव, विष्णुभक्तः धर्मात्मा च, यो वंशं स्वं समुद्धरिष्यति। या च स्त्री पतिसत्ता साध्वी प्रियदर्शना स्निग्धभाषिणी च, या हरिभक्तिं ददाति, सखा च स्यात्, यस्याः सान्निध्येन सुखमवाप्यते—सा पुत्रं जनयति, गर्भात् पुत्रं विमोचयति च। आचार्यः स तु ज्ञानं यः प्रददाति, यस्य ज्ञानं कृष्णचिन्तनरूपं भवति, तद्विज्ञानं यद्वा दृश्यते, अदृश्यते, अथवा यथाभूतं, तत् सर्वज्ञानात् पृथक् विशेषं मन्यते। तत्त्वस्य सारः—हरेः विनाऽन्यत् सर्वमपि केवलमभास एव। ज्ञानात् बन्धनाद् विमुक्तिः, तु यः शत्रुः स एव बन्धनदायकः। स एव शत्रुः शिष्यघातकः, यतो न सः तान् बन्धनाद् विमोचयति। यो न विमोचयति, स कथं गुरुः सखा वा स्यात्? यो मार्गं न दर्शयति, स कथं मानवानां सखा गण्यते? सेवया तु पूर्वकृतं कर्म मूलहीनं विनश्यति निश्चयेन। मायया त्वया त्यक्तोऽहं, क्षमस्व मे दोषं प्रिये। अहं तु पुष्करं तपस्यै गच्छामि, त्वं च देवि यथेष्टं गच्छ। स्त्रियाः तु वित्तादिषु स्नेहः स्वाभाविकमार्गमनुसरति। जरत्कारोः वचनं श्रुत्वा सा मनसा विषण्णा बभूव। सा मनसा व्याहरत्—यत्र यत्र त्वां स्मरामि सखे, तत्र तत्र त्वं मे समीपमागमिष्यसि। बन्धूनां वैरं परमं दुःखम्, पुत्रेषु भेदः ततोऽपि अधिकतरम्। पतिव्रतानां पतिः शतपुत्रेभ्यः प्रियतरः। यथा एकपुत्रिणां, विष्णुभक्तानां च, हरिः परः। यथा क्षुधितानां भोजनम्, कामिनां स्त्री, पण्डितानां शास्त्रं, वणिजां व्यापारः। एवं उक्त्वा सा देवी हृदये पतिस्यान्तिके पपात्। तस्याः नेत्राभ्यां अश्रुभिः मुनिः तस्याः मनः स्नापयामास। ततः ज्ञानप्रभावात् उभौ दुःखात् विमुक्तौ। मुनिः स्वां प्रियतमां सम्यक् बोधयित्वा तपस्यै गतः। पार्वती च दुःखार्तं मनः बोधयामास। शुभे दिने पुण्यकाले सा साध्वी पुत्रं प्रसूतवती। स तु गर्भस्थ एव शङ्करस्य मुखात् महदज्ञानं श्रुतवान्। जातकर्मादिकं कृतम्, मङ्गलश्लोकाश्च पठिताः। शम्भुना चतुरो वेदान् सर्वशास्त्राणि च शिक्षितानि। स्वप्रियायां, इच्छितदेवे हरौ, गुरौ च भक्तिः तस्मिन्सीत। शङ्करस्याज्ञया सः पुष्करं विष्णोस्तपसे गतः। स तपस्वी त्रिशतसहस्रवर्षाणि दिव्यं तपः अकरोत्। शङ्कराय प्रणम्य, पुत्रं पुरतः स्थाप्य, सः उपागच्छत्। स्वां पुत्रसहितां कन्यां दृष्ट्वा प्रजापतिः प्रमुदितोऽभवत्। सः असंख्ये ब्राह्मणे पुत्रस्य कल्याणाय भोजयामास। सा च पुत्रेन सह पितृगृहे चिरकालं निवसति स्म। ततः अभिमन्युपुत्रे परिक्षित्युपरि ब्रह्मशापः दत्तः। सप्तमे दिने तक्षकस्त्वां दंशयिष्यति।