शङ्करः उवाच—यो मम शरणागतं जीवितं त्यक्तुं न शक्नोमि। भीत्या शरणागतं यो त्यजति, स धर्माद् विचलति। हे जगन्नाथ! अहं सर्वं त्यक्तुं समर्थः, किन्तु स्वधर्मं न कदापि। यः सदा धर्मस्य रक्षां करोति, तं धर्मः अपि रक्षति। त्वं सर्वस्य जननी, स्रष्टा, परिवर्तनकाले च संहर्त्री अपि। शङ्करस्य वचनं श्रुत्वा, सर्वहृदयविज्ञः भगवान्, चन्द्रमाः रोगमुक्तः सन्, शिवार्धशिरसि विराजमानः निर्गतः। तं क्षयार्तं दृष्ट्वा, दक्षः माधवम् स्तुतवान्। कृष्णः वरं दत्त्वा स्वधाम्नि प्रतिनिवृत्तः, हे ब्राह्मण। चन्द्रमाः पुनः प्राप्त्वा तान्, दिवा निशि क्रीडितवान्। एवं, हे मुनिश्रेष्ठ, सम्पूर्णं सृष्टिक्रमं निरूपितम्। सौतिः उवाच—यज्ञकर्मणि अपि पत्नी अनिवार्या; तत्र वालखिल्यऋषयः जाताः। अङ्गिरसः त्रयः पुत्राः अभवन्, हे मुनिश्रेष्ठ। वसिष्ठस्य पुत्रः शक्तिः, शक्तेः पुत्रः पराशरः। व्यासस्य पुत्रः, शिवांशसम्भूतः, शुकः, मुनिवर्यः। शौनकः उवाच—धनेशस्य उत्पत्तौ प्रमाणवचनं न दृश्यते। अधुना धनेशस्य प्रभोः जन्म आख्यातम्। सौतिः उवाच—पुनः ब्रह्मशापेन विश्रवसः पुत्रः तेन बाधितः। उतथ्यः धनेश्वरं गुरवे दक्षिणारूपेण दत्तवान्। धनेशः दुर्बलः सन्, आत्मानं तस्मै दातुं उद्यतः। एवं कुबेरः, विश्रवसः पुत्रः, धनाध्यक्षः अभवत्। पुलहस्य पुत्रः वात्स्यः, रुच्याः पुत्रः शाण्डिल्यः। कश्यपात् कश्यपः, बृहस्पतेः भरद्वाजः। रुच्याः पुत्रः शाण्डिल्यः, तेजस्विनां श्रेष्ठः ऋषिः। अन्ये ब्राह्मणवंशाः ब्रह्मणः मुखात् उत्पन्नाः। चन्द्रसूर्यमनूनां वंशजाः कीर्तिताः क्षत्रियवर्याः। ऊरुभ्यां वैश्याः, पादेभ्यः शूद्रसंभवाः। गोपालकः, नापितः, भिल्लः, मोदकः, कूबरः च अपि जाताः। एवं, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, आद्याः विशुद्धाः शूद्राः निरूपिताः। विश्वकर्मा स्ववीर्यं शूद्रस्त्रियाम् न्यवेशयत्। मालाकारः, शङ्खकारः, तक्षकः, कुम्भकारः। सूत्रकृत्, चित्रकारः, तथा सुवर्णकारः अपि। शौनकः उवाच—कथं ते त्रयः शूद्रपापेषु पतिताः? कथं ब्रह्मशापः तेषां प्राप्तः, कस्य हेतोः? सौतः उवाच—विश्वकर्मा तां पुष्करमार्गगामिनीं दृष्टवान्। सा समीपं आगता, सः तां दृष्ट्वा हृष्टमानसः अभवत्। सा रत्नाभरणविभूषिता, सर्वाङ्गानि कोमलानि। तस्याः विस्तीर्णश्रोणिः भारगौरवेन युक्ता, मुनिचित्तानां मनोहरिणी। तस्याः दृढश्रोणिं, वातेन वस्त्रं नीतं दृष्ट्वा। तस्या मनोज्ञं सस्मितं मुखं शरदिन्दुम् अपहासयत्।